Bekijk het origineel

Wipkippen en bloembakken helpen niet

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Wipkippen en bloembakken helpen niet

Kleine winkelcentra raken in het slop door leegstand en verwaarlozing

5 minuten leestijd

DEN HAAG - Kleine winkelcentra zijn een bron van zorg. Ze lopen niet al te best, zien er te vaak verwaarloosd uit en kampen met hardnekkige leegstand. Voor het leven in een stadswijk —ouderen, jonge gezinnen- zijn ze tegelijkertijd echter ook onmisbaar. Slopen is de snelste oplossing. Maar niet de meest bevredigende. Wipkippen en bloembakken plaatsen helpt niet.

Nederland telt momenteel 3500 buurtwinkelcentra. Een derde daarvan verkeert in de problemen of dreigt dat te komen. Dat er zoveel kleine winkelconcentraties zijn, is een erfenis uit de jaren '50. Er werd gekozen voor een fijnmazig verzorgingsniveau: in principe moest iedere burger de eerste levensmiddelen binnen handbereik hebben.

Vergeethoek

Maar de consument werd mobieler en het stadscentrum —of eventueel wijk winkelcentrum— werd steeds aantrekkelijker. Het winkelcentrum in de buurt raakte daardoor in de vergeethoek. Zolang er niets ingrijpends gebeurt, draait het gewoon verder. Pogingen om de winkelomgeving prettiger te maken, moet de klant echter niet verwachten, daar is uiteraard geen geld voor.

Volgens C. M. A. Bosmans, vicevoorzitter van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond (NCOV), weigerden ondernemers te lang om onder ogen te zien dat het met hun winkelcentrum de verkeerde kant op gaat. „Ze hebben niet door hoe hun centrum er vergeleken met andere uitziet, ze gaan te veel af op de boodschap van de buurman. Bij mij stijgt de omzet een klein beetje". Een mededeling die volgens hem achteraf vaak niet blijkt te kloppen. Bosmans is tevens voorzitter van een projectgroep van de commissie ontwikkeling bedrijven van de Sociaal-Economische Raad (kortweg COB/SER). In samenwerking met het Hoofdbedrijfschap Detailhandel is onderzoek gedaan naar de levensvatbaarheid van buurtwinkelcentra. Op zich niets nieuws: dat is de afgelopen 25 jaar al heel wat keren gebeurd. Volgens Bosmans is het nieuwe van hun aanpak dat er veel aandacht is besteed aan het oplossen van het probleem. Sloop is de snelste weg, maar niet de meest bevredigende. Ombouw naar een bfiurtzakencentrum, met daarin alleriei dienstverlenende bedrijven, is volgens hem een beter alternatief.

Gisteren presenteerden de net genoemde instanties een "checklist", een soort handleiding voor de ondernemers en het winkelcentrum zélf om te bekijken hoe het er met hun gezamenlijke produkt nu eigenlijk voorstaat. Vervolgens moeten de winkeliers ook gezamenlijk tot stappen komen: besluiten tot sloop, renovatie, een opkrikbeurt, een samenwerkingsverband met een nabij gelegen centrum of omvorming naar een andere bestemming.

Arnhem

Het Arnhemse winkelcentrum Kamilleplein mag op grond van checklist en toekomstverwachtingen levensvatbaar genoemd worden. Voor een succesverhaal is echter geen reden, de ondernemers in het buurtje moeten zich tot het uiterste inspannen om het hoofd boven water te houden.

Kamilleplein werd in de jaren '50 gebouwd, gelijk met drie andere in Je onmiddellijke omgeving. Dat ging ;n die tijd nog zo: ieder buurtje zijn ;igen winkelcentrumpje. Alleen Kamilleplein behield haar buurtverzorgende functie. De winkels in de andere nabijgelegen centra zijn vrijwel verdwenen. Anderhalf jaar geleden ging het desondanks helemaal niet goed met Kamilleplein.

Aan de hand van de checklist van het HBD —toen nog in ontwikkeling— werd de zaak onder de loep genomen. Hoeveel mensen zouden het winkelcentrum kunnen bezoeken, hoeveel zouden ze er in principe uit kunnen geven, hoeveel wordt er daadwerkelijk besteed. Op grond van deze.cijfers bleek Kamilleplein niet helemaal aan het plaatje te voldoen: het winkelcentrum haalde de 5-miljoen-omzet-grens, die als minimum voor levensvatbaarheid wordt gehanteerd, niet.

De tijd stond buiten dit winkelcentrum echter ook niet stil. De drie andere buurtwinkelcentra kwijnden weg en de gemeente besloot zich op het overleven van Kamilleplein te richten. Men besloot tot een face-lift, vanwege beperkte middelen gering van omvang. Er werden meer parkeerplaatsen aangelegd, de luifels van de winkels kregen een nieuw kleurtje. Nieuwe moeilijkheden bleven echter niet uit. Een jaar later kampt het centrum met toenemende criminaliteit, die enkele winkeliers tot stoppen heeft bewogen. Bovendien blijkt de samenwerking tussen de ondernemers ook nog wel wat te wensen over te laten.

Arkelstaete

Arkelstaete in Gorinchem is een voorbeeld van een winkelcentrum dat beter maar nooit gebouwd had moeten worden. Vanaf het begin, in de jaren '60, hebben de plaatselijke ondernemers dat ook geroepen. Maar het winkelcentrum kwam er, en Gorinchem zit al jaren met een zorgenkindje.

De uitgangspositie van het winkelcentrum was al niet erg rooskleurig. Het complex werd namelijk gebouwd op niet al te grote afstand van het stadscentrum èn een drukke winkelpassage. Bovendien ontwikkelde de Van Arkel-straat, waar de Arkelstaete op uitmondt, zich door de jaren heen tot een min of meer gespecialiseerde modewinkelstraat. Dat past al

Discount

Dat Arkelstaete een mislukkig werd, is volgens De Swart het gevolg van planningsfouten en wantrouwen en slechte communicatie tussen de ondernemers. Het winkelcentrum is eigendom van een institutionele belegger, die zich naar de mening van de winkeliers vanaf het begin weinig aan hun mening gelegen liet liggen. De zaak werd vaak maar op z'n beloop gelaten. Een plan van de gemeente om het complex aan te kopen, liep op niets uit omdat het te veel ging kosten. Een ingrijpend renovatieplan van de eigenaar liep om dezelfde reden spaak. Onzekerheid en onduidelijkheid maakten dat de ondernemers daar geen medewerking aan wilden verlenen.

Gebrek aan visie heeft bij het teloorgaan van Arkelstaete ook een. niet onbelangrijke rol gespeeld. De Swart gaf een voorbeeld van het verhuurbeleid. „Eerst wordt er gekeken hoeveel vierkante meter er verhuurd kan worden. En dan wordt er pas gekeken naar het type winkel". Een discount-supermarkt vestigde zich dus in het winkelcentrum. Voor het imago van een winkelcentrum in het hart van een stad is dat niet positief, vond ook de gemeente. De super kreeg elders een andere plaats toegewezen. Op het laatste moment ging dat echter niet door, en werd het huurcontract alsnog met vijf jaar verlengd. Niemand weet hoe het verder moet met Arkelstaete.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 12 juni 1991

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Wipkippen en bloembakken helpen niet

Bekijk de hele uitgave van woensdag 12 juni 1991

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken