Bekijk het origineel

Oorlog op komst in Senaat VS

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Oorlog op komst in Senaat VS

Voordracht van conservatief Thomas stuit bij Democraten op verzet

8 minuten leestijd

WASHINGTON - De voordacht van Clarence Thomas voor het Hooggerechtshof betekent meer dan alleen maar dat de eerste zwarte rechter in dit college, Thurgood Marshall, vervangen wordt door een andere zwarte. Thomas zal de doorslaggevende stem hebben in het Hooggerechtshof als het om abortus gaat.

Als Thomas inderdaad benoemd en bevestigd wordt, kan er geen twijfel meer over bestaan dat de uitspraak van 1973 die abortus vrijgaf, ongedaan gemaakt zal worden. Tegelijkertijd is Thomas ook meer dan de rechter die de conservatieve meerderheid gaat consolideren. Hij is een zwarte man met een heel andere kijk op de Amerikaanse maatschappij dan zijn voorganger Thurgood Marshall.

Omdat Thomas de zesde beslissende stem over abortus betekent en zijn benoeming een symbolische betekenis heeft die veel verder gaat dan het Hooggerechtshof, zal zijn bevestiging niet makkelijk door de Senaat komen. De Democratische meerderheid in de Senaat staat op scherp. Het kan oorlog worden.

"Self-made man"

De advocaat en rechter Clarence Thomas zal weinig moeite ondervinden van de senatoren als het om zijn bekwaamheid gaat. De 43-jarige rechter is het voorbeeld van de "self-made man". Geboren in een zeer arm gezin in Georgia, heeft Thomas als kind geen waterleiding gekend. En ook geen vader. Hij is opgevoed door zijn grootouders. Toen hij gisteren zijn verklaring aflegde, in aanwezigheid van president Bush, werd Thomas erg emotioneel toen hij zijn grootouders dankte voor alles wat ze voor hem hadden gedaan: „Ze hebben er altijd op gehamerd dat ik iets met mijn leven moest doen".

Thomas heeft rooms-katholieke scholen doorlopen en heeft zijn eerste studie afgerond aan Holy Cross University, een rooms-katholieke universiteit. Daarna ging hij rechten studeren aan de bekende Yale University, waar hij in 1975 zijn studie afrondde. Zijn eerste baan bij de overheid was bij de officier van justitie van Missouri, John Danforth. Daarnaast werkte hij negen jaar lang voor de regering-Reagan op de afdeling van het ministerie van justitie die verantwoordelijk is voor de mensenrechten in Amerika. George Bush benoemde hem in 1989 tot federaal rechter.

Senaat
Maar zijn bekwaamheid als jurist zal geen grote rol spelen. En als zijn tegenstanders daar een moeilijk punt van maken, zal het een vlag zijn die de lading niet dekt. De discussie in de Senaat zal cirkelen om zijn stanpunt in zaken als "het grondrecht van privacy" (lees: abortus) en "positieve actie".

Of zijn nominatie de Senaat haalt, zal veel te maken hebben met de strategie van de democratische senatoren. Theoretisch gezien kunnen zij Thomas afwijzen. Dat is hun recht verankerd in de grondwet. Dat hebben ze in 1987 met rechter Robert Bork gedaan tijdens de meest partijdige, emotionele en ideologische geladen hoorzittingen die Washington de laatste dertig jaar gezien heeft. Maar de Democraten betaalden toen een hoge prijs. Als ze Thomas wegstemmen, zullen ze weer een hoge prijs moeten betalen. Er staat veel op het spel.

Verdeeld

Clarence Thomas is niet zomaar een rechter die een andere rechter gaat vervangen. De opvolging in het Hooggerechtshof is geen administratieve handeling. Het Hooggerechtshof is ook geen kleurloze instantie die af en toe een oordeel velt. De geschiedenis van het Hooggerechtshof sinds de Tweede Wereldoorlog heeft laten zien dat de hoogste rechtbank van Amerika vooral een college is van negen verschillende persoonlijkheden, die uiteenlopende invloeden op andere rechters kunnen uitoefenen.

Sinds het midden van de jaren zeventig kent het Hooggerechtshof een linker- en een rechtervleugel en een groep die in het midden staat. Elke vleugel werd geleid door een intellectuele leider die probeerde het midden voor zich in te winnen. Tot een jaar geleden waren dat William Brennan aan de linkerkant en William Rehnquist aan de rechterkant. Om die reden was er ook zo veel tegenstand tegen Robert Bork. Bork heeft een enorme intellectuele capaciteit. Zijn aanwezigheid in het Hooggerechtshof had de 'rechtervleugel' ongetwijfeld een intellectueel overwicht gegeven.

Symbolische overgave

Maar naast de intellectuele leiders is er ook een 'hart', een emotionele leider: Thurgood Marshall vormt dat van links en Anton Scalia dat van rechts. Van Marshall en Scalia komen uitspraken die nog scherper zijn dan die van hun intellectuele collega's Brennan en Rehnquist.

Sinds juli 1990 heeft de linkervleugel haar 'brains' en haar hart verloren. William Brennan is een jaar geleden afgetreden. De 82-jarige Marshall houdt het nu ook voor gezien. Op zich is dat belangrijk. Tijdens het presidentschap van Ronald Reagan heeft de strijdbare Marshall luidruchtig verkondigd dat hij niet levend het Hof zou verlaten zolang er een Conseratieve president in het Witte Huis zat.

Blijkbaar voorziet hij nu Republikeinse presidenten tot ver in de KENNEBUNKPORT - President George Bush en Clarence Thomas, kandidaat voor het Hooggerechtshof, aan de wandel bij Kennebunkport, na een persconferentie waarop Bush zijn keus voor het nieuwe lid van het Hooggerechtshof bekendmaakte. (Foto AFP) 21e eeuw. De linkervleugel bestaat nu uit de 82-jarige Harry Blackmun, die kanker heeft, en de hoogbejaarde John Paul Stevens, die kan zweven tussen het midden en links. De meerderheid in 1973 die met de beslissing "Roe Vs. Wade" abortus helemaal vrijgaf, is nu bijna uitgestorven. Marshalls aftreden is de symbolische overgave van deze vleugel.

De context waarin Clarence Thomas benoemd wordt, is anders dan een jaar geleden, toen William Brennan afgetreden is. Toen besloot George Bush een kleurloze kandidaat, David Souter, vooruit te schuiven om de linkse Democratische meerderheid in de Senaat niet te provoceren. Deze 'stealth'-kandidaat is probleemloos door de Senaat gekomen en is nu de doorslaggevende vijfde conservatieve stem.

Positieve actie

De vervanging van Thurgood Marshall vereist een andere aanpak, met name omdat Marshall de eerste zwarte rechter in het Hooggerechtshof was. Ondanks alle verzekeringen van de president tijdens de gisteren gehouden persconferentie dat ras geen rol speelde in het besluit, was dat natuurlijk wel doorslaggevend. Toen Marshall aankondigde dat hij weg wilde, viel de keuze bijna automatisch op een andere zwarte jurist.

De kwestie van ras maakt Clarence Thomas tot meer dan een extra stem tegen "Roe Vs. Wade". Hij vertegenwoordigt een deel van de zwarte gemeenschap dat zich steeds meer van de erfenis van Thurgood Marshall distantieert. Thomas meent dat "self-help" de beste manier is voor minderheden in Amerika om naar boven te klimmen. Hij betwijfelt of de regering hier iets kan doen.

Met name is hij tegen de zogenaamde "positieve actie", die een bepaald percentage van de banen in bedrijven en overheidsdiensten reserveert voor vrouwen, zwarten en andere minderheden. Deze houding heeft hem weinig vrienden bezorgd in het zwarte politieke establishment. Woordvoerders van verschillende organisaties hebben al laten horen dat ze „bezorgd" zijn over Thomas' houding ten opzichte van "positieve actie".

"Amerikaanse Droom"

Om deze reden heeft de benoeming van Thomas een symboHsche betekenis die de benoeming van David Souter helemaal miste. Thomas is het symbool van de "Amerikaanse Droom". Hij is met niets begonnen. Hij had niet eens een vader. Maar nu staat hij op de drempel van het Hooggerechtshof. Met deze benoeming wil George Bush de boodschap van de "Amerikaanse Droom" met kracht onderstrepen: Thomas heeft het gedaan. Jij kunt het ook.

Anders dan bij Souter, heeft Bush deze keer een principiële keuze gemaakt. Hij laat de anti-abortuskrachten weten dat hij geen compromis over deze zaak aanvaardt. Hij daagt het Congres uit met een conservatieve zwarte rechter die een Democratische versie van Amerika afwijst. Door voor zijn principes uit te komen zal de president alleen maar profiteren van Thomas' benoeming.

Op glad ijs

De Democraten in de Senaat, aan de andere kant, begeven zich op glad ijs. Op zich hebben de Democraten genoeg stemen in de Senaat om Thomas weg te sturen. Senator Howard Metzenbaum heeft zijn afkeuring al aangekondigd: hij zal Thomas niet steunen als Thomas niet duidelijk uitlegt dat hij „de rechten van de vrouwen" respecteert, dat wil zeggen, voor abortus is. Verschillende pro-abortus-organisaties zijn al van plan te eisen dat Thomas zijn gevoelens over abortus blootgeeft.

Toch weten de Democraten uit ervaring dat ze in een moeilijk parket zitten. Vier jaar geleden heeft een meerderheid van de senatoren -aangemoedigd door een coalitie van pro-abortus- en linkse groeperingen- Robert Bork afgewezen. Maar daardoor waren ze volledig uitgeput. President Reagan heeft daarna de conservatieve, rooms-katholieke rechter Anthony Kennedy benoemd, die moeiteloos door de Senaat kwam. Deze Kennedy is een nog fellere tegenstander van abortus dan Bork.

Moeilijke keus

Ditzelfde gevaar lopen ze nu ook. Als ze Thomas wegstemmen, komt George Bush met een tweede benoeming. De Democraten kunnen niet eindeloos doorgaan de nominaties van de president af te keuren. Uiteindelijk krijgt de president zijn zin. En de Democraten in de Senaat krijgen de naam dat ze wel kunnen dwarsliggen, maar niet regeren. Dat belooft weinig goeds voor de verkiezingen in 1992.

De Democratische meerderheid in de Senaat staat nu voor een moeilijke keus. Kunnen de Democraten het maken deze man af te wijzen omdat hij, bij voorbeeld, niet voor positieve actie is? Clarence Thomas is de personificatie van de "Amerikaanse Droom": met niets begonnen, is hij door hard werken federaal rechter geworden. Willen de Democraten dus zeggen dat politieke zuiverheid de voorkeur krijgt boven competentie als het om een baan gaat? De benoeming van Thomas dwingt de Democraten een uitspraak te doen over hun visie op Amerika. Zijn politieke standpunten belangrijker dan daadwerkelijke prestaties?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 2 juli 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Oorlog op komst in Senaat VS

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 2 juli 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken