Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Herinrichting pakt boeren te hard aan

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Herinrichting pakt boeren te hard aan"

Vier studenten geven hun "Visie Vooruit" op omstreden plannen voor regio Harderwijk/Nunspeet/Elburg

5 minuten leestijd

NUNSPEET/ELBURG/HARDERWIJK - De voorstellen voor herinrichting van het gebied HarderwijkElburg van het PCBL zijn niet evenwichtig genoeg. Ze komen ook te veel in conflict met de landbouw. Ingrijpende maatregelen zijn echter wèl nodig om de landbouw in deze streek een goed toekomstperspectief te kunnen bieden.

De conclusies in het rapport "Visie vooruit" zijn duidelijk. Vier studenten van de internationale agrarische hogeschool Larenstein in Velp (R. de Groot, L. Liebregts, J. Vaessens en M. van der Werff) onderzochten de noodzaak en de gevolgen van de herinrichting van het landbouwgebied rond Harderwijk, Elburg en Nunspeet. Herinrichting is noodzakelijk, concluderen de studenten, maar moet niet plaatsgrijpen op de manier waarop de PCBL die uitgedacht heeft.

De herinrichting beroert de boerenbevolking van dit deel van de Veluwerand al sinds in 1984 door enkele landbouworganisaties om die herinrichting gevraagd werd. De voorkeur ging uit naar ruilverkaveling. De Centrale Landinrichtingscommissie stelde twee jaar later echter voor om in plaats van ruilverkaveling herinrichting uit te voeren. Het gebied kreeg op het voorbereidingsschema voor die herinrichting in 1990 zelfs de hoogste prioriteit. Dit tot woede van een deel van de boerenbevolking in het gebied.

Bezwaren

Het 5800 hectare grote gebied (waarvan 4420 hectare landbouwgrond is) valt uiteen in hogere zandgronden, een (overwegend agrarisch) overgangsgebied en open weidegebied. In deze streek liggen vrij veel houtwallen, singels en parkbossen en restanten van een paar landgoederen uit de zeventiende en de achttiende eeuw (De Essenburgh, Groeneveld, Zwaluwenburg, Schouwenburg en Klarenbeek).

De streek telde in 1990 416 landbouwers (in 1984 waren dat er nog 511), van wie er 190 aangesloten zijn bij een vakorganisatie. Gedeputeerde Staten van Gelderland concludeerden in februari 1991 dat van die 190 er 150 voor herinrichting zijn en slechts veertig tegen. GS erkenden echter „dat een niet gering percentage belanghebbenden in het gebied Harderwijk-Elburg gekant is tegen een herinrichting in het gebied. Ook ons college is van oordeel dat indien blijkt dat een duidelijk maatschappelijk draagvlak voor herinrichting ontbreekt, het aanbeveling verdient de energie en kosten te richten op een ander gebied".

Dit voorjaar viel echter het besluit dat Harderwijk/Elburg als eerste voorgedragen zou worden voor herinrichting. Enkele weken eerder was een grote groep boze boeren aanwezig geweest tijdens een commissievergadering in het provinciehuis. Van de woordvoerders van de verschillende landbouworganisaties was er slechts één voor de herinrichting. Met applaus en boegeroep betuigden de landbouwers hun instemming of afkeuring. Het mocht niet baten. Pogingen van enkele kleinere fracties om Harderwijk/Elburg van de lijst af te krijgen of op zijn minst een lagere prioriteit toe te laten kennen, faalden.

Problemen

Het gebied kampt volgens de vier studenten met verschillende probleELBURG Herinrichting van het landbouwgebied rond Harderwijk, Elburg en Nunspeet is noodzakelijk, vinden vier studenten van de agrarische hogeschool, maar moet niet op de rigoureuze manier plaatsvinden die nu voorgesteld wordt. Foto c. H. otting men. De boerderijen zijn niet evenredig over de streek verdeeld, maar liggen geconcentreerd rond de kernen Doornspijk, Nunspeet, Hulshorst en Kierden. De gemiddelde bedrijfsgrootte is kleiner dan het landelijk gemiddelde. Verschillende opvolgers die een lening moeten sluiten om het bedrijf te kunnen overnemen, zullen de grootste moeite hebben om het bol te werken.

De meeste bedrijven hebben een behoorlijk aantal kavels. In 1984 had 55 procent van de boerderijen vijf of meer kavels. In 1990 hadden de boerderijen gemiddeld 4,4 kavels. Vaak liggen die een paar kilometer van het bedrijf af. Een aantal bedrijven ligt aan onverharde wegen, terwijl ten noorden van de lijn Elburg/Nunspeet/Harderwijk veel kavels alleen bereikbaar zijn over andermans grond, via het recht van overpad.

In het gebied zou zowel de wateraanvoer als de ontwatering verbeterd moeten worden. Op dit punt bestaat er een verschil van mening. De boeren willen peilverlaging en verbetering van de afwatering, terwijl natuurorganisaties juist verhoging van de grondwaterstand willen om natte graslandvegetaties te kunnen ontwikkelen. Mestproblemen kent het gebied gelukkig niet.

Geen opvolger

Op meer dan zeventig van de bedrijven waarvan de bedrijfshoofden ouder dan 50 jaar zijn, is geen opvolger voorhanden. Hun grond zal in de toekomst voor verschillende doeleinden gebruikt worden, waardoor de werkgelegenheid in de landbouw afneemt.

De boeren vrezen dat steeds meer landbouwgrond zal worden opgekocht door natuurbeschermingsorganisaties, „die het vol onkruid laten groeien". Nu al bezit Staatsbosbeheer zo'n 100 hectare, het Geldersch Landschap 195 en de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten 35 hectare. Voorgesteld wordt momenteel om ongeveer een derde deel van het gebied als relatienotagebied aan te wijr zen. Van deze 1600 hectare zou 1000 hectare reservaatsgebied moeten wot-., den, terwijl de rest beheersgebied I wordt. Grote gedeelten van de regio zullen zo voor de landbouw verloren gaan. Boeren die vlakbij de nieuwe natuurgebieden zitten, zullen daar niet meer mogen uitbreiden. En stilstand betekent achteruitgang. !

Oplossingen \

Oplossingen zijn er ook. Levensvatbare bedrijven moeten vergroot worden, vinden de vier studenten, en het aantal kavels per bedrijf moet verminderd worden. Verbeteringen ; voor de landbouw „zijn het best4', ! door te voeren door geen rekening te' houden met andere belangen", concludeert het studentenkwartet laconiek. „De huidige maatschappelijke ontwikkelingen noodzaken de landbouw echter om wèl met die andere belangen, zoals natuur, landschap en; recreatie, rekening te houden".

Bij herinrichting van het gebied, kan gedacht worden aan boerderijverplaatsing, kavelconcentratie, kavelruil, een betere ontsluiting van het gebied (bij voorbeeld door het ver-' harden van onverharde wegen) en verbetering van de waterbeheersing. Geld voor boerderijverplaatsing geef^; het Rijk alleen als de verplaatsing insi het kader van een herinrichting".' plaatsvindt.

Om tegenwicht te bieden aan de afname van de werkgelegenheid binnen de landbouw kan industrie aan-i = getrokken worden, zal omscholingj moeten plaatsvinden, zullen er ar-• beidsplaatsen ontstaan in het landschapsonderhoud en zullen de boeren steeds meer gebruik gaan maken van loonwerkers.

De Groot c.s. conluderen dat „de huidige landbouwstructuur in het plangebied Harderwijk-Elburg dusdanig is, dat er niet aan ingrijpende maatregelen ontkomen kan worden". Zonder herinrichting is er volgens hen geen goede toekomst voor de landbouw.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 24 juli 1991

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

„Herinrichting pakt boeren te hard aan

Bekijk de hele uitgave van woensdag 24 juli 1991

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken