Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Over ICBM's, ALCM's en SLCM's

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Over ICBM's, ALCM's en SLCM's

6 minuten leestijd

Sinds de dooi in de Koude Oorlog tot ver boven het vriespunt is gekomen en zeker nu zelfs Gorbatsjovs Unie van Socialistische Sowjetrepublieken bezig is haar marxistische ideologie om te zetten in een alledaags (en kapitalistisch) democratisch socialisme, zijn die stapels van grimmige kernwapens aan weerszijden verouderd. Hun afschrikwekkende werking hóeft niet meer, nu de beer in het Oosten met hevige buikpijn over het aardrijk rond dwaalt op zoek naar een adequaat medicijn, in plaats van boosaardig rond te sluipen op zoek naar prooi. Wat zijn de achtergronden van het verdrag, de strategische denkbeelden en belangen? Is het de aanzet tot verdere reducties, of juist bedoeld om verouderde wapens op te ruimen en er modernere en veel gevaarlijkere op een nette manier voor in de plaats te stellen? In dit verhaal proberen we iets van deze vragen te beantwoorden.

„Dit is gewoon een eenzijdig Amerikaans verdrag", zegt dr. Regina Karp als we haar vragen naar de achtergronden van het Start-verdrag. Mevrouw Karp is als onderzoeker verbonden aan het bekende instiuut voor strategische studies Sipri, in Stockholm. „De meeste reducties moeten immers van Russische kant komen. Daarbij komt dat Moskou bij de onderhandelingen in de afgelopen jaren bijna alles hebben moeten aanvaarden wat de Amerikanen hen voorschotelden. Zo hebben ze de Amerikaanse onderhandelingsposities als uitgangspunt aanvaard, ze hebben de Amerikaanse telregels overgenomen, met name die voor kernkoppen en Washington hoeft niet meer te onderhandelen over SDI, dat is buiten het verdrag geplaatst. Ook is er geen bindende overeenkomst voor vanuit zee gelanceerde (vooral Amerikaanse) kruisraketten en is de Amerikaanse telwijze voor bommenwerpers door de Russen geaccepteerd. Verder was er kritiek van Sowjetzijde op nucleaire samenwerking (van de VS met Oroot-Brittannië, AJ), maar ook dit Amerikaanse belang is grotendeels veiliggesteld. De Russen hebben er verder mee ingestemd om hun (voor de VS zeer gevaarlijke, AJ) SS-18's met de helft te verminderen.

Kortom, hier ligt een verdrag op tafel dat vrijwel geheel uitgaat van Amerikaanse posities, die in de loop van de onderhandelingen ongewijzigd zijn gebleven".

Evenwichtig compromis

Iemand die het daar niet mee eens is, is kolonel Andrew Duncan, verbonden aan dat andere bekende instituut op defensieterrein, het IISS in Londen. Hij benadrukt het in zijn ogen juist „evenwichtige compromiskarakter" van het verdrag. „Er is naast de uitzondering voor kruisraketten, iets dergelijks voor de Sowjet-Unie, waarbij het wordt toegestaan om 500 Backfire-bommenwerpers buiten het verdrag worden gehouden - tegen de wil van de VS in". „Men heeft uiteindelijk gelijke aantallen bereikt en het enige terrein waarop de Amerikanen wezenlijk winnen is de telwijze bij de ladingen van de bommenwerpers".

Welke strategische belangen en denkbeelden liggen er achter Start? Duncan: „In het algemeen kun je zegggen dat beide zijden voldoende kracht houden om elkaar uit volledig te vernietigen, maar ook om elkaar (daartoe) af te schrikken. Het evenwicht is niet dramatisch veranderd. De Amerikanen hebben altijd de voorkeur gegeven aan vanuit onderzeeërs te lanceren raketten, in plaats van aan intercontinentale raketten. Bij de SU is dat precies andersom. De Sowjet-Unie is het enige land dat zulke raketten heeft in hun zwaarste klasse en juist die zal zij onder Start met de helft verminderen. Desondanks behouden de Sowjets een voorsprong op de Amerikanen in de ontwikkeling en gebruik van mobiele raketten. Als tijdens een crisis het verdrag opzij wordt geschoven, hebben de Russen een duidelijke voorsprong. We weten allemaal uit de Golfoorlog hoe moeilijk het is om zulke mobiele raktten op te sporen".

Gevaarlijke raketten

Dr. Trevor Taylor, hoofd van het International Security Program binnen de Royal Institute of International Affairs (Chatham House) in Londen, ziet duidelijk Amerikaanse voordelen in het verdrag: „De Amerikaanse, op land opgestelde raketten zijn altijd erg kwetsbaar geweest voor de reusachtige op land opgestelde Russische projectielen.

Het gorieën de komende week te ondertekenen Start-verdrag heeft voor wapens uiterste aantallen gesteld. Hieronder de belangrijkste diverse categegevens daarover (Bron: IISS, Londen).

De in gebruik zijnde intercontinentale ballistische kernraketten die op land zijn opgesteld (ICBM's genoemd), vanuit zee gelanceerde raketten (SLBM's) èn zware bommenwerpers worden teruggebracht tot 1600 stuks aan elke zijde. Daarbij geldt dat at deze systemen in totaal niet meer dan een totaal van 6000 kernkoppen mogen nwedragen. Bovendien worden de ICBM's in aantal beperkt tot 154 (met niet meer dan 1540 kernkoppen) en wordt het aantal kernkoppen voor ballistische raketten tot 4900 beperkt. Voor mobiele raketten (op het land) is dat maximum 1100.

Vanaf zee afgevuurde kruisraketten (SLCM's) worden niet door het verdrag aan banden gelegd. Wel is er een politiek bindende overeenkomst gesloten waarin men belooft niet meer dan 880 van deze raketten te gebruiken. Zo'n zelfde overeenkomst geldt voor de inzet van de Sowjet-Backflre-bommenwerper (tot 500 stuks en het toestel mag niet worden uitgerust met bijtank-in-de-lucht-capaciteit.

Vreemde telregels

Modernisering is toegestaan zij het met een paar uitzonderingen. Nieuwe typen van zware ICBM's inclusief mobiele lanceerders zijn verboden. Hetzelfde geldt voor zware SLBM's en hun lanceerders. Ook typen van ICBM's en SLBM's met meer dan tien kernkoppen zijn niet toegestaan. Verder is verboden het gebruik van lange afstands ALCM's (vanuit een vliegtuig gelanceerde kruisraketten) met meer dan een kernkop. De telregels voor bommenwerpers zijn wat merkwaardig: terwijl penetrerende (dus niet ALCM-dragende) bommenwerpers zoals de B-1B en de B-2 (Stealth) over het algemeen 12 tot 16 bommen en korte afstandsraketten kunnen vervoeren, worden ze onder Start gerekend als een wapen (per toestel) in het 6000 kernkoppenplafond. Iets dergelijks geldt voor de lading van ALCM-vervoerende bommenwerpers. Afgesproken is dat de eerste 150 Amerikaanse bommenwerpers van dit type tien ALCM's hebben, voor de eerste 210 Sowjet-bommenwerpers gelden acht ALCM's. Voor de rest wordt de echte laadcapaciteit gerekend. 1 1 iNog lang niet bij de finish... Huidige aantallen Voorlaan onder oegeslaan START VS Sowjet-Unie VS Sowjet-Unie 1 Intercontinentale en vanaf zee gelanceerde ballistische raketten 1608 2248 1600 1600 Zware raketten 308 154 154 Kernkoppen 9756(12000) 11000(11000 6000(9000) 6000(8500) Daarvan maximaal op ballistische raketten 7660 9900 4900 4900 1 Oe officiële 'START-lelling' sluit bewust een oog voor een flink aantal kernkoppen aan g boord van bepaald wapentuig. In feite mogen de twee staten dan ook meer koppen .s bezitten dan de genoemde 6000. Tussen haakjes worden de werkelijke aantallen | weergegeven. Zoals dat nu al het geval is en zoals dat onder START wordt. J

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 juli 1991

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Over ICBM's, ALCM's en SLCM's

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 juli 1991

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken