Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Boekbespreking

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Boekbespreking

2 minuten leestijd

"Johann Arndt", door drs. K. Exalto; uitgave Willem de Zwijgerstichting te Apeldoorn, 1990, 44 blz.; prijs: 8,60 gulden.

In de serie Willem de Zwijgerstichting verscheen van de hand van drs. K. Exalto een boekje over de Duitse lutherse en piëtistische theoloog Johann Arndt (1555-1621), vooral bekend om zijn standaardwerk "Wahres Christentum". Binnen het gereformeerde protestantisme heeft deze theoloog weinig opgang gemaakt, maar des te meer in het latere Duitse piëtisme. Arndt is zijn leven lang anti-calvinist gebleven, zo concludeert Exalto. Dat komt openbaar in het verdedigen van beelden en het uitgeven van het bekende mystieke werk Theologia Deutsch, waaruit Arndt in zijn eigen standaardwerk hele stukken overneemt. Ook was hij wars van de leer der predestinatie.

Arndt moeten we volgens Exalto verstaan tegen de achtergrond van Tauler, de Theologia Deutsch en de middeleeuwse mystieke geschriften. De structuur van "Wahres Christentum" is ook ontleend aan de mystieke heilsweg van reiniging, verlichting en vereniging met God. Het boek van Arndt werd na verschijning stevig onderworpen aan kritiek. Men verweet Arndt het op de achtergrond stellen van de rechtvaarding door het geloof; men beschuldigde hem van spiritualisme, moralisme en synergisme.

Exalto ziet Arndt niet als een synergist of spiritualist, wel als een liefhebber van de mystiek, maar dan meer in de geest van Thomas a Kernpis dan van Eckhart.

Exalto geeft in zijn boekje een duidelijk overzicht van het hoofdwerk van Arndt. Het gaat volgens Exalto bij Arndt meer om de christen (de nieuwe mens), dan om Christus. Er is een neiging tot verspiritualisering van de Schrift, omdat de heilsfeiten in ons moeten plaatsvinden. Ook merkwaardig is de overtuiging van Arndt dat gebeurtenissen en ziekten afhankelijk zijn van de sterren;. Arndt geloofde ook in het voorbode-karakter van kometen.

De theologie van Arndt is van belang met betrekking tot de kennis van het Duitse lutheranisme in 17e en 18e eeuw. Zijn denkbeelden zijn uiteindelijk geïntegreerd in het piëtisme van Spener. Arndt kan een correctief zijn in deze tijd van secularisatie en materialisme, maar meer ook niet, aldus Exalto. In ieder geval heeft de Benthuizer predikant deze onbekende theoloog op een duidelijke manier voor het voetlicht gehaald, waarvoor we hem dankbaar mogen zijn.

KvdZ

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Boekbespreking

Bekijk de hele uitgave van woensdag 6 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken