Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Universiteit slaat met cursus tegen spinnenfobie twee vliegen in één klap

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Universiteit slaat met cursus tegen spinnenfobie twee vliegen in één klap

7 minuten leestijd

De een slaat pas bij een groot exemplaar in paniek op de vlucht, voor een ander is een kleiner formaat al voldoende om de boel op stelten te zetten. Spinnen: sommigen zijn er zo panisch voor, dat ze geen raam open laten staan en het bankstel pontificaal in het midden van de kamer zetten. En dat allemaal om geen spin de kans te geven onverwacht in de aanval te gaan. Bij de Rijksuniversiteit Limburg in Maastricht, afdeling gedragswetenschappen, proberen mensen van hun spinnenfobie af te komen. De universiteit slaat twee vliegen in één klap. Angsthazen mogen gratis een cursus tegen spinnenfobie volgen, terwijl de faculteit de gegevens gebruikt voor nader onderzoek naar angstcomplexen.

Marja heeft de stap gewaagd om een tweedaagse cursus tegen spinnenfobie te ondergaan. Vorige week heeft ze haar eerste cursusdag gehad. De therapie is vooral gericht op confrontatie. Dat waarvoor je bang bent, moet je juist onder ogen zien. En wat de spinnen betreft: je moet de beesten gewoon over je handen laten lopen, al ben je nog zo bang. Marja heeft vorige week een spin in een potje langzaam naar zich toegetrokken. Ze liet het beest niet verder komen dan op een meter afstand. Toch heeft ze later zelf het deksel van de pot gehaald en het beest in een bak rond laten stappen.

Geen echte

Of het geholpen heeft, weet ze niet. „Gelukkig ben ik in huis nog geen echte spin tegengekomen". Marja heeft de stap gewaagd om aan de cursus mee te doen, omdat ze panisch is voor spinnen, of het nu grote of kleine exemplaren zijn. Ze is zo bang van de griezels met kriebelpoten, dat ze geen raam durft open te zetten. Nog minder waagt ze het om naar een natuurfilm te kijken; voor haar idee kan er elk moment een monster van een spin over het scherm wandelen. Ze is blij dat ze op een flatje woont. Zonder tuin is de kans op 'insluipers' minder groot. Zodra ze een spin ziet, maakt ze dat ze het huis uit komt om hulp bij de buren te halen. Deze zijn zo welwillende om het beest te vangen en dood te maken. Voor geen goud durft ze de spin zelf te vangen of dood te maken. Een poosje terug raakte ze verstijfd van angst toen er een spin in een potje in de keuken was gekropen. Het beest had het niet overleefd, maar Marja piekerde er niet over om de glazen pot aan te raken. Een hulpvaardige buurvrouw mocht de dode spin door de wc spoelen.

De tweede cursusdag zou Marja voorgoed van haar spinnencomplex moeten amelpen. Psycholoog Peter de Jong begeleidt haar bij de een paar uur durende training. Camera's leggen alles vast op de video. De Jong legt uit: „Zo kunnen wij vanuit deze kamer kijken hoe ze op alles reageert en ze krijgt een videofilm mee naar huis. Dan kan ze zien dat er écht een spin over haar handen heeft gewandeld".

Niet tegenhouden
Zo ver is het overigens nog niet. Op een vraag van de psycholoog wat ze zou doen als ze thuis een spin op de muur ontdekte, antwoordt Marja dat ze beslist hulp ging halen. Iemand anders moet het dier dan maar doodmaken. „Ik zou absoluut over m'n toeren raken. Dat gevoel is er meteen, dat kun je niet tegenhouden, ook al zeg je tegen jezelf dat het maar een spin is". Zodra het beest is afgevoerd, is de angst ook weer verdwenen, ondervindt Marja. „Alleen verwacht ik wel elk moment dat er weer een exemplaar kan zitten".

De Jong legt geduldig uit dat haar vermijdingsgedrag het probleem niet echt oplost. „Een volgende keer dat je een spin tegenkomt, ben je weer bang. Je gedrag is voor jezelf heel lastig op de lange termijn. Maar je kunt je angst ook laten zakken door juist niet weg te gaan. Op een gegeven moment kom je zo ver dat je nog even schrikt —dat doet iedereen als-ie een spin ziet— maar dat je angst gelijktijdig weer zakt".

Marja mag zelf kiezen met welke spin uit de collectie de training start. Ze kiest zuchtend voor een exemplaar dat iets groter is dan de vorige keer. Voordat de spin uit het potje komt, zucht Marja nog eens diep, strijkt zenuwachtig door haar haardos en trappelt met haar voeten op de grond. Ze moet er weer aan geloven.

De spin stapt rond in het bakje, terwijl Marja met een stokje z'n achterlijf volgt. Ze durft het stokje nog niet voor de spin te zetten, uit angst dat het beest dan kans ziet haar hand te bereiken. Een volgende stap is dat ze met haar vinger de spin volgt. Hoewel ze direct

Uit interviews naar het ontstaan van de spinnenfobie blijkt dat 80 procent van de cursisten voor haar of zijn twaalfde jaar al panisch voor deze dieren was. „Veel mensen kunnen zich ook niet herinneren wanneer ze bang zijn geworden. Ze hebben het idee dat ze ermee zijn geboren. Maar dat is niet zo. Het kan zijn dat ouders overdreven bang waren en dat op kinderen hebben overgedragen. Iemand die vreselijk wordt getreiterd met iets dat-ie eng vindt, kan er ook een fobie aan overhouden. Bovendien worden spinnen in verhalen en films vrijwel altijd als griezelige, onvoorspelbare monsters afgeschilderd. Een beest dat zich op de gekste momenten zomaar op je neer kan laten zakken".

Een ruime meerderheid van de mensen die zich van hun spinnenfobie willen bevrijden, is vrouw. Arntz schat dat 7 a 10 procent van de cursisten uit mannen bestaat. Hij ontkent dat vrouwen bij voorbaat banger voor spinnen zijn dan mannen. „Een joch van tien schrikt net zo goed van een spin als een evenoud meisje. De omgeving verwacht echter dat een jongen een spin wel durft te pakken, terwijl ze het accepteren als een meisje gillend op de vlucht slaat. Een jongen kan nu eenmaal niet zeggen dat hij net eng vindt om een spin in zijn handen te houden. Hij zal het doen, al klopt z'n hart nog zo hard in z'n keel".

Groter exemplaar

Ondertussen is Marja zo ver dat ze een groter exemplaar spin over haar pols laat lopen. Ze moet het beest nu een zetje geven en gelijk haar linkerarm met haar rechterhand beetpakken, zodat het dier niet verder kan rennen. Ze aarzelt even voor ze de spin een duwtje geeft. Het dier zet het op een lopen, maar voordat hij 10 centimeter verder is, heeft Marja haar arm al omkneld met haar andere hand. „Ik denk niet dat ik deze geintjes thuis doe", zegt ze zwetend.

Ze wordt nu alleen gelaten en moet verder met de spin oefenen. „Ze is goed angstig", puft Peter de Jong. Het kost hem zeeën van energie om haar rustig te houden. „Ze is nog steeds bang dat-ie zo op haar kleren rent".

Marja houdt ondertussen een alleenspraak om haar angst te overwinnen. „Even kijken, nu weet ik niet meer hoe ik 'm op m'n hand moet krijgen. O, ja, zo. Hé, dat kan niet, ho, ho". De spin rolt terug in het bakje. Met een papiertje pakt ze het beest er zelf weer uit. „Mhm, ja, nou heb ik 'm weer".

De Jong denkt dat Marja thuis nog heel wat moet oefenen om haar angst onder controle te krijgen. „Ze reageert heel fysiek als ze bang is. Dan is het moeilijk om jezelf onder controle te houden".

Minder bang

Toch is Marja na nog een halfuur oefenen veel minder bang geworden. Ze is al een tijd alleen in een kamer aan het oefen en laat de middelgrote spin rustig over haar handen wandelen, zonder in paniek te raken. Ze had niet gedacht dat ze dit ooit zou durven. „Het gaat nu best goed; ik vind het bijna niet eng meer, al is het nog steeds niet leuk". Het grootste exemplaar huisspin zit al in een potje te wachten voor de laatste ronde. Tot besluit van de cursus moet Marja ook dit beest rustig over haar handen laten lopen. Na een poosje is het zo ver. De zweetdruppels zijn verdwenen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 15 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Universiteit slaat met cursus tegen spinnenfobie twee vliegen in één klap

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 15 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken