Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Riga of het Vaticaan?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Riga of het Vaticaan?

4 minuten leestijd

Een oude kwestie uit onze parlementaire geschiedenis kwam dezer dagen weer boven water drijven: het gezantschap bij de paus. In-1925 sneuvelde in de bekende Nacht van Kersten de begrotingspost voor dit gezantschap. Dat leidde niet alleen tot een kabinetscrisis, maar betekende op termijn ook het eind van de coalitie van de rooms-katholieken met de AR en de CHU .

Helaas werd tijdens de Tweede Wereldoorlog het gezantschap door de Nederlandse regering in Londen weer hersteld. Sindsdien is daar geen verandering in gekomen.

De val van het IJzeren Gordijn, en met name het uiteenvallen van de Sowjet-Unie, deed echter de vraag rijzen in hoeverre de Nederlandse diplomatieke dienst in Oost-Europa versterkt moest worden. Het gaat hier immers om een gebied dat tamelijk dichtbij ligt en waarmee we - naar het zich laat aanzien— de komende jaren steeds meer te maken zullen krijgen.

Tegelijkertijd is het voor die landen van belang dat de contacten met het Westen verstevigd worden. Dat geldt vooral ook voor de zich afscheidende delen van de Sowjet-Unie. Zij moeten nog helemaal hun weg vinden in de internationale wereld.

Vandaar de pleidooien in de Tweede Kamer voor de vestiging van een Nederlandse ambassade in de Baltische republieken. Ook al zijn er voorlopig nog niet zo veel Nederlandse (handels)belangen te behartigen, de aanwezigheid van een ambassade daar heeft ook een politieke betekenis.

Door het vestigen van een ambassade maken Nederland en de andere westerse landen duidelijk dat zij de onafhankelijkheid van de Baltische staten serieus nemen.

Het probleem van minister Van den Broek is echter dat zijn begroting nauwelijks ruimte biedt voor nieuwe diplomatieke posten. En behalve de Baltische staten zijn er nog meer Sowjetrepublieken die zich van de USSR willen afscheiden, om van het uiteenvallende Joegoslavië maar te zwijgen.

Dat bracht de PvdA er toe om de opheffing van het Nederlandse gezantschap bij het Vaticaan aan de orde te stellen. Het oorspronkelijke idee van de PvdA'er Jurgens om de Nederlandse gezant in Italië tevens te belasten met de contacten met het Vaticaan, bleek op diplomatieke bezwaren te stuiten.

Ten tijde van Mussolini zijn de Italiaanse regering en de paus overeengekomen dat zij zo'n combinatie niet zouden toestaan. De paus was kennelijk beducht dat hij op die manier te veel gezantschappen zou kwijtraken en daardoor aan diplomatieke status zou inboeten.

Maar de suggestie van de PvdA bleek ook onbespreekbaar te zijn voor het CDA. Al is het gezag van de paus bij vele rooms-katholieken in Nederland omstreden, toch vindt men in CDA-kring de gedachte aan opheffing van het gezantschap onaanvaardbaar.

Ten tijde van de Nacht van Kersten was het de CHU die uit het regeringskamp wegliep en daardoor het amendement aan een meerderheid hielp. Bij de nazaten van de CHU'ers is echter van de vroegere aversie tegen Rome weinig meer overgebleven. Voor de liberalen en socialisten die destijds het amendement-Kersten steunden, waren de anti-roomse motieven secundair. In de eerste plaats waren zij uit op de val van het kabinet-Colijn.

De bezwaren van SGP-leider Kersten richtten zich primair tegen de erkenning van het geestelijk gezag van de paus. Een diplomatieke vertegenwoording van het vanouds protestantse Nederland bij het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk achtte hij verwerpelijk.

Was de paus in 1925 geen staatshoofd, sinds de Lateraanse verdragen van 1929 is dat formeel wel het geval, al gaat het om een staat van enkele tientallen hectaren. Maar onze bezwaren richten zich primair tegen de geestelijke pretenties van de paus. Hij werpt zich op als de leider van de christenheid, maar is veeleer haar verleider. Daarom is het te betreuren dat de Nederlandse ambassade bij het Vaticaan niet ingeruild wordt voor een post in Riga.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 27 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Riga of het Vaticaan?

Bekijk de hele uitgave van woensdag 27 november 1991

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken