Bekijk het origineel

De blanke top is er slecht aan toe

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

De blanke top is er slecht aan toe

"Duinbehoud" jaarlijks met cijfers bij Gabor op de stoep

4 minuten leestijd

DEN HAAG — De Nederlandse duinen zijn er sieclit aan toe. Wat nog rest van de tienduizenden liectaren duingebied die ons land rijk was, gaat hard in kwaliteit achteruit. De beloften en goede voornemens van de overheid brengen die achteruitgang niet tot staan. De Stichting Duinbehoud roept staatssecretaris Gabor van Natuurbeheer dringend te hulp.

Op het Binnenhof kreeg Gabor gistermiddag het rapport "Zee, Zand en Zorgen" aangeboden. In het rapport schetst de Stichting Duinbehoud 323 knelpunten in het Nederlandse duingebied. De ergste knelpunten zijn de luchtvervuiling, de verdroging van de duinen en de verontreiniging van bodem en grondwater door de waterwinning. De Stichting Duinbehoud zal de nota gebruiken om jaarlijks te beoordelen of er vorderingen worden gemaakt met de bescherming van het duingebied en het herstel van natuurwaarden in de duinen.

De harde cijfers. Van ons 42.000 hectare (ha) grote duingebied is 3200 ha verdwenen door de bouw van stads- en villawijken; 2000 ha verdween door kustafslag, 1300 door (vestiging en uitbreiding van) industrie, zoals in het Rijnmond- en Hoogovengebied, en 300 ha verdween door afgravingen. Van het resterende deel is 12.800 ha ernstig aangetast door de verdroging die optreedt bij drinkwaterwinning en 6000 ha aangetast door de aanplant van naaldbos, dat in duingebieden niet thuishoort omdat de verdamping van naaldbos te groot is voor de bodem in een duingebied. Voorbeelden van grote onnatuurlijke naaldbossen zijn te vinden in de duinen bij SchoorI, op Schouwen en op de Waddeneilanden.

Recreatiedruk

Door vergravingen en inplant ten behoeve van zeewering, is 3000 ha 'bedorven', 2200 ha is verontreinigd door de infiltratie van oppervlaktewater voor de drinkwaterwinning en 1700 ha is aangetast door militair gebruik. Er resteert nog slechts 9500 ha duingebied dat minder ernstig is aangetast, maar onder grote druk staat door luchtverontreiniging en de toenemende recreatie. Een klein lichtpuntje in dit sombere beeld is dat er sinds 1850 ook 3200 ha duingebied is bijgekomen door natuurlijke duinvorming.

Internationaal en nationaal gezien behoort het Nederlandse duingebied tot de belangrijkste grote natuurgebieden. De gemiddelde rijkdom a^n plantesoorten bij voorbeeld is in ons land 170 soorten per 20 vierkante kilometer. In de duinen is die soortenrijkdom twee tot vier keer zo hoog. Op Schiermonnikoog groeien op 20 vierkante kilometer rond de vijfhonderd verschillende plantesoorten.

Het rapport komt voor Gabor goed op tijd, zo zei hij in een reactie. Op 16 december zal in de Tweede Kamer de behandeling plaatsvinden van het Meerjarenprogramma Natuur en Landschap. „Binnen acht jaar moeten alle Nederlandse duingebieden vallen onder de Natuurbeschermingswet", aldus de staatssecretaris.

Kwetsbaar

De grootste bedreiging van het duingebied is zonder meer de milieuvervuiling, met name door de waterwinning en via de neerslag, zegt de Stichting Duinbehoud. Waterwinning verstoort de natuurlijke waterhuishouding van het kwetsbare duingebied. Het oppompen van grondwater -nog steeds worden er nieuwe pompen geslagen— zorgt voor bedroging, het inlaten van vuil rivierwater voor de waterwinning geeft verontreiniging van bodem en grondwater. Hierdoor zijn op veel plaatsen de waardevolle vochtige duinvalleien en duinbeekjes verdwenen. De combinatie van zure en voedselrijke regen zorgt ervoor dat de begroeiing van de duinen ingrijpend verandert. De oorspronkelijke, rijk gevarieerde duinvegetatie moet het veld ruimen voor monotone duinrietvlaktes en gras. Paarden, pony's en (zoog)koeien worden hier en daar ingezet om de vergrassing tegen te gaan.

„De grondwaterwinning in de natuurgebieden moet worden teruggedrongen en verdroogde gebieden moeten worden hersteld", zegt Mare Janssen, beleidscoördinator van Duinbehoud. „In de praktijk wil dit beleid echter lang niet altijd van de grond komen. Zo zal binnenkort -naar alle waarschijnlijkheid- door de provincies Noord- en Zuid-Holland aan de gemeente Amsterdam een vergunning worden verleend om voorlopig nog door te gaan met de grondwaterwinning in de duinen. Op Vlieland wordt op dit moment zelfs gewerkt aan een uitbreiding van de grondwaterwinn i ng", aldus Janssen.

Diepinfiltratie

Een goed alternatief voor de schadelijke opper-, vlakte-infiltratie is volgens hem de diepinfiltratie. Bij deze methode wordt water in diepe lagen onder de grond geïnjecteerd. Dat geeft veel minder schade in het duingebied en kan ook heel goed buiten het duingebied worden toegepast. Een ander voordeel van deze techniek is de noodzaak om het water beter vóór te zuiveren, omdat anders de waterputten verstoppen.

De Stichting Duinbehoud pleit voor een onmiddellijke stopzetting van alle activiteiten die een verder verlies van het duingebied inhouden. Voor de bescherming van de duinen op rijksniveau is niet alleen de steun en het geld van Gabor nodig. „VROM, Verkeer en Waterstaat, Defensie en zelfs WVC moeten snel geld vrijmaken voor en steun geven aan het behoud van de duinen".

Daarnaast moet het regeringsbeleid ten aanzien van de verdroging, recreatie en militaire aanwezigheid in de gebieden veel sneller van de grond komen. „Ook provinciale en gemeentelijke overheden moeten een natuurbeleid voor de duinen ontwikkelen", aldus Duinbehoud.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 3 december 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

De blanke top is er slecht aan toe

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 3 december 1991

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken