Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Gorbatsjov verlaat zijn post „met zorgen en met hoop

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Gorbatsjov verlaat zijn post „met zorgen en met hoop"

Ex-president geen gebroken man, maar een democratisch verliezer

5 minuten leestijd

MOSKOU (RTR/AFP) - Een vastberaden Michail Gorbatsjov heeft op eerste kerstdag zijn aftreden als president van de Sowjet-Unie bekendgemaakt. Op dezelfde dag werd het symbool van de militaire macht van de Sowjet-Unie, de "nucleaire knop", die in theorie 30.000 intercontinentale raketten in beweging kan zetten, aan de Russische president, Boris Jeltsin, overgedragen. Op tweede kerstdag stapte ook het hogerhuis van het parlement van de Sowjet-Unie op.

Op het moment dat de rode vlag van de Sowjet-Unie boven het Kremlin werd gestreken, kondigde Gorbatsjov zijn vertrek aan in een rechtstreeks uitgezonden televisietoespraak, die niet langer dan twaalf minuten duurde. De vertrekkende president vroeg In zijn rede aandacht voor de democratische verworvenheden die gedurende zijn bijna zeven jaar durende bewind waren bereikt.

..Ik verlaat mijn post met zorgen. Maar tevens met de hoop en het vertrouwen in jullie wijsheid en geestelijke kracht", zo liet Gorbatsjov de 280 miljoen onderdanen van 'zijn' voormalige Sowjet-Unie weten.

Gorbatsjovs opstappen werd onvermijdelijk nadat de leiders van elf republieken zaterdag overeenstemming hadden bereikt over de vorming van een nieuw Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS). ..Ik leg mijn functies neer als president van de USSR", zo begon Gorbatsjov zijn toespraak.

Na zijn rede droeg Gorbatsjov zijn functie over als opperbevelhebber van de 3,7 miljoen soldaten omvattende Sowjetstrijdkrachten. Hij gaf daarmee tevens de controle over de naar schatting 30.000 Sowjetkernwapens op.

..Ik heb net een decreet ondertekend waarmee een einde komt aan mijn rol als opperbevelhebber. Ik heb de controle over de kernwapens en het commando en de controle over het gebruik van de kernwapens overgedragen aan Boris Jeltsin", zo verklaarde Gorbatsjov. , Het Moskouse persbureau Interfax meldde dat Jeltsin niet persoonlijk de controle over de kernwapens van Gorbatsjov heeft overgenomen, maar deze verantwoordelijkheid heeft gedelegeerd aan Jewgeni Sjaposjnikov, die zaterdag door de elf Gemenebestrepublieken werd benoemd tot handelend opperbevelhebber. Gorbatsjov liet in zijn afscheidsrede duidelijk wéten-teleurgesteld te zijn over zijn falen de Sowjet-Unie bijeen te houden. Zijn houding en woordkeus waren niet die van een gebroken of vernederd man, maar die van een democratisch verliezer.

Hervormingen

..De gebeurtenissen namen een andere wending. Een wending naar het uiteenvallen van het land en het ineenstorten van de staat kreeg de overhand en daarmee kan ik het niet eens zijn", aldus Gorbatsjov. Hij beloofde mee te werken aan het welslagen van het gemenebest. Terugkijkend op zijn presidentschap verdedigde de vertrekkende bewindsman zijn politiek van perestrojka (herstructurering) en glasnost (openheid). Met nadruk stelde hij nog eens dat het onder zijn bewind was dat het machtsmonopolie van de communistische partij werd gebroken en ingeruild voor een meerpartijenstelsel. Ook vroeg hij nogmaals aandacht voor de op gang gebrachte economische hervormingen, de invoering van een vrije-markteconomie en het wegvallen van de spanningen van de Koude Oorlog.

Euforie

Gorbatsjovs wapenbroeder Eduard Sjewardnadze, die als minister de glasnost in de buitenlandse politiek uitdroeg, gaf het gemenebest gisteren, in een interview met het Amerikaanse televisiestation CNN, amper het voordeel van de twijfel. De huidige ..euforie" zal niet lang duren, voorspelde hij, want het ontbreekt de nieuwe onafhankelijke staten aan „ervaring" om chaotische omwentelingen te voorkomen. ..Is er één plek waar je nog rustig kunt slapen?" vroeg Sjewardnadze zich hardop af.

Gorbatsjov kondigde eerder deze week aan dat hij politiek actief blijft en ..het nieuwe denken in internationale zaken ten uitvoer wil brengen". Volgens een van zijn woordvoerders zal hij aan het hoofd komen te staan van een Internationaal Fonds voor Sociaal, Economisch en Politiek Onderzoek. De instelling zou als het Gorbatsjov Fonds door het leven moeten gaan.

Toen journalisten 'Jeltsin dinsdag vroegen om nadere uitleg over een bijna acht uur durend onderhoud met Gorbatsjov, zei hij dat de materiële voorwaarden van het terugtreden van de Sowjetpresident tot in het kleinste detail waren besproken. „Hij wilde 200 lijfwachten, wij hebben dat gedeeld door tien, wij laten hem er 20", zei Jeltsin. Gorbatsjov houdt na zijn aftreden de beschikking over twee officiële voertuigen, een ZIL (een limousine) en een Volga.

Datsja

Daarentegen komt de datsja van Gorbatsjov, in de buurt van Moskou, ter beschikking van het Russische presidentschap. Dat geldt ook voor het appartement aan de Kosigin-weg in het zuiden van Moskou. Deze woning zal Jeltsin aanbieden aan de voorzitter van de Russische Academie van Wetenschappen. Het echtpaar Gorbatsjov krijgt een ander^ woning en een andere villa.

Tijdens zijn 'pensioen' kan Gorbatsjov blijven rekenen op zijn huidige salaris van 4000 roebel (2400 dollar tegen de commerciële koers, 40 dollar tegen de toeristische koers), dat zal worden aangepast aan de stijging van de kosten van het levensonderhoud.

Na Gorbatjsov was het gisteren de beurt aan de Raad van de Republieken (het hogerhuis van het parlement) om de laatste consequenties te trekken uit de oprichting van het nieuwe Gemenebest van Onafhankelijke Staten (de voormalige SowjetUnie minus de Baltische staten en Georgië). Aan de laatste vergadering van de Raad namen rond de zestig afgevaardigden deel. een aantal dat ver onder het vereiste quorum lag. De Raad van de Unie (het lagerhuis) had zijn bijeenkomsten al gestaakt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 27 december 1991

Reformatorisch Dagblad | 58 Pagina's

Gorbatsjov verlaat zijn post „met zorgen en met hoop

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 27 december 1991

Reformatorisch Dagblad | 58 Pagina's

PDF Bekijken