Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Ten prooi aan de leugens van het doek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Ten prooi aan de leugens van het doek

Populaire film over moord Kennedy toont FBI en CIA achter komplot

5 minuten leestijd

WASHINGTON - Ik weet precies waar ik was toen ik 'het' hoorde: bij de spoorwegkruising voor ons huis. 'Het' heeft voor mijn generatie maar één betekenis: het bericht van de moordaanslag op president John F. Kennedy. De schok, de verontwaardiging, het verdriet. Iedere Amerikaan die die dag bewust meegemaakt heeft, kan het nog steeds voelen.

De dag van de moord op John Kennedy betekent dan ook meer dan de gewelddadige dood van een geliefde, populaire president. Voor dezelfde generatie is het ook het einde van een tijdperk. Een zorgeloos, optimistisch, ja naïef Amerika stierf op die dag. De Vietnam-oorlog en de revolutie van de jaren zestig die daarop volgden leken voort te vloeien uit deze gewelddadige dag in november 1963. Voor een hele generatie is deze donkere dag in Dallas de dag waarna alles 'fout' ging in Amerika.

Wie gaat roeren in de vele onopgeloste vragen rondom de moordaanslag op president Kennedy, kan altijd rekenen op belangstellende luisteraars. De boeken en artikelen over Lee Harvey Oswald, Jack Ruby en de Warren Commission -het officiële onderzoek geleid door rechter Earl Warren- zouden een hele bibliotheek kunnen vullen. Wie de geschiedenis van Amerika voor en na november 1963 gaat interpreteren, kan altijd rekenen op een verhit debat. De politieke polarisatie die na 1963 ontstond is altijd nog kenmerkend voor de Amerikaanse poUtiek.

Maar wie vervolgens die twee dingen bij elkaar brengt -de moordaanslag en de geschiedschrijving- heeft een gevaarlijke combinatie in handen. Dit is de verklaring voor de emotionele explosie rondom de nieuwste film van Oliver Stone, getiteld "JFK".

Samenzwering

Met zijn film "JFK" probeert de 45jarige Stone -samengevat- de Amerikaanse geschiedenis te interpreteren door de moordaanslag op Kennedy te herschrijven. Stone gelooft geen seconde aan de conclusies van de Warren Commission: Lee Harvey Oswald heeft de moord in zijn eentje uitgevoerd.

Stone heeft een samenzwering ontdekt die de hele Amerikaanse regering omvatte: de CIA, de FBI en het Pentagon lieten de president ombrengen, omdat Kennedy van plan was de Amerikaanse troepen uit Vietnam terug te trekken en de Koude Oorlog te beëindigen. Earl Warren, hoofd van het Hooggerechtshof, die het onderzoek naar de moordaanslag leidde, maakte deel uit van deze samenleving. President Lyndon Johnson wist er ook van af.

De talentvolle Stone heeft volgens de recensies een dramatische, aangrijpende film gemaakt, die vanzelfsprekend een gevoelige snaar raakt. De reactie op de film was onvoorstelbaar. Bij voorbeeld: het bekende weekblad Newsweek wijdde een heel nummer aan deze film. De conclusies van Newsweek werden op de voorpagina levensgroot afgedrukt: "Waarheid verdraaid. Deze film van Oliver Film is niet betrouwbaar". De gezaghebbende journalist George Will noemt het „paranoïde geschiedenis". Journalisten van het Kennedy-tijdperk, zoals de linkse Tom Wicker, noemen het „idioot".

De verslaggever van de Washington Post die belast is met het volgen van alle samenzweringstheorieën rondom de moord op Kennedy, beschrijft Stones ideeën als „helemaal zonder enige basis in de feiten". Journalist Emmett Tyrell vraagt zich sarcastisch af hoe Stone kan hopen dat er ooit een echt onderzoek naar de moordaanslag op Kennedy kan plaatsvinden als inderdaad de hele regering onderdeel van de samenzwering uitmaakt. „Aan wie zou Stone het onderzoek toevertrouwen ?"

De aanvallen op de film zijn zo hard geweest, dat de Washington Post aan Stone de gelegenheid gaf zijn ideeën te verdedigen in een buitengewoon lang artikel op de opiniepagina. Ondanks het feit dat deze film in de grond geboord is door commentatoren van links en rechts, krijgt Oliver Stone medestanders. De Washington Post vroeg zojuist van "JFK" teruggekeerde bioscoopgangers hun reactie. De uitspraken zijn onthutsend. De 21-jarige Russell Reed noemde de film „diep" en zei dat ze „nu een ander gevoel over onze regering heeft". De zeventienjarige Amanda Peel vertelde dat „het helemaal klopt".

Wijze van kijken

Zelfs mensen die oud genoeg waren om zich Kennedy te herinneren waren onder de indruk. Kathy Buell, 34, vermaande de Post-reporter dat „wij vaak te blind zijn voor alles wat de regering doet". Thomas Bailey, 50, onderstreepte dat hij nu helemaal in een samenzwering gelooft. En een andere vrouw, Jennifer Welti, 41, zei dat ze vroeger de Warren Commission geloofde. „Maar nu heb ik een andere kijk op de feiten".

Hoe intelligente volwassenen die beter moeten weten in deze fantastische these kunnen geloven, heeft veel meer met de wijze van 'kijken' dan met objectieve feiten te maken. De uitspraak van mevrouw Welti is veelzeggend in dit opzicht. Veel te veel bioscoopbezoekers kennen hun geschiedenis helemaal niet.

Ze lezen niet meer; ze krijgen alleen informatie van de televisie. Daarom zijn ze een gemakkelijke prooi voor een geraffineerde filmmaker die de juiste kreten met de juiste beelden weet te combineren. Ze kunnen moeilijk meer een onafhankelijke mening vormen.

Want Oliver Stone, die nog steeds bezig is zijn diensttijd in Vietnam, zijn drugsgebruik en zijn gefrustreerde revolutionaire idealen uit de jaren zestig te verwerken, heeft wel een duidelijke mening. Voor Stone is Amerika een grote corrupte boel, waarvan de „samenzwering tegen Kennedy" deel uitmaakte. Hoe weet Oliver Stone dat de Warren Commission tegen het volk heeft gelogen?

De oorlog in Zuidoost-Azië, Watergate, Irangate, en de jaren tachtig bewijzen het, aldus Stone. En omdat veel Amerikanen te weinig weten van hun eigen tijd, kunnen ze Stones reconstructie van de geschiedenis zo gemakkelijk slikken.

Intussen is het voor wie de feiten bestudeert vele malen waarschijnlijker dat de Warren Commission gelijk had: een eenzame, gestoorde ex-marinier scherpschutter, Lee Harvey Oswald, heeft zonder hulp van anderen de president vermoord. Natuurlijk is de Amerikaanse geschiedenis na de moord op Kennedy dramatisch anders dan voor die tijd, maar dat heeft niets met de moord op Kennedy zelf te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 14 januari 1992

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Ten prooi aan de leugens van het doek

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 14 januari 1992

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken