Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Amsterdam dicht laatste metro-gat

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Amsterdam dicht laatste metro-gat

Historische panden weer opgetrokken aan de hand van „oorlogsmetingen"

4 minuten leestijd

AMSTERDAM (ANP) - De aanleg van de metro in Amsterdam heeft destijds een diepe voor getrokken door de hoofdstad. Meer dan honderdvijftig (woning)panden in de Nieuwmarktbuurt moesten wijken voor de sloophamer. Rellen waren het gevolg. Ook een aantal monumentale gebouwen mocht eraan gaan, onder de voorwaarde dat ze later weer zouden worden opgebouwd. Het Noord-Zuid Hollandsch Koffiehuis staat al weer een aantal jaren voor het Centraal Station.

Als alles vlotjes verloopt, zijn rond de bouwvak van 1993 de laatste monumentale panden die door de metroaanleg sneuvelden, weer hersteld. Dan moeten de vroegere Waterleidingpanden aan de Nieuwe Herengracht weer in ere zijn hersteld. De gemeente mocht van het rijk deze achttiendeeeuwse panden, waarin eerder onder meer het waterleidingbedrijf zetelde, alleen slopen onder de voorwaarde dat ze weer zouden worden herbouwd. De panden kwamen begin jaren zeventig onder de hamer. Na bijna twintig jaar verrijst het oude straatbeeld weer.

Bij de herbouw is inmiddels het diepste punt bereikt. Wethouder Genet legde vorige week vrijdag in de bouwput en op de metrobuis „de bovenste steen onder", vertelt projectleider J. Hulscher van Stadsherstel; dat betekent dat een steen van het oude pand als eerste wordt geplaatst. De grond is tot de metrobuis afgegraven. De bovenkant van de metrobuis is voorlopig voor de laatste keer te zien en je kunt erop lopen. „Spannend", vindt architect G. Prins, die de herbouw uitvoert. „Het is toch even een historisch moment".

Laatste herstel

De waterleidingpanden („vroeger kocht je er een kaartje als je een duinwandeling wilde maken", vertelt Prins) vormen bouwkundig het laatste herstel van de metro-doorbraak. Prins was ook betrokken bij de wederopbouw van het koffiehuis. „Dat dateert van rond 1900 en heeft vooral een emotionele waarde". De waterleidingpanden zijn volgens hem van begin achttiende eeuw en vormen historisch belangrijke gebouwen omdat ze de gevelwand van de Nieuwe Herengracht weer herstellen. Er is toch al veel veranderd door de aanleg van de metro. Zo is de Weesperstraat in vergelijking met vroeger een racebaan geworden, vertelt hij.

In de te herbouwen panden wordt 2400 vierkante meter kantoorruimte gerealiseerd. Daaronder komt een parkeergarage voor vierentwintig auto's. De monumenten aan weerszijden van de panden, die volgens Stadsherstel in een „zeer treurige" toestand verkeren, worden gerestaureerd tot zes woningen en een winkel.

De voorbereidingen voor de (verplichte) herbouw heeft heel wat voeten in aarde gehad, zegt Hulscher van de Amsterdamse Maatschappij tot Stadsherstel. Plannen stuitten steeds weer af op financiële haaloaarheid.

Touwtrekkerij

„Een gigantische touwtrekkerij", noemt architect Prins het. „Het heeft bijna twintig jaar geduurd. Wij hebben twaalf jaar geleden het initiatief genomen om de herbouw op ons te nemen". De gemeente neemt 2,5 miljoen voor haar rekening van de negen miljoen die met de restauratie en herbouw gemoeid zijn, aldus de projectleider.

De bouwstijl van de panden zou je Hollandse klassicistische barok kunnen noemen, zegt Prins. Vooral de voorgevels worden hersteld. Bij sommige panden zal de achterkant iets gewijzigd zijn, aldus Hulscher. Maar de structuren van de panden zullen zoveel mogelijk hetzelfde zijn. Bij de herbouw zal worden geprobeerd de oude bouwmaterialen die zijn opgeslagen door de gemeente, opnieuw te gebruiken.

De panden worden herbouwd aan de hand van 'oorlogsopmetingen', zegt Prins. „De gemeente gaf in de oorlog achitecten de opdracht historische panden op te meten. Als er dan een bom op een huis zou vallen, kon die worden herbouwd". Die gegevens komen nu goed van pas, vertelt hij.

Een ander bijzonder aspect aan de herbouw is dat de fundering op de metrobuis hangt. Dat moet heel nauwkeurig gebeuren, want hij mag er niet te veel op drukken. Ook moeten trillingen van de metrobuis worden opgevangen door extra rubberblokken, een soort dubbele fundering, aldus Hulscher.

Pleintje

In het metro-tracé zijn volgens hem regelmatig zulke operaties en afgravingen geweest tot op de buis, maar nu wordt het vrijwel laatste gat gedicht. De herbouw en restauratie van de Waterleidingpanden duurt ongeveer anderhalfjaar, zo is het plan. De noordelijke gevelwand van de Nieuwe Herengracht zal er dan weer uitzien zoals van oudsher.

Als het aan de gemeente had gelegen, was dit het allerlaatste sloopgat van hel metro-tracé geweest. Buurtbewoners van de Nieuwmarkt staken daar een stokje voor. Er is nog een 'gat', een braakliggend stukje dat door de buurt 't Keizersplein is gedoopt. De gemeente wilde er al twee jaar geleden woningen bouwen. Maar de buurt wil een plekje groen behouden. Een compromisvoorstel ligt nu op tafel bij B en W waarin een gedeelte van de woningen er komt en een pleintje over blijft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 januari 1992

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Amsterdam dicht laatste metro-gat

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 januari 1992

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken