Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Rotonde-nieuwe-stijl: Lastig maar wel veilig

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Rotonde-nieuwe-stijl: Lastig maar wel veilig

Wanneer er al aanrijdingen plaatsvinden, zijn de gevolgen aanzienlijk minder ernstig

5 minuten leestijd

Rotondes-nieuwe-stijl: ze schieten als paddestoelen uit de grond. Vrijwel iedere zichzelf respecterende gemeente heeft al enkele gewone kruisingen vervangen door rotondes en denkt erover er nog meer aan te leggen. De ervaringen met de nieuwe, kleine rotondes zijn namelijk erg positief: ze zijn een stuk veiliger. Toch zijn er op enkele rotondes ook al ernstige ongelukken gebeurd. Hoe zit dat?

Uit een onderzoek dat de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek VerkeersveiHgheid (SWOV) uitvoerde naar de veiligheid van rotondes bleken verrassende dingen. Op plaatsen waar een kruising was vervangen door een rotonde, bleek het aantal ongevallen met meer dan de helft te zijn verminderd. Het aantal slachtoffers was zelfs teruggelopen met 80 procent. In hoeverre de resultaten voor alle kruisingen gelden, is nog onduidelijk, omdat het in het onderzoek om zeer gevaarlijke kruisingen ging. De SWOV wil daar nog verder onderzoek naar doen. Eén ding staat echter nu al onomstotelijk vast: rotondes zijn aanzienlijk veiliger dan kruisingen.

Snelheid

Volgens ing. J. van Minnen, wetenschappelijk medewerker bij de SWOV, is de grotere veiligheid van rotondes vooral te danken aan het feit dat de snelheid van het autoverkeer drastisch omlaag gaat. Omdat bij vrijwel alle rotondes-nieuwestijl de toegangswegen vrijwel haaks op de rotonde staan en het verkeer op de rotonde voorrang heeft, moet er door het naderende verkeer sterk afgeremd worden. Wanneer er al aanrijdingen plaatsvinden, zijn de gevolgen daardoor aanzienlijk minder ernstig. Frontale botsingen zijn op de onderzochte rotondes niet meer voorgekomen. Ook werden er nauwelijks meer voetgangers aangereden: het oversteken van rotondes is veel eenvoudiger dan van kruisingen.

De rotondes-nieuwe-stijl moeten onderscheiden worden van het traditionele verkeersplein. Vooral vanwege hun afmetingen: ze zijn kleiner en nebben maar één rijstrook. Ze worden daarom ook wel mini-rotondes of rotondjes genoemd. In tegenstelling tot de bekende verkeerspleinen geldt bovendien dat het verkeer dat zich op de rotonde bevindt, voorrang heeft. Althans, dat is op de meeste rotondjes het geval. Soms geldt echter de oude regel dat verkeer dat van rechts de rotonde oprijdt, voorrang heeft.

Onduidelijk

Deze situatie is een doorn in het oog van SWOV-onderzoeker Van Minnen. „Wij hadden gehoopt dat in het nieuwe Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RW) een algemene regel ingevoerd zou worden dat het verkeer dat op de rotonde is, voorrang zou hebben. Maar dat is niet gebeurd. Op dit moment wordt het aan de tetreffende gemeenten overgelaten hoe de voorrang op een rotonde geregeld wordt. Met als gevolg dat je nu op de ene rotonde wel voorrang hebt en op de andere niet. Dat schept een onduidelijke situatie".

Het is volgens Van Minnen het beste wanneer het verkeer op de rotonde voorrang krijgt. Die regel geldt ook in Engeland en Duitsland en zorgt voor een snelle doorstroming. Bij de oude regel dat rechts voorrang heeft, kan het verkeer vastlopen. Daarom werden op drukke verkeerspleinen voorheen ook wel verkeerslichten geplaatst. Met de rotonde-nieuwe-stijl kunnen de verkeerslichten op sommige kruispunten vervallen. Ondanks het ontbreken van die lichten kan het verkeer op de rotonde prima doorstromen. Het is gebleken dat een rotonde-nieuwestijl het verkeer zelfs bij een verkeersdrukte van 2400 passerende auto's per uur nog goed kan verwerken.

Bij een nog grotere verkeersdrukte zouden meer rijstroken moeten worden aangelegd op de toeritten en op de rotonde zelf. Óf de veiligheid dan nog even hoog blijft, is onbekend. Op dit moment bevinden zich alleen in Maastricht enkele grote rotondes waar de voorrangsregeling zo geregeld is dat het verkeer op de rotonde voorrang heeft. De SWOV voert momenteel onderzoek uit naar de effecten hiervan op de veiligheid.

Ervaringen

Met de rotondes-nieuwe-stijl hebben de meeste gemeenten tot nu toe goede ervaringen opgedaan. In Nijkerk heeft men bij de invalsroutes naar het centrum rotondes aangelegd om de snelheid te verminderen. Volgens gemeentewoordvoerder W. van Rooden werkt het uitstekend. Automobilisten vinden de rotondes wel lastig, maar het aantal ongevallen is drastisch verminderd. Ook het vrachtverkeer, dat van de rondweg gebruik hoort te maken maar liever de kortere weg door het centrum neemt, wordt nu beter geweerd. Een probleem bij het aanleggen van rotondes is volgens Van Rooden dat ze vrij veel ruimte in beslag nemen. Er moet soms grond van particulieren worden aangekocht, wat veel tijd kan vragen wanneer de eigenaren het op onteigeningsprocedures laten aankomen.

In de gemeente Kampen heeft men onlangs een rotonde weer veranderd in een normaal kruispunt. Hierbij ging het echter om een rotonde die alleen te herkennen was aan een lichte verhoging in het midden van het kruispunt. De onduidelijkheid van de situatie leidde tot veel irritaties. Uiteindelijk is daarom de oude situatie weer ingevoerd.

Vrachtwagens

Volgens Van Minnen is het belangrijk dat er uniforme regels voor de aanleg van rotondes worden ingevoerd. In sommige gemeenten zijn de rotondes zo klein dat vrachtwagens er niet omheen kunnen zonder het middeneiland te raken. Ook personenauto's botsen wel eens tegen het middenstuk, omdat de situatie onvoldoende duidelijk is aangegeven.

Waarom men in Nederland niet eerder is begonnen met het aanleggen van rotondes, is onduidelijk. In Engeland bestonden de kleine rotondes, de zogenaamde "roundabouts", al veel langer en was bekend dat de kleine verkeerspleintjes een zeer goede invloed hebben op de doorstroming van het verkeer en op de veiligheid. Misschien was het een gevolg van enkele Engelse en Australische studies die hadden ontdekt dat de veiligheid voor fietsers en bromfietsers niet in alle gevallen even sterk toeneemt als voor automobilisten.

Ongelukken

Dat er op een rotonde nog wel degelijk ernstige ongevallen kunnen gebeuren, bleek bij vier dodelijke ongelukken op rotondes-nieuwe-stijl in Friesland en ZuidHolland. In drie van de vier gevallen ging het daarbij om fietsers die verongelukten toen een vrachtwagen hen bij het afslaan geen doorgang verleende.

„Doordat er langzamer gereden wordt, is een rotonde in principe ook veiliger voor fietsers", zegt Van Minnen. „Fietsers en bromfietsers blijven echter kans op letsel houden, omdat zij een kwetsbare groep zijn. Op korte termijn hopen we echter te onderzoeken hoe rotondes ook voor tweewielers zo veilig mogelijk gemaakt kunnen worden, bij voorbeeld door op de weg een aparte strook voor fietsers aan te brengen of door vrijliggende fietspaden rond de rotonde aan te leggen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 31 januari 1992

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Rotonde-nieuwe-stijl: Lastig maar wel veilig

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 31 januari 1992

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken