Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Hollands Gouden Eeuw in Nieuw-Zeeland

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Hollands Gouden Eeuw in Nieuw-Zeeland

4 minuten leestijd

Nieuwzeelanders van Nederlandse stam kunnen zich bij de namen van Pieter de Hooch, Ferdinand Bol of Jacob van Ruysdael wel iets voorstellen. Maar krijgen ex-Britten, oud-Ieren of voormalige Schotten een juist beeld van onze beschaving in de Gouden Eeuw als ze in Wellington een tentoonstelling zien met schilderijen en grafiek van die meesters? Is de titel van de expositie "Old and New Zeeland" niet ronduit misleidend, als er hier geen sprake is van betrekkingen tussen Walcheren en de Bevelanden en deze door een Groninger ontdekte grote eilanden in Oceanië?

Het leek een aardige vondst om die uitstalling van kunst uit de bloeitijd der Republiek in Nieuw-Zeeland te presenteren onder de naam "Old and New Zeeland", maar het slaat nergens op; het oude Zeeland duikt hier niet op en het nieuwe heet New Zealand. Maar mogelijk vond men "Kunstschatten uit Hollands Gouden Eeuw" of zoiets wat te oubollig. In elk geval, dat is het wat de bezoekers van het Nationaal Museum en de Kunstgalerij in Wellington te zien kregen. Het is een bruikleen-expositie van 'ons' Rijksmuseum bij het staatsbezoek van koningin Beatrix en voor het officiële Abel-Tasmanjaar 1992.

Ets van Rembrandt

De ondertitel maakte wel duidelijk dat het hier gaat om "Meesterwerken van de Gouden Eeuw der Nederlandse schilderkunst en ontdekkingen", maar ook dat laatste kwam niet uit de verf. Hier niets over Tasman en zijn tochten naar deze regionen of over Jan Huygens van Linschoten en de wegbereiders van de Oosten Westindische Compagnieën. Wat dan wel? Nu, bij voorbeeld een olieverf op doek van zeeschilder Willem van de Velde de Jongere, "Schepen buitengaats voor anker". Of "Hollands binnenhuis met vrouwen naast een linnenkast" van Pieter de Hooch. Een stilleven met fruit van Abraham van Beyeren. Of de dubbelportretten van Roelof Meulenaer en zijn eega Maria Rey, groot op doek geschilderd door Ferdinand Bol. En van de Haarlemmer Van Ruysdael een "Landschap met waterval".

Nu was er wel meer te zien, met name veel etsen en tekeningen. Rembrandt, de grootste meester, was er niet met zijn beroemdste schilderijen; die blijven in Amsterdam of waren uitgeleend aan Londen. Maar grafiek van Van Rijn hing er wel. Zoals een ets (drogenaald-techniek) van een vrouw die haar voeten baadt in de beek. En van Ferd. Bol een "Vrouw met peer" uit 1651. Andere prenten waren van Gerard Dou en Esaias van de Velde. Er waren ook een paar kabinetten met diverse taferelen in scène gezet naar schilderijen, zoals een rijk gedekte eettafel, oude boeken en een vanitas-stilleven.

Uit eigen bezit

Zonder kennis van onze Gouden Eeuw is men in Nieuw-Zeeland niet, want de catalogus van "Old and New Zeeland" bevat ook een bijdrage over Hollandse en Vlaamse schilderkunst in Nieuwzeelandse openbare collecties. Daaruit blijkt dat er in de McDougall Art Gallery in Christchurch, de Auckland City Art Gallery en het Gouvemementspaleis olieverven hangen van Pieter Breughel de Jongere, Gerard Dou ("De dokter", olieverf op koperplaat uit 1653), Caspar Netscher (een meisje dat bloemen schikt) en mogelijk zelfs Anthony van Dijck.

En prenten uit de 17e eeuw en schilderijen zijn er in de verzameling van de National Axt Gallery, waar deze tentoonstelling te zien was, vrij ruim aanwezig. Zoals etsen van Esaias van de Velde ("Schaatsers op een bevroren gracht"), van Jan van de Velde II, van Van Ruysdael ("Het huis op de heuvel") en ook van Rembrandt: diens "Zelfportret met Saksia" uit 1636, in tweede staat. Opmerkelijk is ook de ets "De dans in de herberg" van Adriaen van Ostade uit 1652. Het lijkt een scène van Jan Havicksz. Steen of een van de Breughels. Het artikel "De Hollanders en de wereld" in de catalogus gaf een uiteenzetting van "Natievorming en intemationaUsme in de Hollandse schilderkunst der 17e eeuw".

Romantische kunst

De Kiwi's blijven niet verstoken van de bronnen der Europese cultuur. De nu aflopende expositie over Hollands Gouden Eeuw wordt tot eind mei opgevolgd door "Europese schatten. Grote meesterwerken van Machiavelli tot Monet". Die komt van de Kunstgalerij van Dunedin op het Zuider Eiland, met de grootste collectie buitenlandse schilders in Nieuw- Zeeland. Het zijn 24 schilderijen van meesters als Joshua Reynolds, Turner (Dunstanborough Castle), Pissarro en Gainsborough ("Charlotte Talbot") en ze bestrijken een tijdvak van plm. 1350 tot 1920. De waarde ervan is geschat op liefst 15 miljoen NZ dollar, ruim 16 miljoen gld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 april 1992

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

Hollands Gouden Eeuw in Nieuw-Zeeland

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 april 1992

Reformatorisch Dagblad | 30 Pagina's

PDF Bekijken