Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Meerderheidsregering of machtsdeling?

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Meerderheidsregering of machtsdeling?

4 minuten leestijd

Waarom heeft het ANC de onderhandelingen met de Zuidafrikaanse regering rond de totstandkoming van een nieuwe grondwet afgebroken? Een van de onuitgesproken argumenten daarachter Is stellig interne verdeeldheid binnen het ANC. Als men de verdeeldheid binnen een grote groep de baas wil blijven, is een oppositionele rol vaak voordeliger dan wanneer de 'top' van die groep aanschuift aan de onderhandelingstafel van de (gemeenschappelijke) tegenstander.

Een extra moeilijkheid bij deze onderhandelingen is dat blank en zwart gespannen staan te kijken wie er zal winnen. Winst, dat heeft alles te maken met eergevoel. De een wil het voor de ander niet verliezen in het openbaar. Dat Is altijd een overleg bemoeilijkende factor.

De noodzaak om de VN-sancdes te handhaven, zoals de Internationale Arbeidersorganisatie (ILO) donderdag bepleitte, is dan ook niet aanwezig. Wie meedoet aan de boycot van Outspan-sinaasappelen helpt alleen de economie van Zuid-Afrika nog verder in de vernieling. Sancties en boycot stijven de tegenstellingen, maar werken niet wezenlijk toe naar een oplossing.

Het is trouwens ook een beetje zinloos om met zulke 'machtsmiddelen' te blijven zwaaien nu De Klerk met Jeltsin heeft afgesproken dat Rusland en Zuid-Afrika een belangrijk economisch akkoord moeten gaan sluiten.

Het is onredelijk om De Klerk en zijn regering te beschuldigen van medeplichtigheid aan hettragische bloedbad in Boipatong. De acties van het ANC zelf-marsen, werkonderbrekingen-om druk uit te oefenen op de regering zijn juist een potentiële bron van spanningen en bloedige onlusten. Die acties kunnen juist gemakkelijk leiden tot geweld.

De met grote koppen in kranten afgedrukte beschuldigingen van het ANC dat Pretoria en Inkatha verantwoordelijk zijn voor het bloedbad passen in het beleid dat men de eigen verdeeldheid het best kan voorkomen door in de oppositie te gaan. Samen tegen de regering.

Het is inmiddels zeker een feit dat het bij de Zuidafrikaanse politie niet alles koek en ei is. Onder de blanken bevinden zich ongetwijfeld elementen die uit puur racisme werkeloos toekijken als zwart zwart vermoordt. De blanken tonen zich lang niet in alle gevallen voldoende begaan met het lot van de zwarten. Op dat gebied moet er nog veel verbeteren in Zuid-Afrika.

Het ANC is voorstander van een meerderheidsregering en zegt daarbij toe rechten van minderheden te zullen respecteren. Zal dat respect inderdaad opgebracht kunnen worden? De methoden waarmee men de apartheid denkt af te schaffen geven daar niet veel moed op. Nog altijd zou het Komité zuidelijk Afrika de kleine groenteboertjes en kleinere ketens van supermarkten willen verbieden Zuidafrikaanse produkten te verkopen. Het is heel begrijpelijk dat De Klerk de zwarte onderhandelaars niet in alles wil toegeven.

De Zuidafrikaanse regering tracht op alle manieren een situatie te voorkomen waarbij de blanken buitenspel komen te staan of gezet kunnen worden. De Klerk wil geen meerderheidsregering, maar machtsdeling, met in bepaalde gevallen een vetorechtvoor minderheden. Dat is niet onbillijk. Wie de jonge, van corruptie aan elkaar hangende geschiedenis van sommige zwarte Afrikaanse landen kent, kan niet anders dan de voorkeur voor machtsdeling onderschrijven.

De Zuidafrikaanse regering, die -of men dat nu goedkeurt of afkeurt- een weg is ingeslagen waarvan geen terug mogelijk is, houdt in zoverre de ANC wensen tegen dat zij eerst een aantal christelijke basisprincipes veilig wil stellen. Daarvoor bestaat natuurlijk onder 'democraten' weinig begrip. Over die veiligstelling van christelijke waarden zijn wij dan ook helemaal niet gerust

Dat ligt anders als het gaat over de voortgang van de onderhandelingen als zodanig. Prof.J. van der Walt, als lid van dezelfde (Dopper)kerk persoonlijk heel goed bekend met De Klerk, zei kortgeleden in een gesprek met deze krant dat de huidige moeilijkheden te beschouwen zijn als 'geboorteweeën'. Hij betreurde alle geweld en onlusten. Maar hij meende gegronde hoop te hebben op een uiteindelijke overeenkomst van blank en zwart.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 juni 1992

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Meerderheidsregering of machtsdeling?

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 20 juni 1992

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken