Bekijk het origineel

Streep door rekening Oem Kasr

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Streep door rekening Oem Kasr

Koeweit wil soort Berlijnse Muur langs hele grens met Irak

1 minuut leestijd

OEM KASR - Een barmhartig zeebriesje blaast de ergste hitte uit de straatjes, die omlijst worden door talloze verlaten huisjes. Door de "Desert Storm" zijn de meeste bewoners van de Iraakse havenstad Oem Kasr en de dorpjes daaromheen met hun hele huisraad weggevlucht, en nog steeds trekken, zo blijkt uit een impressie ter plaatse, gezinnen weg om een veilig heenkomen te vinden.

Volgens Irak woonden voor de oorlog 40.000 mensen in Oem Kasr en omgeving. Nu zijn dat er nog maar 5000. Velen van hen weten niet of ze volgende week nog onderdaan van Irak zijn, want door de grensdemarcatie waarmee de Verenigde Naties dan beginnen, wordt een stuk van Oem Kasr onderdeel van Koeweit.

Waar de grens precies gaat lopen is onzeker, en die onzekerheid heeft duizenden Irakezen op de vlucht gejaagd. De Iraakse autoriteiten hebben al laten weten de voorgenomen grensmarkering door de Verenigde Naties niet te erkennen.

Alleen in een van de Toyota Landcruisers van de Verenigde Naties kan veilig een bezoek aan het Iraakse grensstadje gebracht worden. Drie Zweden die enkele weken geleden per ongeluk in de plaats verzeild raakten, kregen zeven jaar cel in Bagdad voor spionage. De mannen werden net buiten het hoofdkwartier van de VN in Oem Kasr opgepakt. „Niet buiten de poort komen!" is dus het advies van de Russische majoor die me het terrein op rijdt.

„Geen commentaar"

Een vreemde ervaring om vanuit Koeweit via een 'achterdeurtje' (de Verenigde Naties) Irak binnen te komen. Gewoonlijk kost het dagen om een visum voor Irak te krijgen, nu regelt de VN het in minuten. De Amerikaanse majoor Dennis Kolb van Unikom (Verenigde Naties Irak-Koeweit Observatie Missie) vertelt binnen de veilige omheining van zijn hoofdkwartier dat zeker problemen worden verwacht als met het plaatsen van de grenspalen wordt begonnen.

Het hoofdkwartier van Unikom is in het Iraakse marineziekenhuis van de havenstad, en Noorse artsen en verplegers zijn daar vanaf volgende week in een hoge staat van paraatheid, volgens een medewerker van het ziekenhuis die anoniem wil blijven.

Majoor Britt Brestrup leidt het Noorse medische contingent, en laat haar ziekenhuisje zien, maar geeft „geen commentaar" op de vraag naar de paraatheid.

Keuken

Terwijl ik de vraag stel, staat de politiek woordvoerder van Unikom, een vriendelijke Marokkaan, zachtjes tegen majoor Brestrup te gebaren dat ze niets over dit onderwerp mag zeggen.

Later zegt hij dat, telkens als door Unikom mededelingen worden gedaan, in New York problemen ontstaan. De Iraakse ambassadeur daar eist dan ophelderingen, wat vaak vele vergaderingen kost.

Unikom heeft als taak om de gedemilitariseerde zone, 10 kilometer in Irak, 5 kilometer in Koeweit, te controleren. „Wij zijn hier alleen om te zien of beide landen zich aan de gemaakte afspraken houden", legt majoor Kolb uit.

In hun tientallen Toyota Landcruisers, met zes Chileense helikopters en met twee kleine Zwitserse vliegtuigjes wordt het honderden kilometers lange grensgebied dagelijks geobserveerd. De totale sterkte van Unikom voor deze observatie is momenteel 256 mannen en vrouwen uit 33 naties. De verdeeldheid is zo groot, dat Unikom heeft besloten geen gemeenschappelijke keuken te openen.

Schendingen

De DMZ, zoals in VN-jargon de gedemilitariseere zone wordt genoemd, is 15 kilometer breed en 200 kilometer lang. Het heeft een wegennet van 1500 kilometer. De meeste 'wegen' zijn niet meer dan sporen in de woestijn. In het gebied heeft een groep van 45 Canadezen ongeveer 10.000 landmijnen onschadelijk gemaakt.

In de gedemilitariseerde zone mogen geen militairen van enig land komen. Wel mogen Koeweit en Irak door hun eigen politie de wet handhaven.

„De politie mag alleen kleine vuurwapens dragen", zegt majoor Kolb, „en het aantal politieagenten mag niet meer dan redelijk zijn". Veel incidenten doen zich volgens hem niet voor, en de meeste zijn van de kant van Koeweit en van in Koeweit gelegerde militairen van de coalitietroepen.

„Ik moet op grond van de cijfers toegeven dat Irak zich het minst aan schendingen van de DMZ schuldig maakt", zegt majoor Kolb. De schendingen die plaatsvinden zijn Definitief doorgaans klein. Per ongeluk rijden militairen soms de zone binnen.

Boeren

Zowel Irak als Koeweit heeft in de DMZ zestien politieposten. Een netelig probleem is dat vijf van de Iraakse posten op het grondgebied van Koeweit bleken te liggen toen de Verenigde Naties een snelle tijdelijke grens door het gebied trok. Ook wonen ten zuiden van de grens honderden Iraakse boeren. Ze kweken olijven, tomaten, komkommers. „Aan welke boer je het ook vraagt, altijd zegt hij dat de grens 50 meter ten zuiden van zijn landerijen loopt. Deze boeren zijn soms al twee of drie generaties op dat land, en zijn volkomen Irakees", aldus majoor Kolb.

„Dit is een humanitair probleem, want deze boeren moeten verhuizen. Wel hebben Irak en Koeweit een status-quo-regeling aanvaard. Pas als de grens definitief gemarkeerd is, moeten de boeren vertrekken en worden de politieposten van Irak ontruimd".

Dat de Verenigde Naties zelf een grens in het zand en dwars door de buitenwijk van Oem Kasr moesten trekken, is omdat Koeweit en Irak nooit de moeite hadden genomen hun grens af te bakenen. Maar nu wil Koeweit een soort 'Berlijnse Muur' met de modernste elektronische beveiliging langs de hele grens met Irak aanleggen.

Definitief

De Verenigde Naties beginnen deze week met de definitieve demarcatie van de grens. Die gaat enkele honderden meters ten noorden van de huidige tijdelijke grens liggen. In samenwerking met Irak en Koeweit probeerden de VN de definitieve grens vast te stellen, maar Irak heeft zich uit de commissie teruggetrokken.

Volgens Bagdad zou de commissie te veel luisteren naar de wensen van Koeweit. Ook gelooft Irak dat de commissie politieke doelen heeft met de grensmarkering. Dat geloven trouwens ook veel onafhankelijke waarnemers.

Het heikele punt is hoe de grens bij de haven van Oem Kasr komt te lopen. Volgens het voorstel dat de demarcatiecommissie heeft gedaan, zal de haven onderdeel van Irak blijven.

De commissie „laat het havencomplex van Oem Kasr, inclusief alle opslagloodsen, de hijskranen, de diepwater-ankerplaats en de twee kades, en het hele dorp Oem Kasr, het marineziekenhuis en de zwavelfabriek, binnen het Iraakse gebied liggen", zegt het persbericht dat de Iraaks-Koeweitse grensdemarcatiecommissie deze zomer publiceerde.

Bij observatiepost November 1, aan het zandstrand van de Khor Abdullah- waterweg, heeft Unikom een prachtig uitzicht op de haven van Oem Kasr. Een dozijn kranen priemt in de lucht, die zindert van de hitte.

In Khor Abdullah dreggen een paar platte schuiten -voor de Golfoorlog werd dit gedaan door een Nederlands bedrijf. Irak wil de Khor Abdullah niet laten verzanden omdat Oem Kasr de enige bruikbare haven is. Basra is immers nog steeds onbruikbaar door de vele gezonken schepen in de Sjatt el-Arab.-

Onderste uit de kan

De Sjatt ligt vol puin sinds de eerste Golfoorlog (Irak-Iran, 1980- 1988) en Irak wil niet door de tweede Golfoorlog zijn enige andere haven verliezen. Uiterst gevoelig voor Irak is de vraag hoe de grenscommissie de Khor Abdullah gaat markeren.

„Koeweit wil steeds het onderste uit de kan", zegt een medewerker van de VN.Koeweit zou het liefst zien dat de grens aan de oostkant van de Khor Abdullah wordt getrokken, want dan zou Irak voor elk schip dat van en naar Oem Kasr gaat toestemming moeten vragen aan Koeweit.

„Ook de Verenigde Staten zouden zo'n regeling prachtig vinden", zegt een waarnemer in Oem Kasr. „Dat zou de spanning in het gebied houden en dat maakt een blijvende Amerikaanse aanwezigheid in de Golf des te waarschijnlijker".

Unikom moet de vrede in de zone "observeren" en heeft in zekere zin tegenstrijdige belangen met de commissie die de grens markeert. Grenspalen die Irak niet bevallen, zullen bijna zeker tot meer geweld leiden.

Een van de VN-topmensen in Oem Kasr zegt dat Unikom aan de commissie van de grensmarkering natuurlijk heeft laten weten wat de gevolgen zouden kunnen zijn voor de vrede in de regio als de grens bij Oem Kasr en de Khor AbduUah-waterweg te negatief uitvalt voor Irak. Unikom moet immers de vrede in de grensstreek bewaren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 oktober 1992

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Streep door rekening Oem Kasr

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 oktober 1992

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken