Bekijk het origineel

Wrakken-Journaal niet preventief

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Wrakken-Journaal niet preventief

Regendag op de weg is aanzienlijk gevaarlijker dan dag met mist

5 minuten leestijd

BREDA - In de herinnering van de schadeverzekeraars leeft 7 november 1988 voort als een zwarte dag. En niet alleen bij hen. Drie doden, 25 gewonden, van wie er zes zwaar letsel hebben en 1400 weggesleepte voertuigen. Alleen al op de Moerdijkbrug meer dan 1000 wrakken. Oorzaak: te hard rijden in dichte mist. Toch vormt de verkeersonveiligheid door mist maar een klein deel van de totale verkeersonveiligheid. Een willekeurige regendag bij voorbeeld is aanzienlijk gevaarlijker.

Komende week twee jaar geleden, op 6 november 1990, was het opnieuw hard raak op de A-16 bij Breda. Acht doden, 25 gewonden en tachtig voermigen voor schroot afgevoerd. Wie in 1970 begint te stellen, komt negen grote mistrampen tegen waarbij veertig, zestig, driehonderd of meer dan duizend auto's zijn betrokken. Schiphol 1970 (zeven doden). Prinsenbeek 1972 (dertien). Haringvlietbrug 1979 (drie). Leiderdorp 1984 (zeven), Moordrecht 1984 (drie), Moerdijkbrug 1988 (drie). Zonzeel 1990 (drie), Breda 1990 (drie) en Zeeland 1991 (zeven).

Drs. M. J. Koornstra, directeur van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) in Leidschendam, sprak gisteren op het "Zicht op mist"-symposium dat in Breda werd gehouden. Volgens Koornstra is het terecht dat het ramp-karakter van de mistongevallen maatschappelijk en politiek de aandacht trekken.

„Deze aandacht is niet alleen humaan en psychologisch gezien gerechtvaardigd. Ook al bedraagt de verkeersonveiligheid bij mist slechts circa 1 procent van het totaal, de macro-economische schade ervan bedraagt toch bijna 100 miljoen gulden per jaar. Ook economisch gezien kan dus het mistdetectiesysteem op de Al6 bij Breda, dat een investering vergt van 7 miljoen, kosten-effectief zijn", aldus Koornstra.

Het in oktober 1991 ingevoerde mist-waarschuwingssysteem moest eergisteren buiten werking worden gesteld, omdat het wordt geplaagd door storingen. Naar verwachting zal het nog enige dagen duren voor het weer werkt. Het systeem is de eerste landelijke proef met mistsignalering in ons land. De mistmeters op de snelweg zijn aangebracht naar aanleiding van het 1990-ongeluk. Het systeem werd ontwikkeld in de VS. Inclusief ontwikkelingskosten kost het 30 miljoen gulden.

Vorige decennia

Opvallend is dat het aantal 'mist-doden' in 1990 en 1991 (28 in totaal) even groot is als in de twee decennia daaraan voorafgaand: 1970-1979 telde 27 dodelijke slachtoffers bij grotere mistcalamiteiten, 1980-1989 idem. Volgens Koornstra hoeft dit nog niet te wijzen op een structurele toename, „maar op een samenballing die binnen statistisch toeval kan voorkomen". „Mist-ongevallen vormen in absolute zin geen dominant probleem, maar de enkele kettingbotsingen met soms veel doden spreken zeer tot de verbeelding".

Omdat de onveiligheid op dagen waarop mist voorkomt, statistisch niet zichtbaar wordt in meer letselongevallen dan op dagen zonder mist, denkt hij dat men op dagen met mist toch wat voorzichtiger rijdt en thuisblijft bij mist-vooruitzichten. „In tegenstelling tot dagen met regen, waarop het gemiddeld aantal letsel-ongevallen relatief veel hoger is". SWOV-cijfers over de afgelopen 22 jaar geven aan dat er op regendagen 20 tot 30 procent meer ongelukken gebeuren dan op dagen met droog weer. „Op dagen met mist vertoont de weggebruiker voldoende positieve risico-compensatie in reis- en verkeersgedrag, bij regen bijna niet", aldus de SWOVman. Opmerkelijk is verder dat het aantal mistongevallen in de ochtendspits vier maal hoger ligt dan in de avondspits.

Naarmate de snelheidslimiet hoger is, gebeuren en relatief meer en ernstiger mist-ongevallen. „Als de toegestane snelheid hoger wordt, neemt de positieve risico-compensatie en ook het volgafstand-gedrag af', zo weet Koornstra. De weggebruiker blijkt niet te worden beïnvloed door voorgaande dagen met mist en de via de media hem bekende ongevallen. Een journaal vol uitgebrande wrakken blijkt de andere dag niet preventief te werken, zo wijzen de cijfers uit. Als het zes dagen achtereen mist, blijkt het weggedrag tussen de eerste en de zesde mistdag zelfs dramatisch te verslechteren.

Gladheid

Bij aanhoudende gladheid werkt het anders. Bij dagenlange gladheid door sneeuw en bevriezing, treedt wèl een aanzienlijke relatieve vermindering van het aantal slipongevallen op. „Bij mist blijft echter het rijgedrag afgestemd op de routine en de incident-ervaring bij mist is nihil. Het inadequate gedrag bij mist komt niet zo zeer voort uit een hoge mate van onverantwoordelijkheid, alswel uit onvermogen tot adequaat gedrag".

Volgens Koornstra werken maatregelen als algemene informatie, globale vuistregels en een beroep op verantwoordelijk gedrag niet of nauwelijks. Hij ziet meer in intelligente elektronische geleidingssystemen die eventueel ook begrenzingen aan kunnen brengen bij mist. Omdat 2096 kilometer Nederlandse snelweg niet een twee drie van zo'n systeem zullen zijn voorzien, zet hij enkele andere maatregelen in het rijtje „soms bruikbaar".

Vermindering van misthinder door boombeplanting of verhoogde wegligging is de eerste. Ook kan de wegveriichting worden verbeterd. Voertuigen zelf zouden beter zichtbaar moeten worden. Het derde remlicht op de hoedeplank, wat de nieuwe EGnorm gaat worden, maakt een tweede mistachterlicht mogelijk. De lichtsterkte van de mistachteriichten moet met technisch vernuft worden afgestemd op de omstandigheden.

Verder zou de politie bij mist intensiever op snelheid moeten controleren. „Het is ook mogelijk dat de politie het Belgische voorbeeld volgt van het afgedwongen blokrijden, door op de linker helft of op alle banen politieauto's langzaam te laten rijden". Ook ziet Koornstra wel iets in maatregelen die vrachtverkeer bij dichte mist van de weg moet houden. „Waarom gelden zulke regels wel bij rail-, lucht- en scheepvaartverkeer en niet op de weg?"

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 oktober 1992

Reformatorisch Dagblad | 27 Pagina's

Wrakken-Journaal niet preventief

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 30 oktober 1992

Reformatorisch Dagblad | 27 Pagina's

PDF Bekijken