Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Onzekerheid in Finland na einde Koude Oorlog

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Onzekerheid in Finland na einde Koude Oorlog

Vrees voor chaos in aangrenzend Rusland na ineenstorting communisme

5 minuten leestijd

HELSINKI (RTR) - Het einde van de Koude Oorlog heeft nieuwe veiligheidsproblemen opgeroepen voor het neutrale Finland, dat decennialang gewend was in de schaduw te leven van de Sowjetmacht. Onzekerheid over wat er in het aangrenzende Rusland zal gebeuren, heeft zelfs tot speculatie geleid dat dit Noordeuropese land met vijf miljoen inwoners op enig moment het lidmaatschap zal aanvragen van de NAVO, het westelijk bondgenootschap.

Al heeft de ineenstorting van het communisme in Oost-Europa de manoeuvreerruimte van Finland aanzienlijk vergroot, in het Finse leger gelooft men dat die ook potentiële bedreigingen voor de veiligheid oplevert. Finland deelt een grens van 1270 km met Rusland en de Finnen zijn bang dat hun land het slachtoffer wordt van een kernramp of te maken krijgt met een massale stroom van vluchtelingen, misschien gewapend, als Rusland in chaos verzinkt.

Scenario

Daar komt nog bij dat het uiteenvallen van de Sowjet-Unie de aandacht heeft gevestigd op het militaire belang van de Oostzee, waarmee een mogelijk toekomstig conflict dichter bij Finland komt te liggen.

„De algemene onzekerheid is dramatisch toegenomen. Tot voor kort kon men met een grote mate van waarschijnlijkheid voorspellen wat er zou gebeuren", aldus luitenant-generaal Gustav Hagglund, het hoofd van de Finse defensiestaf. Finland zoekt aansluiting bij de Europese Gemeenschap en zal naar verwachting instemmen met EG-plannen voor een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

Topambtenaar op buitenlandse zaken Jaakko Blomberg zei in een toespraak tot Finse ambassadeurs die kort geleden naar de media is uitgelekt dat Finland in de toekomst kan overwegen of het zich zal aansluiten bij de NAVO, de Noordatlantische Verdragsorganisatie. In zijn toespraak schilderde Blomberg een denkbeeldig scenario waarin Rusland op zeker moment in de toekomst een bedreiging zou kunnen vormen voor Finland.

President Mauno Koivisto, wiens vergaande bevoegdheden de verantwoordelijkheid voor buitenlandse zaken en het commando over het leger omvatten, zei in een toespraak tijdens een officieel bezoek aan België vorige week dat Finland in het verleden zijn veiligheid gebaseerd heeft op goede betrekkingen met zijn buren. „Nu de Oost-Westconfrontatie tot het verleden behoort, wordt de basis van de Finse buitenlandse en veiligheidspolitiek nauwkeurig bekeken", voegde hij eraan toe, waarbij hij wees op de „historische" beslissing om het lidmaatschap van de EG aan te vragen.

'Finlandisering"

Maar in een verklaring van het ministerie van buitenlandse zaken, die in Helsinki werd uitgegeven nadat koivisto een ontmoeting had gehad met secretaris-generaal van de NAVO Manfred Wömer, stond: „De regering van Finland acht de tijd niet rijp voor een discussie over een mogelijk Fins lidmaatschap van de NAVO". Finland, dat een autonoom groothertogdom van Rusland was tussen 1809 en 1917 en in de periode 1939-44 twee keer oorlog voerde met de Sowjet-Unie, had weinig manoeuvreerruimte in het tijdperk van de Koude Oorlog. Zijn politiek van officiële neutraliteit voorkwam dat het in de Sowjet-invloedssfeer werd opgezogen in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.

De Finse leiders wilden er zeker van zijn dat de Sowjet-Unie hun land niet beschouwde als een springplank voor een aanval. Dit beleid stond in het Westen te boek als "Finlandisering", een term die de Finnen verfoeien omdat die erop neerkomt dat een kleine staat zich neerlegt bij de wensen van een grote buur. Maar sommigen twijfelen eraan of Finland anders onafhankelijk had kunnen blijven.

„Finland was een land tussen twee blokken, waarbij wij erg weinig vrijheid van beweging hadden en het was voor ons van belang, het vertrouwen van beide de blokken te behouden", aldus defensiebaas Hagglund. Als om te bewijzen dat de tijden veranderd zijn, besloot Finland eerder dit jaar, zijn verouderde Sowjet-MiG's en Zweedse Draken-vliegtuigen te vervangen door 64 F/A-18 straaljagers van de Amerikaanse firma McDonnel Douglas. Een dergelijke aankoop zou tien jaar geleden vermoedelijk nog niet gekund hebben.

Als gevolg van de ineenstorting van het communisme en de ermee samenhangende terugtrekking van Sowjettroepen uit Oost-Europa worden streken dicht bij Finland strategisch belangrijker voor de militair sterke mogendheden.

„De frontlijn in een conflict -dat in de toekomst zou kunnen ontstaanverschuift van de ingang van de Oostzee naar de monding van de Golf van Finland", aldus Hagglund. Finse leiders hebben zich ook bezorgd uitgelaten over het toenemend aantal manschappen in de buurt van de grens nu militair personeel van de voormalige Sowjet-Unie uit Oost-Europa wordt teruggetrokken. „Maar we maken ons geen zorgen zolang deze troepen duidelijk onder centraal commando staan. We weten dat ze niet daarheen gedirigeerd zijn in verband met enigerlei agressieve intentie", aldus Hagglund.

Hij heeft er begrip voor dat Rusland militaire en strategische problemen heeft als gevolg van het verdwijnen van de Sowjet-Unie. De terugtrekking uit de Oostzeestaten kan moeilijkheden veroorzaken voor Ruslands marine in het gebied, die nu beperkt is tot St. Petersburg en de geïsoleerde Oostzeehaven Kaliningrad, zegt Hagglund. De sinds kort opnieuw onafhankelijke staten langs de Oostzee zouden in een toekomstig conflict tussen Oost en West meer gevaar lopen dan Finland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 4 november 1992

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Onzekerheid in Finland na einde Koude Oorlog

Bekijk de hele uitgave van woensdag 4 november 1992

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken