Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

KLM kent gesprekspartners al jaren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

KLM kent gesprekspartners al jaren

Moderne en sociale arbeidsverhoudingen binnen de drie spreken aan

5 minuten leestijd

AMSTERDAM - KLM, SAS, Swissair en Austrian Airlines, die gisteren bekendmaakten dat zij nu oMcieel met elkaar in gesprek zijn over „een vorm van strategische samenvferking", zijn bepaald geen onbekenden voor elkaar. KLM, SAS en Swissair doen al jaren gezamenlijk het onderhoud van hun grote vliegtuigen. Bovendien stond KLM aan de wieg van Austrian Airlines.

De grootste vakbonden binnen de KLM, de Vereniging van Nederlands Cabinepersoneel VKC en de Vervoersbond FNV, hebben de samenwerking al een tijdje zien aankomen en staan er niet afwijzend tegenover. De maatschappijen van de European Quality Alliance (dat is de noemer waaronder SAS, Swissair en Austrian hun verkoopactiviteiten hebben gebundeld) zijn wat betreft hun omvang veel meer de gelijken van KLM dan British Airways, dat KLM alleen maar leek te willen opslokken. Ook de moderne en sociale arbeidsverhoudingen binnen de drie bedrijven spreken de vakorganisaties bij KLM veel meer aan dan de „klasseverhoudingen" tussen management en werkvloer bij BA.

SAS (Scandinavian Airlines System) bestaat sinds 1 augustus 1946 en is ontstaan als consortium van het Deense Det Danske Luftfartselskab (DDL), het Noorse Det Norkse Luftfartselskap (DNL) en het Zweedse AB Aerotransport (ABA). Die bedrijven zijn sinds 8 februari 1951 houdstermaatschappijen van SAS, die op die datum een centraal management kreeg. DDL en DNL bezitten ieder 28,5 procent van SAS en ABA 43 procent. Elk van de drie houdstermaatschappijen is voor de helft eigendom van de regering van het vestigingsland en voor de andere helft particulier eigendom. Het is de eerste en tot nu toe enige multinationale luchtvaartmaatschappij. Ook de fusie tussen KLM en British Airways had zich volgens het SAS-model moeten voltrekken.

Sinds 1980 wordt SAS geleid door Jan Carlzon, die SAS omvormde van een log ambtelijk bedrijf tot een luchtvaartmaatschappij die in 1991 door de Amerikaanse luchtreizigers werd uitgeroepen tot de beste buitenlandse luchtvaartmaatschappij. Een paar jaar na Carlzons komst werd SAS afgeslankt van 21.000 naar 17.000 werknemers.

Het nadeel van SAS is dat zijn thuishavens Stockholm en Kopenhagen te veel aan de rand van Europa liggen. Daarom bedacht Carlzon eind 1989 de European Quality Alliance, de samenwerking op marketinggebied tussen SAS en Swissair en later ook Austrian AirUnes. Swissair zorgt in de alliantie voor de grote intercontinentale routes naar vooral Afrika, het Midden-Oosten en Azië, SAS voor de dunnere intercontinentale routes naar de VS en het verkeer in Noordwest-Europa. Austrian biedt in het gezamenlijke netwerk de verbindingen van Middennaar Oost-Europa. Aanvankelijk hoorde ook Finnair bij de European Quality Alliance, maar deze maatschappij haakte later af en koos voor samenwerking met Lufthansa.

Thuismarkt

De strategieën van SAS en KLM lopen nogal uiteen. De KLM is zich na het afstoten van zijn hotelactiviteiten steeds meer op de kernactiviteit, namelijk vliegen, gaan terugtrekken. SAS doet het omgekeerde. De geschiedenis van Swissair is het gevecht tegen een te kleine thuismarkt en tegen de concurrentie van het uitstekende railnet waarover Zwitserland beschikt. Ook de vele bergen moedigden luchtvaart niet aan: twee van de drie Zwitserse luchthavens liggen daarom gedeeltelijk op buitenlands grondgebied: die van Geneve (voor een deel in Frankrijk) en Bazel (helemaal op Franse bodem). Swissair is opgericht op 26 maart 1931 door een fusie van Ad Astra Aero en Balair. Tegenwoordig heet de charterdochter van Swissair nog steeds Balair, wat is afgeleid van Bazel. Het imago van Swissair lijkt het meest op dat van de KLM. Een conservatief-degelijke maatschappij. Een niet zo goedkope, maar wel zeer punctuele en betrouwbare vervoerder met een hoogwaardige dienstverlening, die het grootste gedeelte van zijn omzet behaalt in het zakelijke verkeer.

Austrian Airlines heeft zich door de neutrale positie van Oostenrijk ten opzichte van Warschaupact en Comecon enerzijds en NATO en EG anderzijds nooit tot een grote of zelfs maar middelgrote Europese luchtvaartmaatschappij kunnen ontplooien. Austrian beperkte zich er doelbewust toe zo sterk mogelijk te zijn in zijn eigen kleine marktsegment, het vervoer tussen Oost- en West-Europa. De onderneming heeft een vloot van voornamelijk kleine DC-9- en MD-80-vliegtuigen en enkele grotere Airbus A31 O-vliegtuigen voor de verdere bestemmingen. De drukste luchtlijn is die tussen Frankfort/Main en Wenen.

Communisme

Austrian Airlines had na de val van het communisme een goede uitgangspositie, omdat de luchtvaartmaatschappij sinds haar heroprichting in 1958 lijnen heeft geopend naar alle belangrijke steden in het Oostblok, met uitzondering van de Albanese hoofdstad Tirana. Austrian onderhoudt een Europees routenet en vliegt bovendien naar de grote bestemmingen in het Midden-Oosten. Voor de KLM betekent samenwerking met Austrian vooral betere toegang tot de Midden- en Oosteuropese markt en dat beantwoordt aan de doelstelling van KLM om zijn te kleine Europese marktaandeel (nu zo'n 4,5 procent) te vergroten.

KLM heeft eerder met Austrian Airlines samengewerkt. Nadat de geallieerden in 1955 het vliegverbod hadden opgeheven, werden twee Oostenrijkse luchtvaartmaatschappijen opgericht: Air Austria-Österreichische Luftverkehrsgesellschaft AG, met financiering en management van de KLM, en de Österreichische Fluglinien Aktiengesellschaft Austrian Airways onder leiding van SAS.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 28 januari 1993

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

KLM kent gesprekspartners al jaren

Bekijk de hele uitgave van donderdag 28 januari 1993

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken