Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Vanuit de dringende behoefte elkaar echt serieus te nemen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Vanuit de dringende behoefte elkaar echt serieus te nemen

Open gedachtenwisseling binnen de SGP kan, ondanks verdeeldheid, verbroederend werke

12 minuten leestijd

Veel leden en sympathisanten van de SGP verlangen naar een waardige, eerlijke en open gedachtenwisseling met de andere bewoners van hetzelfde politieke huis. Daaraan heeft het in het verleden wel eens wat ontbroken. De reacties die zijn losgekomen na de plaatsbepaling van het hoofdbestuur ten aanzien van het lidmaatschap van de vrouw, tonen aan dat de partij deze ontmoeting met zichzelf aandurft en aankan. Zo'n gesprek met een open Bijbel kan zelfs, ondanks de grote verdeeldheid, verbroederend werken.

Zoals bekend vindt het hoofdbestuur van de SGP dat vrouwen geen volwaardig lid mogen worden van de partij. De partijleiding baseert zich bij deze stellingname op hetgeen uit de Bijbel kan worden afgeleid ten aanzien van het regeerambt. In de brief die precies een week geleden naar de plaatselijke kiesverenigingen is verzonden, komt duide lijk tot uitdrukking dat het partijbestuur vindt dat „het ambt en de taak van de regering in politieke zin toebetrouwd is aan de man". Het bekleden van een publiekrechtelijk, regerend ambt is voor het hoofdbestuur onlosmakelijk verbonden met het partijlidmaatschap. Dit standpunt is niet nieuw. In een brief van het hoofdbestuur van augustus 1991 staat: „De SGP heeft de activiteiten van de plaatselijke kiesverenigingen nooit geheel los van het genoemde regeerambt gezien en daarom als partij vanouds het standpunt ingenomen dat vrouwen geen lid van een kiesvereniging kunnen zijn. Het hoofdbestuur, op 21 mei 1991 in vergadering bijeen, heeft na uitvoerig beraad geen termen aanwezig geacht om van dit standpunt af te wijken". Deze passage wordt ook aangehaald in de brief van 22 juli 1993. Deze laatste brief bevat een toelichting op het door het hoofdbestuur gesignaleerde verband tussen het regeerambt en het lidmaatschap van de SGP. De partijleiding wijst erop dat leden, die zijn aangesloten bij een plaatselijke kiesvereniging, rechten hebben waarin dat verband tot uitdrukking komt.

Te vanzelfsprekend
Drs. H. G. Leertouwer, SGP-gemeenteraadslid te Krimpen aan den IJssel, vindt dat het hoofdbestuur wat te vanzelfsprekend een verband legt tussen de uitoefening van het regeerambt en het lidmaatschap van de partij. „De gedachtengang in de voorstellen van het hoofdbestuur is eigenlijk erg eenvoudig. Eerst wordt gesteld dat in het Oude en het Nieuwe Testament de vrouw geen regerend ambt bekleedde. Vervolgens stelt het hoofdbestuur dat het lidmaatschap van een kiesvereniging een vorm van regeren is. De conclusie moet dan wel luiden: Een vrouw mag geen lid van een kiesvereniging zijn. Daar valt geen speld tussen te krijgen, zo lijkt het". „Dat het in de Bijbel geen regel is dat een vrouw een regerend ambt bekleedt, daarover bestaat volgens mij onder SGP-'ers nauwelijks verschil van mening. Maar bekend is toch dat we, als het gaat om regels en geboden die met het burgerlijke leven te maken hebben, deze niet in dezelfde vorm zomaar kunnen toepassen in onze samenleving. Wie van ons zal het uithuwelijken van een dochter op grond van 1 Cor. 7 vers 38 vandaag de dag als absolute eis stellen?" vraagt Leertouwer zich af. „We moeten in zulke gevallen onderscheid maken tussen de kern of de inhoud van dat gebod en de culturele en nationale situatie, die per samenleving verschilt en ook verschillen mag. Ook de onder ons algemeen erkende reformator Johannes Calvijn maakte dit onderscheid. Wie kan precies vertellen hoe de toepassing hier en nu moet worden gemaakt? In zulke gevallen is grote voorzichtigheid geboden en ook terughoudendheid met absolute uitspraken. Zou bovendien het feit dat er alleen ten aanzien van het regerende ambt in de kerk voor de vrouw een uitgesproken verbod bestaat, niet te denken moeten geven?"

Leertouwer heeft er moeite mee dat het SGP-hoofdbestuur het lidmaatschap gelijk stelt met regeren. Het is voor hem de vraag of van elk lid van de SGP dus geldt dat hij/zij een regeerambt bekleedt. „Als je daar al in meegaat, heeft dit regeren door middel van een lidmaatschap toch wel een heel ander gewicht dan het regeren door middel van een politiek of een kerkelijk ambt. Dat verschil in gewicht wordt alleen maar groter als we denken aan de uitoefening van het regeerambt in de tijd dat de Bijbel is geschreven. Dan vraag ik aan het hoofdbestuur: Mag je het lidmaatschap van de SGP en het regeerambt zomaar op één lijn stellen?" Het Krimpense SGP-raadslid is zeer te spreken over de inhoud van de nota van de SGP-bezinningsgroep "Principieel Samen Verder". ,Jn deze nota lezen we dat de man naar bijbelse traditie de 'hoofd'-rol zal vervullen, maar dat de vrouw bij die vervulling, complementair, niet zal ontbreken. Als het waar is dat het hoofdbestuur positief op de inhoud van deze nota heeft gereageerd, dan vind ik het erg jammer dat het hoofdbestuur geen wezenlijke elementen van deze uitstekende nota heeft overgenomen. Ik hoop dat het voorstel van de SGP-bezinningsgroep, wellicht met steun van de werkgroep Bouwen, alsnog een eerlijke kans krijgt. Op die manier kan misschien worden voorkomen dat een aantal SGP'ers min of meer van de partij vervreemdt", aldus Leertouwer. Ds. W. van Vlastuin, hervormd predikant te Wouterswoude, vindt met Leertouwer dat het lidmaatschap van de SGP op zichzelf genomen een middelmatige zaak is, waarover je, met respect voor elkaars standpunten, verschillend mag denken en elkaar ook binnen de partij een zekere ruimte moet gunnen. Ook hij ziet een duidelijk verschil tussen het lidmaatschap van een politieke partij en de uitoefening van het regeerambt. „Ik sta afwijzend tegenover een al te gemakkelijke openstelling van het regeerambt voor de vrouw. Het is een doorgaande lijn in de hele Schrift dat er positief over de bekleding van het regeerambt door de man wordt gesproken. De positieve, door God beoogde orde in de schepping komt hierin tot uitdrukking. De vind dat wij, als gereformeerde gezindte, enthousiast moeten zijn voor de regerende man. Dat enthousiasme mis ik soms bij mensen die er geen moeite mee hebben dat een vrouw in de gemeenteraad komt of kamerlid wordt. Deze mensen wijzen vaak gelijk op die schaarse voorbeelden in de Bijbel die laten zien dat er ook wel vrouwen geregeerd hebben. Ik vind dat wat krampachtig. Volgens mij gaan zij op die manier voorbij aan de hoofdlijn van de Schrift, die zich op talrijke plaatsen heel positief uitlaat over de man in een regerende positie". „Aan de andere kant wil ik best erkennen dat God in noodsituaties zijn zegen verbindt aan door vrouwen uitgeoefende regeermacht. Dan denk ik aan het voorbeeld van Debora in Richteren 4. Dat voorbeeld mogen we ook niet zomaar wegschuiven. Maar we moeten wel in het oog houden dat Debora er eerst alles aan heeft gedaan om mannen als Barak in beweging te krijgen. Dat voorkomt dat wij te snel zeggen dat wij in een vergelijkbare noodsituatie verkeren. Ik zou daarom aan dr. Tukker uit Epe de vraag voor willen leggen of het echt zo is dat er geen bekwame en godvrezende mannen meer zijn die het regeerambt op een behoorlijke wijze kunnen vervullen. Als hij daarin gelijk heeft, verbiedt de Bijbel niet dat de vrouw het roer in handen krijgt", meent ds. Van Vlastuin. Het lijkt de predikant uit Wouterswoude een goede zaak dat de themadag die door de werkgroep Bouwen op 4 september wordt georganiseerd, door mensen met uiteenlopende denkrichtingen in de partij wordt bezocht en dat die mensen daar ook het woord voeren. Hij denkt dat het nuttig en vruchtbaar kan zijn om van elkaars gedachten, gevoelens en zorgen goede nota te nemen. „Volgens mij is het wenselijk dat er een echte, eerlijke en open gedachtenwisseling in de partij bestaat, waarbij mensen ook bereid zijn om te luisteren naar de verschillende argumenten voor en tegen. Dit moet mogelijk zijn zonder te vervallen in een sfeer waarin mensen elkaar verketteren", vindt ds. Van Vlastuin.

Zorgen
Ir. A. van Maldegem uit Groningen maakt deel uit van de bezinningsgroep Principieel Samen Verder. In tegenstelling tot een aantal andere leden van deze bezinningsgroep, maakt Van Maldegem zich zorgen over de manier van werken van de werkgroep Bouwen. Zo vindt hij het bij voorbeeld verkeerd dat de werkgroep de media zoekt, weinig aandacht besteedt aan de argumentatie en werkt met de namen van prominenten. Dat zou volgens hem een polariserend effect kunnen hebben en het bezinningsproces in de partij kunnen vertroebelen. SGP-burgemeester A. C. Ph. Hardonk van Bameveld is het daar als woordvoerder van de werkgroep Bouwen niet helemaal mee eens. „De werkgroep Bouwen moet naar buiten treden omdat de officiële kanalen binnen de partij niet optimaal functioneren. De aanwezigen op de vergaderingen van de plaatselijke kiesverenigingen zijn niet representatief voor de gehele achterban van de partij. Daarom geeft de peiling van 16 januari ook een vertekend beeld. Voor vele leden van de SGP zijn de vergaderingen van de partij helaas niet aantrekkelijk. Om ergernis te voorkomen bezoeken deze leden van de partij de vergaderingen niet. Dat is aan de ene kant misschien wel begrijpelijk, aan de andere kant is het toch verkeerd", geeft hij toe.

Goede harmonie
Hardonk: „Het is echt nooit onze bedoeling geweest om polariserend bezig te zijn. Wij willen op een waardige manier en in goede harmonie met anderen de discussie in de partij stimuleren. Zelf ben ik al tientallen jaren lid van de SGP en ik heb geen moment met de gedachte gespeeld deze partij de rug toe te keren: De werkgroep Bouwen kiest echt voor een loyale opstelling. Daarom zullen wij op de door ons georganiseerde themadag het hoofdbestuur van de SGP uitnodigen. Daarom stellen wij het op prijs als SGP'ers die heel anders tegen de plaats van de vrouw in de partij aankijken, met ons in gesprek treden. Daarom ook zullen wij onszelf na 25 september zeker opheffen". Hardonk ziet geen principiële verschillen tussen de werkgroep Bouwen en de bezinningsgroep Principieel Samen Verder.
Wel erkent hij een verschil in benadering en methodiek. „Wij hebben gekozen voor een meer politieke opstelling. De bezinningsgroep is meer inhoudelijk bezig. Bij ons is de aandacht voor de inhoudelijke argumentatie vanaf het begin wat minder groot geweest. Dat hangt samen met het korte tijdsbestek waarin een en ander zijn beslag moest krijgen. Toch erkennen ook wij het grote belang van een principiële onderbouwing van ons standpunt. SGP-leden en -sympathisanten vragen daar terecht om. Wij hebben die onderbouwing wel in huis. Wij zullen als werkgroep ons best moeten doen om die inhoudelijke bijbelse argumentatie beter tot uitdrukking te laten komen", aldus Hardonk.

Onzeker
Terwijl de burgemeester van Bameveld vreest dat de weg naar een volwaardig lidmaatschap van de vrouw in het voorstel van het hoofdbestuur geheel is dichtgetimmerd, vreest drs. P. H. op 't Hof van de Stichting ter bevordering van de staatkundig gereformeerde beginselen juist dat het hoofdbestuur de mogelijkheden daartoe naar de toekomst onvoldoende heeft afgegrendeld. „Een vorm van lidmaatschap voor de vrouw met de onder voorstel 2 genoemde voorwaarden behoort tot de mogelijkheden. Dit wordt mijns inziens al te zeer over het hoofd gezien. Het probleem hierbij is dat we niet zeker zijn van de intenties van het hoofdbestuur. Het hoofdbestuur geeft zelf aan dat het over dit punt intern verdeeld is. Acceptatie van deze voorstellen laat het hoofdbestuur de ruimte om de betrokkenheid van vrouwen via het lidmaatschap te regelen. Daarom was onze reactie op de brief van het hoofdbestuur terughoudend. Het feit dat er geen concreet voorstel op tafel ligt voor uitsluiting van het lidmaatschap, zoals in Putten toegezegd, heeft daarbij ook een rol gespeeld", zegt de voorzitter van de Stichting. Het moet Op 't Hof van het hart dat de Stichting vrouwen niet als mensen van „een lagere orde" beschouwt. Daarom ook voelt hij niets voor „een tweederangs lidmaatschap" voor vrouwen. Hij is het met mevrouw Grabijn-van Putten van de kiesvereniging Den Haag eens dat zo'n positie „vernederend" is voor vrouwen die de SGP een warm hart toedragen. „Wij vinden een vrouw in de binnenkamer, biddend voor de overheden, van veel grotere waarde voor de partij dan een vrouw die op het terrein van het openbare politieke leven actief is. Op termijn zullen vrouwen met een onvolwaardig lidmaatschap ook geen genoegen nemen", denkt Op 't Hof.

Praatvereniging
Ds. F. Mallan, predikant van de gereformeerde gemeente in Nederland te Alblasserdam, stelt zich op achter de koers die het hoofdbestuur uitzet. „Ik zie de moeilijkheid, volg de weg en wacht verder maar af', is zijn commentaar. Ds. Mallan vindt het wel belangrijk dat er iets gebeurt om de vrouwen op een of andere manier meer bij de partij te betrekken, maar hij weet niet precies hoe. „We zullen wel zien waar het hoofdbestuur mee komt. Een praatvereniging zou natuurlijk altijd kunnen". Drs. W. Chr. Hovius, de voorzitter van de SGP, had graag van ds. K. de Gier, predikant van de gereformeerde gemeente te Den Haag, gehoord wat hij precies bedoelt als hij zegt dat hij in de brief van het hoofdbestuur „doperse elementen" heeft aangetroffen. Ds. De Gier heeft echter geen behoefte om zijn kwalificatie toe te lichten: "Ik heb dat gezegd in een eerste, voorlopige reactie. Ik ga daar nu niet verder op in, want de hele kwestie hangt me de keel uit. Misschien dat ik er later nog eens wat over zeg of schrijf".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 31 juli 1993

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Vanuit de dringende behoefte elkaar echt serieus te nemen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 31 juli 1993

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken