Bekijk het origineel

Het voormalig Zwitserland van Afrika

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Het voormalig Zwitserland van Afrika

Roeanda al drie jaar lang getekend en verscheurd door bloedige burgeroorlog

4 minuten leestijd

DEN HAAG - Eens noemden de inwoners van Roeanda hun land trots het Zwitserland van Afrika. Dat zullen ze nu niet gauw meer doen. Het kleine Roeanda, in het hart van Afrika, is getekend en verscheurd door de bloedige burgeroorlog die drie jaar geleden uitbrak.

Bij de gevechten zijn honderden, zo niet duizenden doden gevallen. Van de zeven miljoen Roeandezen is een miljoen op de vlucht geslagen voor het oorlogsgeweld. Maar misschien is het eind van het bloedveigieten in zicht.

De regering en de opstandelingen van het Patriottisch Front van Roeanda (RPF) ondertekenden 4 augustus, na maandenlang slepende onderhandelingen, een vredesakkoord. Zij werden het eens over de demobilisatie van hun troepen, de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden, de instelling van een overgangsregering en het houden van verkiezingen in oktober 1995. Ingegeven door wederzijds, wantrouwen drongen beide partijen erop aan dat er een „neutrale internationale macht" moest komen om te verzekeren dat het akkoord werd uitgevoerd.

Vredesmacht
Dinsdag besloten de Verenigde Naties dan ook een vredesmacht naar Roeanda te sturen. De "VN Hulpmissie voor Roeanda" (Unamir), die volgend jaar uit 2500 militairen en waarnemers zal bestaan, moet de verkiezingen in 1995 mogelijk maken. Binnen drie maanden zal een eerste contingent van 800 VN-manschappen zijn intrek nemen in de hoofdstad Kigali. De verdeeldheid in Roeanda is diep en bestaat al vele tientallen jaren. Bij de ondertekening van het akkoord zei een westerse diplomaat dan ook sceptisch: „Wij kunnen alleen maar hopen dat dit het einde is van de jaren van etnische onlusten in Roeanda. Veel hangt af van beide partijen. Dit is hun kans om hun aanhangers met elkaar te verzoenen".

President Joevenal Habyarimana erkende tijdens dezelfde ceremonie: „Het is noodzakelijk dat wij ons gedrag veranderen. Het is voor ieder van ons als Roeandezen, waar we ook zijn, noodzakelijk de gevoelens van wraak en vijandigheid op te geven". Verzetsleider Alex Kanyarenghe voegde daaraan toe: „Wij moeten het .verleden vergeten, onze verschillen 'begraven en een nieuwe toekomst bouwen".

Bevolkingsgroepen

Het is de vraag of dat lukt. De burgeroorlog van 1990 was geen incident. Tussen de twee grote bevolkingsgroepen in Roeanda, de Hoetoes en de Toetsi's, laaien al tientallen jaren steeds opnieuw felle gevechten op. De Hoetoes, die in de meerderheid zijn, maakten in 1959, drie jaar voor de onafhankelijkheid van België, met een bloedige opstand een einde aan de overheersing van de Toetsi's. Zij hadden genoeg van het feodale systeem waarin Hoetoe's onderhorig waren aan de rijke Toetsi-boeren en -landeigenaren.

In de jaren die volgden vluchtten tienduizenden Toetsi's uit angst voor de massale slachtpartijen naar de buurlanden. De meesten kwamen in Oeganda terecht. Onder het bewind van Milton Obote in de jaren '80 kwamen de vluchtelingen daar echter in een akelige positie terecht. Een RPFcommandant vertelde: „Obotes mensen namen ons onze koeien af en stopten ons in kampen. Ze doodden mijn familie".

De invasie in 1990 werd geleid door 4000 Toetsi's'^ie gevochten hadden in het Oegandese leger en 3000 ontevreden gevluchte Toetsi's. In de loop van de strijd kwamen daar vele Toetsi-vluchtelingen uit Zaïre en Boeroendi bij. Vanuit Roeanda sloten zich ook Hoetoe-tegenstanders van Habyarimana, die al twinitg jaar aan de macht is, bij hen aan.

Vluchtelingen

De RPF veroverde honderden vierkante kilometers land, dat door de bevolking in aller ijl werd verlaten. In het kader van het bestand heeft de RPF zich inmiddels weer teruggetrokken tot haar posities van voor het grote offensief van februari 1992. Duizenden ontheemden zijn, sinds het nieuws over het vredesakkoord bekend werd, op eigen houtje aan de terugtocht begonnen. Honderdduizenden van hen moeten nog terug. Veel vluchtelingen uit de buurianden willen ook terugkeren naar hun vaderland. Roeanda is echter overbevolkt. De regering breekt zich dan ook het hoofd over de vraag waar al die mensen moeten wonen.

De vluchtelingen maken zich daar voorlopig geen zorgen over. „Het landprobleem speelt geen rol. Ik wil gewoon terug naar huis, bij een land horen en geen vluchteling meer zijn", zei Chantal Butare, 33, en vluchteling sinds ze drie is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 7 oktober 1993

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Het voormalig Zwitserland van Afrika

Bekijk de hele uitgave van donderdag 7 oktober 1993

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken