Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Dopperkerk wil einde aan kerkelijke apartheid

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Dopperkerk wil einde aan kerkelijke apartheid

President De Klerk gaat eigen synode toespreken

4 minuten leestijd

PRETORIA - Als een (meerderheids)voorstel tijdens de vandaag begonnen synode van de blanke Gereformeerde Kerk in Zuid-Afrika (GKSA), de zogenoemde Doppers, wordt aangenomen, zal er op synodaal niveau een einde gekomen zijn aan apartheid binnen deze Zuidafrikaanse kerkenfamilie. President De Klerk, zelf jarenlang ouderling in de Dopperkerk van Waterkloofrand en als staatspresident de architect van de afbouw van apartheid in Zuid-Afrika, zal 'zijn' synode toespreken, zo is vorige week afgesproken.

De komst van De Klerk zal overigens mogelijk ter synode bezwaren opleveren van enkele conservatieve Doppers. Zij verwijten hun medekerklid dat hij is gaan onderhandelen met wat zij noemen „de communisten van het ANC". De synode is van vandaag tot 15 januari bijeen in Potchefstroom. Wanneer de staatspresident zal spreken, is nog niet precies bekend.

Reeds jaren is "die Gereformeerde Kerk" bezig aan een langzaam proces om kerkelijke apartheid te beëindigen. Vanouds had men vier nationale synoden: voor de blanken, de kleurlingen (synode Suidlande), de stedelijke zwarten (synode Middellande) en de verspreid wonende zwarten (synode Soutpansberg). Reeds eerder werd synode Suidlande ontbonden, waarbij kleurlingenkerken opgingen in de blanke synode. In een nu voorliggend voorstel wordt gepleit voor een nationale synode waarin blank, kleurling en zwart volledig één zijn. Overigens ligt er wel een minderheidsrapport.

Opleidingen

Ook een ander "apartheidspunt" krijgt de aandacht. Er ligt een voorstel van de curatoria van de theologische opleidingen van (het Afrikaanstalige) Potchefstroom en Hammanskraal om tot algehele integratie te komen van beide opleidingen. Hammanskraal is de Engelstalige opleiding voor niet-blanken. Als de synode het voorstel aanvaardt, hetgeen wordt verwacht, zal eind volgend jaar, wanneer het academisch jaar van Hammanskraal afloopt, deze opleiding naar Potchefstroom verhuizen. Er moeten dan wel voorzieningen getroffen worden omdat veel niet-Zuidafrikanen in Hammanskraal in het Engels les krijgen.

De Dopperkerken zijn vergeleken met de grote NG-Kerk altijd al politiek vooruitstrevender, maar theologisch behoudender geweest. Daarom verbaasde het niemand dat een Dopper, staatspresident De Klerk, een einde aan apartheid maakte. Maar theologisch zit men op een wat andere lijn dan de NG-Kerk.

Avondmaalsbekers

Dat blijkt uit een bezwaarschrift uit slechts twee gemeenten ten aanzien van de avondmaalspraktijk. In de grote NG-Kerk nemen, globaal gesproken, alle belijdende leden deel aan het avondmaal. Daarom laat men daar al geruime tijd, in plaats van de beker, tableaus met kleine bekertjes door de kerk ronddelen. In 1927 en 1930 namen de Doppers besluiten om dat niet te doen. Het werd zelfs een zaak van "kerkvervalsing" genoemd. Het bezwaarschrift wil af van deze omschrijving en stelt voor dat de kwestie gerekend gaat worden tot middelmatige zaken. Het is overigens opmerkelijk dat in NG-kerken steeds meer de beker terugkomt bij vieringen.

Ook de kwestie van de vrouw in het ambt komt, al is het zijdelings, weer aan de orde in Potchefstroom. In 1988 was de synode heel duidelijk afwijzend inzake de vrouw in het ambt. Twee gemeenten in de classis Boland in de Kaapprovincie hebben nu voorgesteld om verder te blijven studeren op deze kwestie. Er is dus nu geen sprake van een voorstel tot herziening, slechts van voortgaande studie.

Verder ligt een voorstel ter tafel om definitief te breken met de Gereformeerde Oecumenische Raad (GOR). Er ligt een deputatenadvies van deze strekking op de synodetafel. Enkele jaren geleden schortte de GKSA het lidmaatschap op van de organisatie die ze zelf met andere kerken in 1946 in het leven had geroepen.

Nederlandse kerken

In Zuid-Afrika zelf is het contact met de Vrije Gereformeerde Kerk (bestaande uit drie gemeenten) verbeterd. Deze kerk heeft banden met de Vrijgemaakt Gereformeerde Kerken in ons land. De Vrije Kerk is zelfs uitgenodigd op de synode in Potchefstroom. 

Verder kan mogelijk de verhouding met de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt) aan de orde komen. Er ligt voor de vrijgemaakten een struikelblok, omdat de Doppers volle correspondentie onderhouden met de Nederlands Gereformeerde Kerken.

Onder de vlag van de GKSA bedrijven drie Nederlandse kerken in Zuid-Afrika zending. Dat zijn de Gereformeerde Gemeenten, de Christelijke Gereformeerde Kerken (die ook „volle correspondentie-banden" onderhouden) en de Nederlands Gereformeerde Kerken. Namens de Christelijke Gereformeerde Kerken bij voorbeeld zal prof dr. J. W. Maris de synode in Potchefstroom bijwonen.

Ten slotte komt mogelijk de kwestie van de doodstraf ter sprake. Die is in Zuid-Afrika voorlopig afgeschaft. In het verslag van desbetreffende deputaten staat echter dat de overheid soms zelfs verplicht is de doodstraf uit te voeren. Dat staat overigens niet als apart agendapunt met bijbehorende besluitvorming vermeld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 3 januari 1994

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Dopperkerk wil einde aan kerkelijke apartheid

Bekijk de hele uitgave van maandag 3 januari 1994

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken