Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een zelfbewust Duitsland aan het roer van de Europese Unie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een zelfbewust Duitsland aan het roer van de Europese Unie

7 minuten leestijd

BRUSSEL - Nederland moet de komende jaren meer aandacht besteden aan en meer energie stoppen in liet behartigen van de betrekkingen met Duitsland. Dat is kort geformuleerd de conclusie van het antwoord van minister Kooijmans van buitenlandse zaken en minister Ter Beek van defensie op het rapport "Duitsland als Partner" dat eerder dit jaar door de Adviesraad Vrede en Veiligheid (AVV) aan beide bewindslieden werd overhandigd. Het kon haast niet actueler, na de Nederlands-Duitse botsing over het voorzitterschap van de Europese Commissie op Korfoe.

Vanaf morgen I juli neemt Duitsland het roulerende voorzitterschap van de Europese Unie over van Griekenland. In verbond hiermee een beknopte actuele kennismaking met het land dat gedurende de komende zes maanden een belangrijke invloed zal uitoefenen op de koers van het Europese integratieproces. Behalve algemene informatie vindt de lezer op deze pagina ook een interview met mevrouw Ursula Seiler-Albring, de Duitse plaatsvervangend minister of staatssecretaris van buitenlandse zaken, die zich bezighoudt met Europese zaken. Ursula Seiler-Albring (I 943) studeerde sociologie, politieke wetenschappen, psychologie en staatsrecht in Göttingen, Tubingen en Berlijn. In 1 969 begon zij haar werkzaamheden in de liberale Partij (FDP), die zij van 1970 tot 1974 vertegenwoordigde in de gemeenteraad van Düsseldorf. Sinds 1983 zit zij in de Bondsdag (parlement) in Bonn, waar zij in 1991 plaatsvervangend minister van buitenlandse zaken werd, belast met Europese vraagstukken. Ten slotte vindt men nog zeer beknopte statische informatie die licht werpt op de belangrijke positie die Duitsland voor ons land inneemt.


Daarbij waande onze premier Ruud Lubbers zich lange tijd de favoriete kandidaat de Fransman Jacques Delors op te volgen, maar Bonn bleek samen met Parijs de voorkeur te geven aan de Belgische premier Jean-Luc Dehaene.

Het resultaat is bekend. Tijdens de top op het Griekse eiland Korfoe kwam het tot een confrontatie, waarbij de Britse premier John Major uiteindelijk dreigde zijn veto te gebruiken als Bonn en Parijs Dehaenes benoeming zouden willen doordrukken. Na een dramatische nacht vof geruchten, ontkenningen, tegen geruchten en weinig slaap, besloot Lubbers na samenspraak met de Italianen, Spanjaarden en de Engelsen zich terug te trekken. Hij toonde zich „in het, geheel niet verbitterd", maar die nobele mededeling nam niemand erg serieus. Heeft deze affaire, waarbij ook volgens de Duitse perscommentaren bondskanselier Kohl nogal ruig is omgesprongen met onze premier, de betrekkingen tussen beide landen geschaad?

David en Goliath

Vice-premier Kok meende op Korfoe al van wel. Kooijmans en Ter Beek zijn het blijkbaar eens met Kok en willen, als het stof van de crash op Korfoe is opgetrokken, meer aandacht aan onze oosterburen besteden. In hoeverre is deze politieke David-en-Goliath-verhouding weer enigszins in evenwicht te brengen? Zijn de grote landen van plan de koers van de Europese Unie te gaan bepalen en om de kleinere lidstaten plus de Europese Commissie te verwijzen naar de Europese coulissen?

Geenszins, zegt mevrouw Ursula Seiler-Albring, de Duitse plaatsvervangend minister of staatssecretaris voor Europese zaken. „De grotere lidstaten hebben (juist) een rol te spelen door erop toe te zien, dat de rechten van de kleinere lidstaten gewaarborgd zijn". Geen hegemonie dus, ofschoon het overigens toch gematigde Duitse financieel-economische dagblad Handelsblatt bondskanselier Kohl verweet zich in de opvolgingsaffaire te hebben gedragen als een olifant in een porseleinkast. Spijtig voor de betrokkenen, maar vooral spijtig voor Europa dat er door deze affaire bij de Europese burger niet veel helderder en sympathieker op geworden zal zijn.

Dat neemt allemaal echter niet weg, dat de Europese Unie verder moet en dat Nederland verder zal moeten met alle EU- partners. En daarbij neemt Duitsland de plaats in van meest invloedrijke lidstaat van de Unie en belangrijkste afzetmarkt voor Nederland. Traditioneel een belangrijke afzetmarkt en dat belang is nog toegenomen, na de Duitse hereniging. Het Duitse voorzitterschap draagt overigens ook in dit opzicht een bijzonder karakter, omdat het het eerste voorzitterschap van de Europese Unie wordt onder leiding van een herenigd Duitsland. Een bijzondere situatie ook in ander opzicht, „want voor het eerst in de geschiedenis zijn al onze buren ook onze vrienden", aldus minister van buitenlandse zaken Klaus Kinkel.

Regelgeving

Volgens zijn collega van economische zaken, Günter Rexrodt, kan Bonn op veel steun rekenen bij het streven om tijdens het komende voorzitterschap het mes te zetten in overbodige Europese regelgeving. Rexrodt heeft een toer langs de Europese (EU) hoofdsteden gedaan om de Duitse prioriteitenlijst nader toe te lichten. Naast minder regelgeving staat de totstandkoming van afspraken over een "Europese ondernemingsraad" (voor multinationale ondernemingen, KRC) op het programma en Bonn is ook van plan werk te maken van een energieheffing ofte wel C02-tax (zie verder ook interview mevrouw Seiler-Albring). Bonn heeft overigens aan de vooravond van de overneming van het EU-voorzitterschap van de Grieken keer op keer benadrukt, dat Duitsland in de komende zes maanden het engagement voor Europa nog eens overduidelijk zal demonstreren.

Bondskanselier Kohl is daarbij overigens niet meer bereid de bescheiden rol van luisteraar en toehoorder te blijven spelen. Hij komt (zeer) zelfbewust op voor een even zelfbewust Duitsland. Maar zelfbewustzijn alleen is niet genoeg. De vooruitgang van het Europese integratieproces wordt ook voor een belangrijk deel bepaald door de economische ontwikkeling. En die ziet er weer gunstiger uit, zeker in de "economische motor" van Europa, namelijk Duitsland.

Weliswaar zijn de kosten van de hereniging vele malen groter dan vooraf was voorspeld, maar via solidariteitsheffingen is de financieringsdruk daarvan aanzienlijk verlicht. Hoewel Bonn nog niet voldoet aan de criteria voor toelating tot de Europese Economische en Monetaire Unie (EMU), lijdt het geen twijfel dat Duitsland erbij zal zijn, als uiterlijk in 1999 een kern van EU-lidstaten zal beginnen aan het EMU-avontuur, waarvan een centraal Europees bankstelsel (Eurofed) en de uitgave van een gemeenschappelijke Europese munteenheid (ecu) hoekstenen zijn.

Verkiezingen

De Bonner politiek krijgt het de komende maanden druk. Voordat in december de afsluitende Europese top in Essen kan worden gehouden, zijn er nog tal van lokale verkiezingen. In oktober kiezen de Duitsers dan ook nog voor het eerst na de hereniging een nieuw parlement. Daarbij heeft Helmut Kohl een klein Europees snoepje voor zijn kiezers. Een van de wensen van Bonn is namelijk, dat Duitsland (relatief) minder gaat betalen in de Europese kas. Bondskanselier Kohl denkt aan een EU-bijdrage op basis van het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking van de desbetreffende EU-lidstaat. Daarvoor krijgt Kohl de steun van oppositieleider Rudolf Scharping, die aan het hoofd van de sociaaldemocratische SPD zijn christendemocratische (CDU) rivaal Kohl in oktober bij de parlementsverkiezingen hoopt te wippen als bondskanselier.

Cruciaal

In een recente artikel in het gezaghebbende Franse dagblad Le Monde hebben bondskanselier Helmuth Kohl en zijn Franse collega Edouard Balladur onlangs gepleit voor „meer eenheid binnen de Europese familie". Maar vrijwel tegelijkertijd pleitte de Franse staatssecretaris voor Europese zaken, Lamassoure, voor de mogelijkheid, „dat snellere EU-lidstaten het recht moeten hebben door te gaan, zonder dat zij worden afgeremd door landen die niet zo snel kunnen of willen meekomen". Dat is het model van een "Europa van twee snelheden", dat zich ongetwijfeld al zal gaan aftekenen bij het begin van eerder vermelde EMU. Niemand houdt het namelijk voor mogelijk, dat alle EU-lidstaten daaraan tegelijkertijd beginnen.

Een groter Europa, geïntegreerd maar eventueel opgedeeld in een "snel" en "langzaam" blok, dat zich over twee jaar gaat bezinnen op z'n nieuwe structuren. Daarover beginnen de eerste gesprekken al volgend jaar in een voorronde vóór IGC-96, tijdens het Franse en het daaropvolgende Spaanse voorzitterschap van de EU.

De periode van 1 juli van dit jaar tot 31 december van volgend jaar wordt dus zeer cruciaal voor de Unie. De Nederlandse aanvaring met het belangrijke buurland Duitsland komt dus wel op een zeer ongelukkig tijdstip. Willen wij in de Europese discussie en ook met de Duitse buren weer normaal communiceren, dan zijn er inderdaad inspanningen vereist. Van beide kanten overigens. De komende zes maanden van het Duitse voorzitterschap bieden daartoe een even logische als natuurlijke mogelijkheid. 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 juni 1994

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

Een zelfbewust Duitsland aan het roer van de Europese Unie

Bekijk de hele uitgave van donderdag 30 juni 1994

Reformatorisch Dagblad | 26 Pagina's

PDF Bekijken