Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Tekort aan kwelwater bedreigt Naardermeer

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Tekort aan kwelwater bedreigt Naardermeer

Aanleg moerasgebied biedt perspectief voor flora en fauna in ons oudste natuurmonument

5 minuten leestijd

„Het Naardermeer verkeert in nood. Het eerste eigendom van de vereniging lijdt aan verdroging en een slechte waterkwaliteit. Kunstmatige waterzuivering zorgt ervoor dat het oude nauurgebied nog leeft. Gelukkig hebben de verantwoordelijke overheden en Natuurmonumenten de handen nu ineengeslagen. Schoon water, een hoger waterpeil en forse gebiedsuitbreiding moeten van het Naardermeer weer een echte droomwereld maken".

Met het bovenstaande citaat begint een artikel in het laatste nummer van "Natuurbehoud" over de actie die wordt gevoerd voor het Naardermeer. Bijna een eeuw geleden werd ook alles in het werk gesteld om het meer te behouden. Er zijn verschillende aanslagen gepleegd op dit prachtige watergebied. Toen overal in ons land drooglegging van meren plaatsvond, kwamen de plassen bij Naarden al spoedig daarvoor in aanmerking. Door allerlei oorzaken is de definitieve uitvoering daarvan steeds mislukt. In het begin van 1884 werd de plas echter toch drooggemalen. Er werden wegen aangelegd en kavelsloten gegraven, maar de resultaten van de oogst in het nieuwe landbouwgebied waren teleurstellend. De kosten om het voormalige meer droog te houden waren schrikbarend hoog. In oktober 1886 werd de polder daarom weer aan het water prijsgegeven.

Vuilnisstort

Het gevaar was echter nog niet geweken. Amsterdam moest haar stadsvuil kwijt en had daarvoor het oog op de plassen bij Naarden. Die lagen gunstig aan weerszijden van de spoorlijn en het waren immers „waardeloze plassen". Doordat enkele natuurvrienden zich het lot van het Naardermeer aantrokken, ging dat plan niet door. Het was tevens de aanleiding tot het oprichten van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten. Haar eerste actie was de aankoop van het Naardermeer.

De flora en de fauna herstelden zich snel, maar het plassengebied bleef het stempel van menselijk ingrijpen dragen. „Op de kaart of uit een vliegtuig ziet het er dan ook weinig schilderachtig uit, met al die rechte tochten en overblijfselen van kavelsloten", schreef Thijsse in 1922 in het tijdschrift De Levende Natuur.

Vogelwereld

Het meer is vooral beroemd door de rijke vogelstand. Dr. H. P. Gorter schreef in 1986 in "Ruimte voor natuur": „Ondanks alle veranderingen in de omgeving zijn de 'grote figuren' uit de vogelwereld van het Naardermeer, de lepelaar, de purperreiger en de aalscholver het natuurmonument tot nu toe trouw gebleven. De botanische waarde echter vertoonde een geleidelijke teruggang. Dat de waterhuishouding in het Naardermeer verstoord raakte door oorzaken van buitenaf, heeft hiertoe zeker bijgedragen. Een remedie hiertegen, een waterzuiveringsinstallatie, die aanvoer van water van redelijke kwaliteit in droge perioden mogelijk maakt, is in 1984 effectief geworden. Hoe dan ook, de aankoop van Nederlands eerste natuurmonument in 1906 was nog geenszins de voorbode van een rustige en onbedreigde toekomst!"

In "De Levende Natuur" schreef Jac. P. Thijsse in 1922 het volgende: „Omtrent het Naardermeer heersen nog zonderlinge wanbegrippen. Dat is o.a. gebleken bij het lotgeval met de Gooise-tramplannen, toen ons meer door de commissie die de opdracht had te onderzoeken in hoeverre het natuurschoon in het gedrang kwam, eenvoudig alleen bekeken werd als broedplaats van lepelaars".

Lepelaars

Het Naardermeer is bijna een eeuw lang inderdaad vooral bekend geweest door de grootste kolonie lepelaars van ons land. Tijdens de viering van de 1000ste hectare Naardermeer, in april jongstleden, zei de voorzitter van de Vereniging Natuurmonumenten, dr. P. Winsemius, onder meer: „Overal worstelen we met waterkwaliteitsproblemen, en, heel tastbaar, met een grote teruggang van zeer veel soorten. Dat zie je terug aan de lijst van bedreigde dier- en plantensoorten, de Rode Lijst. Het Naardermeer kent nog veel rode-lijstsoorten, maar vele ervan gaan achteruit (amfibieën, reptielen, plantesoorten, en typische moerasvogels). Een aantal ervan is uit het Naardermeer verdwenen (lokaal uitgestorven dus), zoals de lepelaar, de otter, de zwarte stern, de roerdomp, de zilveren maanvlinder".

Wie de geschiedenis kent, weet dat de lepelaar in deze rij niet thuishoort. Als de vereniging tien jaar geleden de vossen in haar plassengebied geen kans had gegeven, zouden er nog lepelaars broeden. Die prachtige vogels zijn in het Naardermeer niet uitgestorven, maar door vossen uitgeroeid. Voor de andere genoemde soorten geldt wel dat daarvoor de leefomstandigheden niet geschikt meer zijn. Men gaat die nu weer in de oude staat terugbrengen en andere maatregelen treffen om de natuurwaarde van het gebied veilig te stellen. Waarom werd dat destijds voor de lepelaars niet gedaan?

Ondiep water

Een waardevolle beslissing in dit plan is de vergroting van het moerasecosysteem. Men wil een moerasgebied tot ontwikkeling brengen tussen het meer en de Ankeveense plassen. Daardoor zal er een aaneengesloten watergebied ontstaan. Dat biedt perspectief voor flora en fauna, met name voor de vogelstand. Er komt dan terrein met ondiep water, wat in het Naardermeer vrijwel niet aanwezig is. Ondiep water en oeverzones zijn vooral belangrijk als fourageergebied voor reigers, lepelaars en kleine steltlopers. Ook is dat het gebied voor boeiende verlandingsvegetaties met de mogelijkheid voor bedreigde soorten van de Rode Lijst.

Opzichter Fokkema zei over de waterhuishouding: „Het is frappant. In 1883 is de drooglegging van het Naardermeer mislukt doordat er te veel kwelwater was. Als we niet oppassen komt het Naardermeer vandaag of morgen vanzelf droog te liggen door een tekort aan kwel!" In het Herstelplan Naardermeer is een aantal afspraken vastgelegd. Volgens dat plan moet het meer in het jaar 2005 schoon zijn en een halve eeuw later voldoende zuiver kwelwater uit het Gooi krijgen. Dan zullen naar verwachting de plassen helder zijn en de flora en de fauna weer in oude staat zijn hersteld.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 augustus 1994

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Tekort aan kwelwater bedreigt Naardermeer

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 19 augustus 1994

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken