Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Klem tussen kabinet en vakbeweging

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Klem tussen kabinet en vakbeweging

Melkert (Sociale Zaken) brengt partijgenoten in lastig parket

4 minuten leestijd

DEN HAAG - De aanpak van de werkloosheid die minister Melkert van sociale zaken afgelopen maandag voorstelde, heeft zijn partijgenoten in de Tweede Kamer in een lastig parket gebracht. Aan de ene kant willen zij 'hun man in het kabinet' niet te zeer afvallen, maar aan de andere kant komen de plannen neer op de zoveelste schop tegen de toch al pijniyke schenen van de vakbeweging.

Het is vooral de vakbondsvleugel binnen de PvdA-fractie die langzamerhand zenuwachtig begint te worden. Iets daarvan kwam onlangs naar buiten, toen minister Wijers van economische zaken ervoor pleitte om van de zondag een gewone winkeldag te maken. PvdA'ers zoals R. Vreeman (voorheen FNV-bestuurder) en J. van Zijl trokken voorzichtig aan de bel. Zou een 24-uurseconomie wel in het belang zijn van de consument, de arbeider en de kleine 'ondernemer, vroegen zij zich in navolging van de FNV af. Hun geluid werd echter overschreeuwd door representanten van het sociaal-liberalisme in de fractie, die voor een fikse verruiming van de winkeltijden zijn.

De voorstellen die Melkert maandag deed, grijpen nog directer in op de rechten van de werknemers. De minister morrelt aan het minimumloon (dat zou tijdelijk 30 procent minder mogen zijn bij het aannemen van een langdurig werkloze) en aan het algemeen verbindend verklaren van cao's. Beide zaken zijn echter verworvenhe- -. den die de vakbeweging zorgvuldig koestert.

Exegese

Tussen de fractie en de minister is nu verschil van mening gerezen over de juiste exegese van het regeerakkoord. In dat stuk staat alleen dat „voor bepaalde sectoren en voor beperkte tijd" vrijstelling kan worden verleend van de plicht om ten minste het minimumloon uit te betalen. De specialisten in de fractie. Van Zijl en Vreeman, stellen nu dat zo'n vrijstelling uitsluitend in het cao-overleg overeengekomen kan worden, dus alleen met wederzijds goedvinden van werkgevers en bonden. Vreeman: „Er is niet afgesproken om een algemene ontheffing mogelijk te maken. Wij vinden de controle via de cao-partners erg belangrijk".

Vreeman en Van Zijl hebben een gelijksoortig bezwaar tegen de wens van Melkert om cao's niet langer zonder meer aan een hele sector op te leggen, zoals dat voorheen wel altijd gebeurde. Zij vinden het niet erg als cao's niet algemeen verbindend worden verklaarcT voor zover zij te weinig lage loonschalen bevatten, maar van afspraken over de vut en over aanvullende wao-uitkeringen moet de minister afblijven. Anders zou de positie van het cao-overleg te veel onder druk komen. NOStttlglSCH

Op de achtergrond van deze bezwaren lijkt een bijna nostalgisch verlangen van de twee sociaal-democraten naar de verhoudingen van de jaren vijftig te spelen. Dat waren de hoogtijdagen van hef corporatisme. Werkgevers, werknemers en overheid stelden in nauw overleg vast wat goed was voor Nederiand, De centrale ondernemersorganisaties en de vakbeweging verwierven toen hun toonaangevende positie,

De argumenten die Van Zijl en Vreeman tegen de plannen van Melkert aandragen, hebben een sterk corporatistisch luchtje. „Vrijstelling van het minimumloon mag geen bonus vormen op niet-georganiseerd zijn", vindt Van Zijl. Zijn gedachte is dus dat het wèl-georganiseerd zijn uitgangspunt behoort te zijn voor het kabinetsbeleid. In die visie straft degene die niet is georganiseerd, zichzelf door af te zien van invloed aan de onderhandelingstafel.

Die opvatting klinkt nog sterker door in hun pleidooi voor het behoud van de algemeen verbindend verklaring van cao's. Als daar een eind aan komt, mogen niet-georganiseerde werkgevers de gemaakte afspraken immers naast zich neerleggen. Voor de wei-georganiseerde ondernemers is dat, zacht gezegd, nauwelijks een stimulans om allerieid kostbare cao-afspraken te maken.

Dilemma

Zoals gezegd staat de PvdA-fractie hierdoor voor een dilemma. Binnen de fractie staan de 'vakbonders' tegenover de sterk opkomende sociaal-liberalen, die veel losser staan ten opzichte van de bonden. De partij wekt de indruk dat zij er zelf nog niet uit is welke kant het allemaal op moet. De kritiek van Van Zijl en Vreeman op de plannen van Melkert is daarom voorlopig meer als een incident te beschouwen dan een vast beleid.

De toekomst lijkt voor de vakbondsvleugel echter niet veel goeds te beloven. In de eigen fractie vormt hij een minderheid en bovendien heeft in elk geval één van de coalitiepartners, de VVD, een gloeiende hekel aan alles wat riekt naar corporatisme. En van jpartijleider Kok valt ook niet bijzoncler veel steun te verwachten. Weliswaar noemt Kok zich „een ouderwetse sociaal-democraat", maar als premier van een driepartijenkabinet kan hij zich nu eenmaal niet een al te gekleurd politiek profiel veroorloven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1994

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Klem tussen kabinet en vakbeweging

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 november 1994

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken