Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Versailles is vooral veel, pronkerig veel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Versailles is vooral veel, pronkerig veel

Parkeerterrein voor het paleis van Zonnekoning is al genoeg voor dagje ui

4 minuten leestijd

Versailles. De naam heeft een klank van grootsheid, van pronkerigheid en ook van hoogmoed. Het paleis van Versailles: wellicht het grootste ooit door een vorst gebouwd. In de ogen van de Franse Zonnekoning Lodewijk XTV vormde het bouwwerk het middelpunt van het heelal. Voor wie echter Iets nuchterder tegen de dingen aankijkt. Is het vooral heel veel.

Voor toeristen die de hoogtepunten in Parijs al eens bezocht hebben, is een bezoek aan Versailles een mooi uitstapje bij een uitstapje. Een dagje terug naar vroeger. Het vroeger van Zonnekoning Lodewijk XIV, van Marie-Antoinette, van monarchen die als potentaten hun gezag over het onmondige volk uitoefenden.

De eerste indruk die Versailles bij mij wekte, was er een van verbazing. Dit kan gewoon niet. Zó onmenselijk groot en veel, het is bijna gênant. Alleen het parkeerterrein voor het paleis is al genoeg voor een dagje uit. De vele autobussen uit alle delen van de wereld, de duizenden in het zonnelicht blikkerende auto’s en de als mieren door elkaar krioelende mensen: het is even absurd als het paleis zelf Wie denkt in Versailles een dag rust te vinden, kan maar beter het vergulde hek niet doorgaan. Een trip naar Versailles is zweten, lopen. wachten, duwen. Maar dan zie je ook wat.

Wat de doorsnee bezoeker direct opvalt, is de enorme massa van het paleis. Het is zo groot, zo overweldigend. Geen lief paleisje, omgeven door bossen, tuinen en waterpartijen, maar een immens brok steen dat daar onbewogen de eeuwen ligt te verduren.

Macht en orde

In Versailles begon in 1630 de Franse monarchie. En hij eindigde er ook, in 1789. Het begon allemaal met een eenvoudig jachthuis. Dat moest al snel plaats maken voor een klein paleis en tussen 1630 en 1789 werd het gebouw talloze keren uitgebreid.

De relatie tussen het paleis en het omringende landschap werd tot uitdrukking gebracht door de aanleg van een zichtbare verbindingsas, In 1701 verplaatste de koning zijn slaapkamer naar een positie op het midden van deze lijn. Op die manier maakte hij duidelijk dat alle macht en orde uitgingen van hem en van hem alleen.

Na elke gewonnen veldslag kwamen er weer nieuwe vleugels en gebouwen bij. De vrede van Nijmegen (1678) was voor Lodewijk de aanleiding zijn hofarchitect Jules Hardouin-Mansart opdracht te geven het paleis tot zijn huidige megalomane omvang uit te bouwen.

Omdat het beschrijven van het hele paleis minstens een boek van behoorlijke omvang vergt, lichten we er hier slechts enkele dingen uit. Elke zaal heeft een verhaal en elk vertrek een historie.

Ongetwijfeld is het meest bekende en geroemde vertrek, in het paleis de immense Galerie des Glaces (Spiegelzaal). Wie heeft deze verbindingszaal tussen de vertrekken van de koning en de koningin nimmer op een plaatje gezien? Een kunstwerk zoals er op de wereld geen tweede is. Aan de bouw van deze Spiegelzaal, met aan de ene kant de Zaal van de Oorlog en aan de andere de Zaal van de Vrede, werd in 1678 begonnen. De ontwerpers van deze zalen waren Hardouin-Mansart en Le Brun, geholpen door een keur van kunstenaars uit die tijd. In totaal duurde de bouwklus acht jaar.

Het resultaat mocht er zijn. Zelfs als de zaal op een warme zomerdag stampvol toeristen uit alle delen van de wereld is, vergoedt haar gratie in ruime mate het gedrang en de lucht van de krioelende, zwetende en fotograferende meute. De grootse plafondschilderingen, de kristallen luchters, de vensters, de spiegels: het is ronduit indrukwekkend.

Tegenover de zeventien vensters, die uitzicht bieden op de enorme parken, bevinden zich zeventien arcaden met spiegels, gescheiden door marmeren pilasters. Wie zich tussen de poserende Chinezen en Japanners kan dringen om even een blik door de ramen te werpen, zal ongeveer begrijpen waarom Lodewijk XIV de Zonnekoning werd genoemd. Alles, zowel binnen als buiten, straalt een bijna buitenaardse perfectie van licht en harmonie uit. Het is een groteske lofzang op een man die zich verbeeldde God te zijn. De perfectie is echter zover doorgevoerd dat het bijna doods aandoet. Een staaltje van bouwkunst is het echter beslist.

Venetië

Kun je in het paleis dagen ronddwalen; voor de tuinen heb je ook minstens een volle dag nodig. Ook hiervan geldt dat het allemaal zo groot en uitgestrekt is, dat het bijna te is. Wat bij voorbeeld te denken van het Grote Kanaal, dat een lengte heeft van 1560 meter en een breedte van 120 meter? Het duurde zo’n 13 jaar voor deze waterplas was aangelegd... Opnieuw: het resultaat mocht er zijn.

In de twintigste eeuw is het allemaal beduidend saaier. De fonteinen, die op plaatjes altijd zo aanlokkelijk lijken te sproeien, mogen in werkelijkheid slechts op schaarse momenten hun kunsten tonen. Bezuinigingen? De grote waterpartijen verliezen zonder de fonteinen echter wel een groot deel van hun aantrekkelijkheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

Versailles is vooral veel, pronkerig veel

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

PDF Bekijken