Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

SPAANS BENAUWD

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

SPAANS BENAUWD

„Dan komen ze in één ruk uit het zuiden en hebben de lading nog bij zich”

8 minuten leestijd

De cabine is hun huis, boven het asfalt voelen ze zich thuis. Natuurlijk gelden er regels voor vrachtwagenchauffeurs. Om te zien of die worden nageleefd is er de Rijksverkeersinspectie. Met een onvermurwbare houding zet de controleur een trucker langs de kant van de weg en legt hem 2000 piek boete op. „Wat wil je dan? Dat zo iemand slapend op een file inrijdt?”

“Dat is ’m”. De VW Transporter zet de achtervolging in. Over de vluchtstrook, rechter rijbaan, linker baan. De motor van het busje moet al zijn krachten bijt zetten om de snelheidsmeter op 140 te houden. Drie kilometer verder is de “Salvatierra” uit Malaga ingehaald. Jan Zandee stuurt zijn roodwitte bus naar rechts en drukt op een toets op het dashboard. Een penetrante zoemer zeurt door de bus. In rood knipperen de letters “volgen” de chauffeur van de buitenlandse vrachtwagen bevelend in het gezicht. Op een parkeerplaats verandert het rode bevel in “stop”. Er blijkt ook een Nederlands Volvootje te zijn meegekomen. Een oudere heer klemt zijn handen stevig om het stuur. De schrik staat in zijn ogen. Zandee, gewoon in burgerkloffie, tikt op het raam dat snel opengaat. “U kunt doorrijden, het gaat mij om de vrachtwagen”.

Het is een koeltransport met twee chauffeurs aan boord. Zandee vraagt om het rijbewijs, de vrachtbrief en, uiterst belangrijk, de schijven van de tachograaf. De truck is volgens de vrachtbrief geladen met “pepino’s” (komkommers) en moet naar Barendrecht. “Verkeerd gereden”, constateert Zandee droog. Nauwkeurig bestudeert hij de schijven. Er komt zelfs een loep aan te pas. ”Je kunt hier alles op zien”. Met de pepino’s is niks mis.

Stoffen

Zandee is controleur bij de Rijksverkeersinspectie (RVI), een van de grotere bijzondere opsporingsdiensten die ons land rijk is. Andere bekende diensten zijn de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst en de Arbeidsinspectie. De 200 ambtenaren van de RVI, verdeeld over vier regio’s, zien erop toe dat binnen de transportsector de vervoerswetgeving wordt nageleefd. Vindt het vervoer van gevaarlijke stoffen volgens de voorschriften plaats en houden de chauffeurs zich wel aan de vastgestelde rij-en rusttijden? Controles door de RVI hebben plaats op de weg en bij de transportbedrijven. De regels zijn sinds 1 april 1978 vastgelegd in het Rijtijdenbesluit en gelden voor bemanningsleden van vrachtauto’s, autobussen en taxi’s. De regels luisteren nauw en zijn nationaal en internationaal verschillend. Een greep uit het regelwoud: een chauffeur op een truck van Nederland naar Italië mag per dag maximaal 10 uur rijden, moet na iedere 4,5 uur rijden drie kwartier pauzeren of in de rijtijd gespreide pauzes van minimaal 10 minuten nemen. Daarnaast is dagelijks 8 uur aaneengesloten rust voorgeschreven. Nachtarbeid is zes keer twee weken tussen een en vijf uur ’s nachts toegestaan. Per drie weken is een vrije zondag verplicht.

Het hoeft geen betoog dat tussen theorie en praktijk de nodige wrijving zit. Een transportondernemer heeft andere, veelal financiële, belangen en zal de regels van de overheid niet zo nauw nemen. De opsporingsambtenaren ondervinden dat dagelijks.

Lading

Deze vrijdag de dertiende ‘doet’ Zandee het stukje A27 tussen Lexmond en Gorinchem. Hij geeft de voorkeur aan het vrachtverkeer in de richting Utrecht. “Dan komen ze in één ruk uit het zuiden en hebben de lading nog bij zich”. Waarom dat belangrijk is zal later op de dag blijken.

De ambtenaar uit Krimpen aan den IJssel werkte tot 1992 bij het Korps controleurs gevaarlijke stoffen. In dat jaar ging deze club op in de RVI. In een onlangs uitgegeven boekje over de RVI stelt auteur Jaap Spaans uit Hoogeveen, die zelf vijftien jaar bij de dienst werkte, dat nogal wat controleurs gevaarlijke stoffen moeite hebben met hun nieuwe werkplek bij de RVI. “Er wordt bij de gevaarlijke stoffen grote nadruk gelegd op het geven van voorlichting. De RVI-cultuur is repressief ingesteld en het aantal opgemaakte processen-verbaal geldt als belangrijkste maatstaf”.

Schoonheid

Tijdens de achtervolging van de “Red Beauty” zegt Zandee dat hij het liefst buitenlanders aanhoudt. En dan nog uit bepaalde landen. “Zweden bijvoorbeeld zijn niet zo interessant. Die zijn goed, al schijnt het in het verleden anders te zijn geweest”. De rode schoonheid komt uit Eede in Zeeland maar chauffeur Nico woont in België. Moet interessant zijn voor de fiscus.

De cabine van de Red Beauty ziet eruit als een kleine huiskamer. Koffiezetapparaat, radio, teeveetje. Het bed achter Nico oogt beslapen. De chauffeur kan met gemak rechtop staan in de cabine die zeker 3 meter boven het asfalt hangt. Zandee zit op zijn gemak in de luchtgeveerde zetel van de bijrijder. Alle papieren zijn in orde. “Goeie reis verder”. De schoonheid brult weer.

Warm

Even later staan we op de vluchtstrook van de A27 bij Gorinchem in de richting Utrecht. De motor loopt, het is warm in de dienstbus. Zandee draait het raam iets open. “Soms moet je een kwartier wachten en dan komen er opeens drie tegelijk. Dan heb je ze voor het uitzoeken”.

Een Spanjaard schiet voorbij. Cabine van de truck smerig, achterkant van de trailer open.

Zandee volgt de combinatie spiedend met zijn ogen. Zijn hand grijpt naar de versnellingspook. “Die pakken we”. De Zuideuropeaan is de klos, de dupe van ambtelijke willekeur. Voor de vierde keer deze dag hetzelfde tafereel: Inhalen, rvoor gaan rijden bordje volgen, parkeerplaats, bordje stoppen.

Op Blommendaal, de parkeerplaats bij de Shellpomp langs de snelweg, kom de Volvo F12 Intercooler tot stilstad. De chauffeur zet meteen de motor af. Zandee vraagt om zijn papieren en gaat met de buit achterin de dienstbus zitten. “Beet”, klinkt het als hij rijbewijs, tachograafschijven en vrachtbrief op het tafeltje legt. “Ik zag het onmiddellijk”.

De Spanjool is met 585 kistjes sinaasappels en mandarijnen uit Benifla in Valencia onderweg naar Nieuwegein. Op de cabine van zijn truck staat met fraaie letters: “The Moonlight Driver”. Die naam doet hij eer aan. “Hij zit al meer dan 16 uur achter het stuur”, leest Zandee van de schijven. “De langste stilstand is twee uur en twintig minuten, terwijl dat acht uur aaneengesloten moet zijn”. De Spanjaard maakt de ruiten van zijn cabine schoon.

Leugenboekje

De tachograaf liegt niet. Controle is simpel en doeltreffend. Vroeger was dat anders, schrijft Spaans in zijn boekje over de RVI. “Tot het midden van de jaren zeventig werden de controles op de rij- en rusttijden verricht aan de hand van een werkboekje, dat een chauffeur moest invullen. Het werd cynisch wel het leugenboekje genoemd. Een chauffeur kon achteraf zijn werk invullen en daardoor was het werkboekje als controlemiddel niet effectief”.

In 1974 werd de tachograaf voor vrachtauto’s boven de 3,5 ton verplicht gesteld. De bedrijfstak, bang voor aantasting van de Nederlandse concurrentiepositie, kwam massaal in opstand.

Grensovergangen en toegangswegen tot veilingen in het Westland werden geblokkeerd. Spaans: “Dat de protestacties zich concentreerden in dit dynamische tuinbouwgebied had een duidelijke reden. Het vervoer van bederfelijke goederen is afhankelijk van snelheid. Een chauffeur die aan zijn rusttijd toe is, zou in de praktijk gedwongen kunnen zijn 100 kilometer voor de plaats van bestemming zijn vrachtautocombinatie langs de kant te zetten”.

De RVI controleert op de weg en bij bedrijven. Bij transport- en touringcarbedrijven kan de inspectiedienst tachograafschijven van een jaar terug gaan bekijken. Spaans constateert dat Nederlandse truckers kunnen worden beboet voor overtredingen in het buitenland. “De Duitse justitie bestraft alleen voor overtredingen die op Duits grondgebied zijn gepleegd. De controles in andere EU-landen is gering of nihil. Het is een onweerlegbaar feit dat de Nederlandse transportbedrijven onevenredig zwaar worden gecontroleerd en bestraft. De boetes die worden opgelegd zijn hoog”.

Rijverbod

Daar kan de mandarijnenvervoerder uit Spanje ook over meepraten. Zandee heeft de betalingsmap erbij gepakt. Overtreding van de rijtijd: 800 gulden. Te weinig rust: 2000 gulden. “Ik mag hem maximaal 2000 gulden boete opleggen. Daarnaast krijgt-ie wel een rijverbod voor acht uur”.

De Spaanse chauffeur staat er inmiddels bij en kijkt ernaar. Hij doet of hij er niets van begrijpt. Zandee tekent op een stuk papier een bed. “Nicht genug”. De man trekt aan zijn sigaret. “Haben Sie geld?” Nee dus. Zandee maakt duidelijk dat hij niet verder mag rijden met de truck. Acht uur verplicht rusten ofwel tot half acht vanavond plat. De chauffeur krijgt het Spaans benauwd. “Kann niet”, stamelt hij. “Sinasappels kaput”. Zandee is onverstoorbaar: “Andere chauffeur. Orange daarhien”. Hij wijst richting Nieuwegein.

Via de autotelefoon wordt contact gezocht met het afleveradres in Nieuwegein. Het fruit moet nog vanmiddag daar arriveren, worden verpakt en maandagmorgen vroeg naar de supermarkt, zo blijkt. “De truck mag alleen verder met een andere chauffeur en tegen contante betaling van 2000 gulden”, luidt het keiharde oordeel van de controleur. Na wat heen-en-weer-gebel lijkt de zaak voor elkaar. Er komt iemand met geld en een andere trucker. Kan wel een halfuurtje duren. De Spanjaard gaat koffie halen.

Voor nop

“Zo veel boete?” De grofgebouwde Nederlandse trucker fluit door zijn bruine voortanden. “Ik denk dat het ritje tussen de 3500 en 4000 gulden kost. Dan rij je dus net voor nop heen en weer”. Drie kwartier later komt iemand twintig briefjes van honderd brengen.

“Voor de schatkist”, zegt hij zoetzuur. Een Nederlander stuurt de truck naar Nieuwegein. De Spaanse Moonlight Driver stapt aan de andere kant in. Hij zwaait niet.

 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 21 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

SPAANS BENAUWD

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 21 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken