Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Korte metten met armen en andersdenkenden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Korte metten met armen en andersdenkenden

Amnesty schrijft hongersnood Soedan toe aan schending mensenrechten

5 minuten leestijd

APELDOORN - Onder de stoel van een minibus, of achterin met een deken over je heen. Als je in die benarde toestand met grote snelheid door de straten van Khartoem wordt vervoerd, is de kans erg klein dat je ooit kunt vertellen in welk deel van de stad het ’spookhuis’ gevestigd is waar je je straf moet uitzitten. Dat wil zeggen, als er al iets na te vertellen valt...

Soedan mag zich verzekerd weten van een vaste plaats aan de top wat mensenrechtenschendingen betreft. Slachtoffers zijn in alle soorten en maten voorhanden: politieke tegenstanders van het fundamentalistische regime, christenen, niet-fundamentalistische moslims, mannen die in een onbewaakt moment een alcoholhoudende drank tot zich hebben genomen, vrouwen die in ongesluierde toestand zijn betrapt door de zedenpolitie, en zwerfkinderen die het straatbeeld van Khartoem maar ontsieren.

Dat de militaire junta van president Omar Hassan el-Basjir de mensenrechten aan zijn laars lapt en geen boodschap heeft aan datgene wat westerse regeringen te berde brengen, is geen nieuws. Soedan, inmiddels nagenoeg volledig geïsoleerd door de rest van de wereld, kan er niet mee zitten.

In aanwezigheid van

Amnesty International zit er wél mee. In een vandaag verschenen rapport “The tears of Orphans” (De tranen van de wezen) brengt de mensenrechtenorganisatie de „catastrofale” situatie in Soedan onder de aandacht. Martelen is er schering en inslag, aldus het rapport. De regering ontkent dit ten stelligste en voert aan dat gevangenen het recht hebben om een klacht in te dienen over hun behandeling. Beschuldigingen van systematische martelingen zouden afkomstig zijn uit de koker van de oppositie.

Een bewering echter, aldus AI, die op gespannen voet staat met de getuigenissen van tientallen voormalige gevangen die in spookhuizen of detentiecentra hebben vastgezeten. Daarnaast zijn er verklaringen van gedetineerden die aanvoeren dat martelen soms plaatsvindt in aanwezigheid van de hoogste autoriteiten binnen de veiligheidsdiensten.

Naast de bedroevende mensenrechtensituatie is daar ook nog eens de schrijnende humanitaire nood. Of liever gezegd, het een houdt ten nauwste verband met het ander. De hongersnood, aldus Amnesty, is ontstaan doordat zowel de regeringssoldaten als het verzetsleger mensen op de vlucht jagen of doden, en plunderend door het land trekken.

Allerarmsten

Soedan, in 1956 onafhankelijk geworden van Groot-Brittannië, wordt sinds ruim vijf jaar met uitzonderlijk straffe hand geregeerd. In 1989 kwam El-Basjir aan de macht door een militaire staatsgreep. Hij propageerde een Revolutie van Nationale Redding, waarbij het imago van het zieltogende Soedan stevig zou worden opgekrikt. Dat betekende in de praktijk: korte metten met onder meer armoede en honger; het met harde hand verwijderen van ontheemden, bedelaars en straatkinderen. Op die manier, aldus Amnesty International, zijn meer dan een miljoen van Soedans allerarmsten getroffen.

Sinds het eind van de jaren tachtig wordt het land beheerst door angst en terreur. Al kun je trouwens moeilijk van één land spreken: het noorden, dat zich Arabisch voelt, is niet te vergelijken met het Afrikaanse zuiden. Overigens is die scheidslijn bepaald niet louter geografisch. Menig gematigd moslim moet niets hebben van de fundamentalistische wind die vanuit Khartoem waait.

Van de 26 miljoen inwoners die het land telt, is twee derde moslim, van wie de meesten in het noorden wonen. De christenen wonen voornamelijk in het zuiden, maar het zou al te simplistisch zijn om deze opdeling te maken. Bovendien is er een etnische en religieuze verscheidenheid die de grenzen doorbreekt. Enkele van deze etnische groepen hebben trouwens hardhandig geleerd wat het in de praktijk betekent om tot een etnische minderheid te behoren. Bekend zijn in dit verband de Dinkas en Nubas.

Een vergeten groep vormen de Oedoek uit het zuiden, in 1986 op de vlucht geslagen voor de regeringstroepen en de beraamde etnische schoon maak. Velen van degenen die niet vluchtten, werden gedood. Duizenden Oedoek vonden onderdak in Gambella in Ethiopië, maar daar werden ze slachtoffer van de burgeroorlog. Ze vluchtten terug naar Soedan, waar ze opnieuw werden bedreigd en voor een deel uitgemoord. De overlevenden bevinden zich nu in Gambella.

Ook de oppositie

Opmerkelijk in het Amnesty-rapport is dat niet alleen de schuld wordt gegeven aan de regeringstroepen. Ook het verzetsleger SPLA (Volksleger voor de bevrijding van Soedan) en de afsplitsing SSIA (Onafhankelijkheidsleger van Zuid-Soedan) worden verantwoordelijk gehouden voor het doden of laten verdwijnen van burgers. Het SPLA heeft in het Westen altijd veel krediet gehad omdat het aan de kant van de onderdrukte, christelijke Soedanezen stond en een in veel ogen gerechtvaardigde strijd streed tegen de barbaarse islamitische overheersing. Amnesty heeft echter hare bewijzen dat ook de guerrillabewegingen mensenrechten bepaald niet altijd eerbiedigen.

Niettemin blijft de indruk gewettigd dat het vooral de militaire regering die er, onder meer door middel van veiligheidsdiensten en onafhankelijke, rechterlijke macht, ongebreideld er op los martelt.

Hoog tijd, aldus Amnesty, om e internationaal team van VN-waarnemers te sturen. Dat de VN humanitaire hulp bieden, is mooi, maar dat is niet veel meer dan symptoombestrijding. Als we het kwaad bij de wortel willen aanpakken, moeten we iets aan mensenrechten doen.

Er is vooralsnog weinig reden om aan te nemen dat een dergelijk team een warm onthaal zal krijgen en zijn werk naar behoren kan doen. Vorig jaar reisde er ook een speciale VN-rapporteur voor mensenrechten af na Khartoem. Toen vrouwen van gedetineerden bij hem hun beklag wilden doen werden ze, voor zijn ogen, discreet verwijderd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 25 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Korte metten met armen en andersdenkenden

Bekijk de hele uitgave van woensdag 25 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken