Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Vissen en zingen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Vissen en zingen

Urkers zingen met de breedte en de diepte van de zee

7 minuten leestijd

Urk en Katwijk aan Zee, EIburg en Arnemuiden. Dat houdt in: gebakken vis en gerookte paling, wind en baren, maar ook veel psalmen en geestelijke liederen. Vissersdorpen hebben altijd al behoorlijk wat gewijde muziek voortgebracht en geëxporteerd. Het zijn veelal opmerkelijk dierbare wijzen als "Ruwe stormen mogeh woeden", "Als op 's levenszee de stormwind woedt" of "Zij die de zee bevaren". Vissen en zingen, waar ligt de link? Is er iemand die dat weet?

Urk. Volgens de laatste telling zijn er twaalf grote en minder grote koren: mannenkoren, gemengde koren, jongerenkoren, kinderkoren, visserskoren, kerkkoren en familiekoren. Vissers, fileerders en sorteerders zingen (naar Revlus) allemaal wat "ruychjes en wat grof', heel volks en ongekunsteld, of, zoals een van de vele dirigenten op Urk het eens omschreef ,Ze zingen met de breedte en de diepte van de zee". Platenmaatschappijen staan voor deze Urker sound In de rij en zelfs een verzamelde klassieke strijdmacht onder Von Karajan loopt grote risico's roemloos ten onder te gaan als de oplagecijfers naast elkaar worden gelegd. Twaalf koren. Niemand kan zeggen dat ze altijd bijzonder lief zijn voor elkaar. Maar vorig jaar zongen ze met zo'n zeshonderd man bij het kerkje aan de zee Hare Majesiteit koningin Beatrix eendrachtig toe: "Dat 's Heeren zegen op u daal', Zijn gunst uit Sion u bestraal', Hij schiep 't heelal, Zijn Naam ter eer" -en, terwijl het halve vissersdorp zich schrap zette- „Looft, looft, dan aller heren Heer".

Crescendo
Vissen en zingen, waar ligt de link? Weet Meindert Kramer, de oudste Urker dirigent, dat misschien? Kramer -gepensioneerd procuratiehouder bij een Urker bankinstelling- is dit jaar veertig jaar dirigent van het Urker visserskoor Crescendo „en al die jaren heeft deze vraag mij beziggehouden. Niet elke dag, maar toch! Vissers zingen graag en dat houdt volgens mij verband met het leven in de natuur. Vissersmannen zitten op zee, met een man of zeven op een boot Als je gelovig bent en je laat daar de grootheid van de natuur op je in werken, dan is er zoiets als: Van U wil ik zingen! Als je de gehele nacht gevist hebt, en het was wat stormachtig, zeg maar windkracht zeven, dan moet je om een uur of vijf in de morgen eens om je heen kijken. De zon komt op. Het schipt stampt op de baren, de golven bruisen, daar moét je wel van onder de indruk komen. Die overweldigende onmetelijkheid, die kracht van het water, het zoute water dat je om de oren spat, dat maakt je klein tegenover je Schepper. Daarvan wil je zingen, uit de drang van je gemoed! Wét er dan gezongen wordt? Een psalm, een gezang, een stichtelijk lied. Nee, geen platte populaire deuntjes, beslist niet, want een Urker is een kerks mens. Als hij zijn mond opendoet om een lied aan te heffen, dan hoor je dat "Looft God, looft Zijn Naam alom".

Het dorp
,,Aan de andere kant heeft die drang om te zingen ook sterk te maken met de structuur van de gemeenschap op Urk. Dit is een christelijk dorp waarop de kerk behooriijk grip heeft Bijna negentig procent van de Urkers gaat zondags naar de kerk. De een gaat hier naar binnen, de ander gaat dtór naar binnen en een derde loopt nog honderd meter verder, maar, toch: acht van de tien Urkers zit 's zondags in de kerk. Wat een Urker 's zondags in de kerk hoort neemt hij 's maandags mee de boot op. Dat stemt tot zingen. Zingen op Urk is ook iets kerks, iets godsdienstigs, het komt voort uit onze geloofeovertuiging. Zingen heeft voor sommige Urkers zelfs iets evangeliserends in zich. Ik heb me daar vroeger een beetje tegen verzet. Maar als een ander vervolgens zei dat ons zingen gewoon een een beetje hobby was, dan kon ik me daarmee ook niet verenigen. Onze kerkgang is ook geen hobby. Kerkgang heeft met geloven te maken, zingen ook".

Kwaliteit
Zingen als iets godsdienstigs. Doet kwaliteit er dan nog toe? „Er zijn wel koren in Nederiand die beter zingen dan de koren op Urk. Wij zingen het eenvoudige, geestelijke lied. Maar we doen dat wel goed! We zingen wat ruig, zeggen sommigen. Ik zeg liever dat we enthousiast zingen, maar ik zou daar niet graag wat aan veranderen. Dan zou ik iets moois stukmaken. Ik wijs er wel eens op, hoor, op een repetitie: „Jongens, niet té hoor, niet té!" Dus ik vermaan wel. Aan de andere kant: Als je ze met Kerst "Stille nacht" hoorde zingen, zo ontroerend mooi, zo warm. Al die ruigheid was verdwenen. Ze zingen op zo'n moment zei ooit eens iemand op Urk, alsof ze met hun stem de wolken kunnen bereiken. Mooi hè. Voor veel mensen hoort "Stille nacht" bij de kerstman, bij een kerstboom, bij sneeuw. Voor een Urker hoort bij "Stille nacht" een rustige nacht midden op zee. Dat is voor een visserman Kerst! Daar moet je niet al te romantisch ever doen. Want het leven op zee blijft altijd vol gevaren. Vijfendertig jaar geleden heb ik het lied "Ziet in blinde razernij" bewerkt "Ziet in blinde razernij, tuimelen de vloeden. Hulp noch haven is nabij, in dit onweerswoeden". Dat leeft hè, bij een Urker. Zo zingen wij dat ook, doorleefd".

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zingende vissersvrouwen in het Scheveningse dorp
Elke woensdagavond komen zo'n veertig Scheveningse vrouwen bij elkaar om zich te bekwamen in het koorgezang, het Schevenings Vissersvrouwenkoor. Oorspronkelijk ging het om allemaal vrouwen van Scheveningse vissers. Sindsdien verstreken echter de jaren. Het zijn nu veelal nog bejaarde dames, vaak weduwen, die hun stem nog geven aan het betemde Schevenings Vissersvrouwenkoor. Dirigent van de dames is, sinds een jaar of vier, Frans van Riessen.
De Haagse musicus ziet niet direct dat er een combinatie valt te leggen tussen vissen en zingen. „De overvloed aan koren in vissersdorpen is wel opmerkelijk, maar het heeft volgens mij meer te maken met de christelijke achtergrond van de meeste vissersdorpen. Kijk maar naar de Alblasservraard. Dat heeft geen visserij-achtergrond. Maar daar zie je wel veel behoudende, christelijke dorpen met een bloeiend koorleven. In de Alblasserwaard hebben de mensen van huisuit een zekere belangstelling voor het koorieven meegekregen. Vissersdorpen als Urk, Arnemuiden, Katwijk aan Zee en Spakenburg zijn ook allemaal uitgesproken christelijke dorpen. Christenen zingen graag gewijde liederen en doen dat dus ook graag in koorverband".

Het Schevenings Vissersvrouwenkoor heeft net zijn veertigjarig bestaan achter de rug. Dirigent Van Riessen spreekt ever zijn dameskoor als „een christelijk koor, dat naast christelijke verzen ook wel Scheveningse en Hollandse liedjes zingt in het Kurhaus. Zo lang het maar niet op zondag is, dan haken we af''. De helft van de koorieden loopt nog dagelijks in de Scheveningse klederdracht Het Vissersvrouwenkoor treedt ook steevast op in klederdracht Van Riessen: „Dat hoort bij ons imago van vissersvrouwenkoor. Mensen vinden dat mooi. Ze komen aanvankelijke zelfe alleen om ons te zien, daarna zeggen ze, emotioneel vaak zelfe een beetje aangedaan: Hé, 't is toch ook wel mooi om te horen". Met dat alles constateert Van Riessen ook een tanende belangstelling voor de Nederlandse koorcultuur. „Mensen worden steeds minder snel lid van een koorvereniging, en jongeren zien er al helemaal weinig meer in. Die zingen liever gospelliederen dan gewijde wijzen uit Johan de Heer. Dat is een gevaar voor het voortbestaan van het geestelijk lied. Jan van de Waard zei vroeger tegen mij: „Frans, let maar op, als het economisch slechter gaat worden de koren groter", maar zelfs dat gaat niet meer op".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 31 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Vissen en zingen

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 31 januari 1995

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken