Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een Poolse landdag

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een Poolse landdag

3 minuten leestijd

De Poolse politiek deed de afgelopen weken sterk denken aan de spreekwoordelijke Poolse landdag. Het gekrakeel was én is niet van de lucht Niet minder dan de ontbinding van het parlement dreigde. En als we opgewonden stemmen binnen en buiten de landsgrenzen mochten geloven, dan maakte president Walesa zich al op voor de rol van Pilsoedski, Polens vooroorlogse “kleine dictator”.

Zo op het eerste gezicht wekt deze politieke crisis bevreemding. De linkse regeringscoalitie -Verbond van Democratisch Links (SLD) en de Verenigde Poolse Boerenpartij (PSL)- beschikt sinds haar aantreden, herfst ‘93, over een solide kamermeerderheid van 66 procent Op een totaal van 460 Sejm-zetels brengt de SLD 171 afgevaardigden in en de PSL 132. Numeriek gezien moet dus een coalitiekabinet de rit van vier jaar gemakkelijk kunnen uitzitten.

Vanwaar dan de aanstaande vervanging van de regering-Pawlak (PSL) door een ministerraad onder leiding van Jozef Oleksy (SLD)? De wisseling van de premierpost tussen de coalitiegenoten is bepaald niet kosmetisch. Evenmin is zij louter de (voorlopige) resultante van de intriges van de machtsbeluste ex-elektriciën uit Gdansk, die dit jaar voor zijn herverkiezing als staatshoofd vreest

Zeker, naar hij zelf toegeeft, balanceerde de voormalige leider van het onafhankelijke vakverbond Solidariteit op de rand van ‘s lands ‘tussenconstitutie’. Walesa wond er geen doekjes om alle middelen aan te grijpen voor een vervroegd vertrek van de regering-Pawlak. Vandaar zijn weigering de reeds door de Sejm aanvaarde staatsbegroting van een handtekening te voorzien.

Voor zijn oogmerk had de president evenwel ampel argumenten achter de hand. En het tekent zijn sluwheid, zijn politieke finesse die en plein public uiteen te zetten. Daarom zond begin deze week het eerste Poolse televisienet het beraad van het seniorenconvent de fractieleiders van de partijen in de Sejm, met het staatshoofd rechtstreeks uit! Dé gelegenheid voor Walesa alle beschuldigingen, alle boze geruchten over zijn onverzadigbare zucht naar macht in één klap te ontzenuwen.

Ruim een jaar na haar installatie slaat de regering-Pawlak inderdaad een treurige figuur. Van hervormingsijver, het doorzetten van de privatisering van de economie, kon zij moeilijk worden beticht De minister-president bekommerde zich bijna uitsluitend om het welzijn van zijn specifieke achterban, de agrarische sector.

Die eenzijdigheid impliceerde staatsinterventie, een brede subsidiestroom naar het platteland (10 procent van het staatsbudget in 1994!) en uiteindelijk de conservering van een boerenstand die inefficiënt produceert. Naar schatting is slechts 30 procent van Polens agrarische bedrijven ‘rijp’ voor de vrije markt

Desalniettemin groeide het bruto nationale produkt vorig jaar met 4,7 procent De motor? De particulier sector met een inbreng van 56 procent Pawlak strooide zand in de nog draaiende raderen.

Zijn coalitieregering maakte zich extra kwetsbaar door een aaneenrijging van corruptieschandalen. Daarbij bleven de handen van de premier zelf allerminst schoon. Hij bezorgde goede kennissen de uiterst lucratieve opdracht het overheidsapparaat van nieuwe computers te voorzien. Commentaar van een onpartijdig, buitenlands waarnemer: „In een ingespeelde democratie was een kabinet onder de publieke last van zoveel financiële affaires allang bezweken”.

Punt is dat zowel de linkse als de rechtse oppositie in Polen klein en intern hopeloos verdeeld is. Die situatie biedt president Walesa dé gelegenheid als “redder der natie” te excelleren. Vanzelfsprekend bevordert dit solo-optreden zijn kansen op een tweede ambtstermijn in de herfst. Die zelfprofilering vormt ook het mikpunt van het zware geschut van de vele tegenstanders van de president. Maandag betaalde Walesa hun met gelijke munt terug: is het poseren als ‘s lands echte democraten soms geen politieke zelfprofilering? Als ik werkelijk Pilsoedski was geweest had ik u allang naar huis gestuurd”, foeterde de gekwetste volksmenner tegen zijn parlementaire gehoor.

Met souffleurs als een Wachowski, thans minister van staat vroeger privé-chauffeur, organiseert Walesa anderzijds ook zelf Poolse landdagen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Een Poolse landdag

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken