Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Blind en daarom diep weggestopt

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Blind en daarom diep weggestopt

Thaise hulpverlener brengt visueel gehandicapten terug in het volle leven

8 minuten leestijd

Ze worden vermoord, weggestuurd of weggestopt. Blinde kinderen in Thailand mógen niet bestaan, en daarom wordt hun toch al hulpbehoevende leventje nog ellendiger. De blinde Prayat Punong-ong biedt hun een helpende hand en gaat daarbij tot het uiterste: blinde kinderen moeten weer volledig integreren in de samenleving.

In deze wereld worden mensen gediscrimineerd om hun huidskleur, vanwege lage komaf of omwille van hun godsdienst. Dat alles is al absurd genoeg, maar in bepaalde samenlevingen wordt zelfs op blinden neergekeken, zó zelfs, dat ouders en familie zich schamen als ze een blinde als bloedverwant hebben.

In Thailand (met zo’n 500.000 blinden) begint het zo langzamerhand verleden tijd te worden, maar in landen als Birma en Laos komt het nog op grote schaal voor: ouders die hun pasgeboren baby in de rivier verdrinken omdat ze hebben ontdekt dat het blind is of een ernstige oogafwijking heeft. Andere blinde kinderen worden wél in leven gehouden, maar te vondeling, gelegd, of zo ver mogelijk in huis weggestopt, ergens aan een ketting in een zolderhok. Dag in, dag uit zitten ze daar dan in hun eentje, want vader en moeder gaan om zes uur de deur uit en komen pas tegen achten ’s avonds terug. Worden ze wat ouder, dan is de straat hun bestemming - om er als bedelaartjes hun leven te slijten.

Konijnehok

Dr. M. Cozijnsen, gepensioneerd oogarts in Zeist, heeft honderden van zulke weggestopte kinderen gezien wanneer hij op zijn tochten op het Thaise platteland de woningen langs ging. Cozijnsen is bestuurslid van de stichting Dark and Light in Zeist, een organisatie die in Derde Wereldlanden hulp aan blinde kinderen biedt. Dat Cozijnsen en zijn collega’s geen overbodig werk doen, mag blijken uit het feit dat nog altijd zeker 70 procent van de blinde kinderen in arme landen een vroegtijdige dood sterft. Verwaarlozing vanwege armoede is een belangrijke oorzaak, maar net zo goed telt, zeker in boeddhistische landen als Thailand, Laos en Birma, verwaarlozing uit religieuze, bijgelovige motieven.

Een combinatie van armoede, schaamte en discriminatie is debet aan de afschuwelijke omstandigheden waarin zulke kinderen doorgaans moeten leven.

„Het duurde vaak uren voordat ze een kind uit zo‘n ‘konijnehok’ te voorschijn haalden”, vertelt Cozijnsen. „Maar toch waren dat dan nog de beste ouders, hoor.

 

Omdat ze geen afstand konden doen van hun kind, hielden ze het in ieder geval in leven”

Iemand die deze afschuwelijke behandeling aan den lijve heeft meegemaakt is de Thaise ontwikkelingswerker Prayat Punong-ong. Door een verkeersongeluk op achtjarige leeftijd werd hij blind en sindsdien zat hij tot zijn vijftiende opgesloten in een achterkamertje van het ouderlijk huis. Prayat (47) was onlangs in Nederland, als gast van Dark and Light, nadat hij in Parijs de “Nathalie Masse Memorial”-prijs in ontvangst had genomen, voor zijn werk onder blinde kinderen in Thailand.

Verleden

Het vroeg van Prayat natuurlijk ontzettend veel volharding om van een hulpbehoevende blinde een blinde hulpverlener te worden, maar aan de basis stond ten diepste toch iets anders: zijn overgang tot het christelijk geloof, waarmee hij in contact kwam dankzij de zorg van een Amerikaans zendingsechtpaar dat hem adopteerde.

„In onze animistisch/boeddhistische samenleving”, vertelt Prayat, „geloven mensen dat als je blind bent, je in je vorige leven wel iets heel ergs gedaan moet hebben. De vloek die je zelf draagt zal bovendien ook je familie of je omgeving treffen. Maar in de Bijbel leerde ik heel iets anders: „En Jezus antwoordde: Noch deze (een blindgeborene, AJ), noch zijn ouders hebben gezondigd, maar dit is geschied, opdat de werken Gods in hem zouden geopenbaard worden” (Johannes 9: 3). Daardoor wist ik dat mijn blind zijn niets te maken had met mijn verleden, of dat van mijn (voor)ouders”.

Het is niet toevallig dat veel blinden die door christelijke hulpverleners zijn benaderd, ook zelf christen worden, meent dr. Cozijnsen. „Moet u zich indenken wat er in zulke jongeren, die door hun ouders en iedereen zijn verlaten, omgaat als ze merken dat er naar hen wordt omgezien. Dat is voor hen zo geweldig. Dat er iemand is die om hen geeft en dat daar ook nog wat achter schuilgaat, na melijk het geloof in Jezus Christus. Die jongeren worden bijna allemaal christen”.

Gesloten deuren

Maar de bevrijding die Prayat ervoer werd niet zomaar omgezet in een verruiming van zijn maatschappelijke kansen, integendeel. Het begon al direct na zijn blind worden: van de ene op de andere dag was de lagere school die hij bezocht, verboden terrein voor hem geworden. „Zoek maar een speciale plek voor blinden”, was wat hij te horen kreeg voordat de deur dichtsloeg.

Dankzij de steun van zijn adoptiefouders slaagde Prayat er in de jaren ‘66 tot ‘78 in om via avondonderwijs braille te leren en door middel van cursussen alsnog ‘hogerop’ te komen. Wat heet hogerop Meubelmaker werd zijn beroep en dat lijkt heel wat, maar wie als blinde hamer en spijkers moet hanteren, voelt dagelijks op pijnlijke wijze zijn tekort: Prayat heeft zijn vingers zowat vermorzeld voordat hij in zijn ‘carrière’ een volgende stap deed.

Gesloten deuren van maar liefst zeven scholen voor vervolgonderwijs brachten Prayat niet van zijn stuk. Dankzij steun van vrienden, die bijvoorbeeld studieboeken aan hem voorlazen, haalde Prayat het ene examen na het andere, tot hij zelfs aan de universiteit afstudeerde. Mensen die zo met succes carrière hebben gemaakt, behandelen hun vroegere dorpsgenoten meestal volgens het principe “uit het oog, uit het hart”, maar bij Prayat ging dat anders.

Het laatste beeld dat hij met eigen ogen heeft gezien bleef namelijk in zijn hart gegrift: blinde kinderen die langs de straat hun handen ophouden voor voorbijgangers. Prayat: „Ik voelde me verantwoordelijk voor de kinderen die op straat moesten bedelen, of nog altijd thuis zaten opgesloten, weggestopt in een hoekje van onze Thaise samenleving. Daarom wilde ik terug naar mijn geboortedorp, Khon Kaen, in het noordoosten van Thailand, om de blinde kinderen uit de huizen te halen en hen braille te leren”.

Gemeenschapsbesef

Prayats werk onder de blinde kinderen in Noordoost-Thailand -een gebied van zo’n 20 miljoen burgers, met rond de 100.000 blinden- kreeg gestalte in de opening van een “christelijk tehuis voor blinden” in Khon Kaen, maar groeide uit tot een landelijk project, met een glasheldere ‘filosofie’: ervoor zorgen dat blinden volledig in het onderwijs, in het beroepsleven en in de samenleving in het algemeen worden opgenomen. Weg met speciale schooltjes, of afzonderlijke werkvoorzieningspröjecten voor blinden, zo luidt Prayats devies.

Dat hij daarmee zelfs maatstaven voor blindenhulp in een land als Nederland ruimschoots voorbijschiet, kan Prayat niet deren: iedereen die blinden wil afzonderen herinnert hem te veel aan de benauwde hoekjes waarin ook hij vroeger is weggestopt. Bovendien: Thailand mag dan een stuk armer zijn dan Nederland, het gemeenschapsbesef is, zeker op het platteland, heel wat sterker, en dat is een belangrijk pré voor Prayats integratieplannen.

Maar om dat doel te realiseren komt heel wat kijken. Zo vereist het toerusting van de kinderen: in de centra van Prayat, zogenaamde “satelliet-blindenopleidingscentra”, wordt hen geleerd zelfstandig te lezen, te schrijven en te lopen. Maar nog meer moet de omgeving worden ‘bewerkt’ om de kinderen als menswaardige medeburgers te accepteren. Verandering van mentaliteit hoort daarbij, maar ook het aanleren van speciale vaardigheden.

„Kinderen komen naar ons toe om onder meer braille te leren, maar ook hun ouders worden bij ons getraind hoe ze met hun blinde kind moeten omgaan. Vervolgens trainen we de onderwijzers van de dichtstbijzijnde school om zo’n kind op te vangen en te begeleiden. Zo ben ik in ’79 begonnen met dertien kinderen in Khon Kaen, maar momenteel, zestien jaar later, zitten er rond de achthonderd blinde kinderen weer op gewone scholen”.

Prayats organisatie telt nu ruim 140 medewerkers, die vanuit vier hoofdcentra in Thailand hun werk doen. Maar ook de blinden in Cambodja, Vietnam en Laos hebben inmiddels kennis kunnen maken met het werk van Prayats stichting.

Rol van de koning

Dr. Cozijnsen is er van overtuigd dat het werk van Prayat een ware mentaliteitsverandering in Thailand heeft bewerkstelligd. „In tien jaar tijd heb ik de discriminatie van blinden in Thailand enorm zien afnemen. Dat ouders hun kinderen wegstoppen komt in dit land bijna niet meer voor. Er bestaat geen angst meer voor blinde kinderen. Dat ouders hun kroost van school halen omdat er een blinde in hun klas wordt geplaatst, is een zeldzaamheid geworden”.

Heel belangrijk is ook de steun van het Thaise koningshuis geweest, weet hij. „De koning is erg bewogen met arme mensen. Zijn positie is in de Thaise samenleving erg hoog, maar bijna dagelijks is hij, of zijn familie, bij eenvoudige mensen te vinden. Kinderen mogen hem zelfs aanraken, en dat is iets wat voor anderen absoluut verboden is”. Dat Prayats stichting „onder de koninklijke bescherming staat van H. M. de Koning”, zoals in de naam van de stichting staat vermeld, is voor al die honderden blinden dan ook een prettig duwtje in de rug.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 11 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Blind en daarom diep weggestopt

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 11 februari 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken