Bekijk het origineel

Spaans koningshuis stevig geworteld

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Spaans koningshuis stevig geworteld

Vorstelijke bruiloft in Sevilla vestigt even aandacht op monarchie

5 minuten leestijd

APELDOORN - Precies over een week beleeft Spanje voor het eerst sedert 89 jaar een koninklijke bruiloft. Prinses Elena trouwt dan in het zonnige zuidelijke Sevilla met Jaime Marichalar. Het feest stelt het Spaanse vorstenhuis weer even in de belangstelling.

Tot verdriet van sommige Spaanse aristocraten houdt koning Juan Carlos er geen weelderige hofhouding op na. De Spaanse monarchie is relatief sober en kost amper de helft van het Britse. Ze is in verhouding tot menig ander Europees vorstenhuis goedkoop. Ook de ceremonie in Andalusië wordt ingetogen gevierd, zo zeiden Elena en Jaime bij hun verloving in november.

Deze gematigdheid weerspiegelt de realistische kijk waarmee het Spaanse vorstenhuis tegen zichzelf aankijkt. Met veel tact en geduld moest het de harten van het volk zien te winnen. Juan Carlos gaf de Spanjaarden geleidelijk aan hun democratie en behoedde het land in 1981 voor een staatsgreep. Het volk is hem daar zeker dankbaar voor.

Overgang

Een opiniepeiling in 1989 wees uit dat twee derde meent dat zonder de koning de democratie in Spanje niet mogelijk zou zijn geweest. Het is wel zo dat de Spanjaarden niet zozeer respect hebben voor de monarchie als instituut, alswel voor de persoon van de koning. „Muy Juancarlistas, pero poco monárquicos” (Meer Juan Carlos-gezind dan koningsgezind).

Oorzaak ligt wellicht in het feit dat Spanje het bijna een halve eeuw zonder koningen moest stellen. Het was overgeleverd aan een chaotische republiek, vervolgens een burgeroorlog en ten slotte een autoritaire ongekroonde keizer. Ook is het zo dat Spanje niet altijd even goed door zijn vorsten werd gediend. Uitzonderingen daargelaten valt er op Borbón-telgen wel wat af te dingen. Van de drie pijlers van de natie -monarchie, leger en kerk-, is de eerste het daarom het zwakst ontwikkeld, schrijft de Guardian-correspondent John Hooper in zijn heruitgave van “The New Spaniards” (1995).

Het had nogal wat voeten in aarde voordat Juan Carlos werkelijk “El Rey” werd. Hoewel hij van bovenaf (door de Opus Dei en Franco) werd gesteund, moest hij door heel wat korsten van weerstand heenbreken voordat hij het pleit had gewonnen. Er wordt wel gezegd dat Juan Carlos pas echt koning van alle Spanjaarden werd nadat hij de coup van kolonel Tejero op 23 februari 1981 had verijdeld.

Twee keer nadien stond de rol van de Spaanse vorst ter discussie. Vier jaar geleden waarschuwde hij in Granada zijn burgers voor „de nalatigheid en de corruptie, die zo veel dingen hebben doen mislukken in onze geschiedenis”. Hij hekelde de regering dat die achter de samenleving aanliep, in plaats van ervóór. Dat was juist op een moment dat de beerput van de regerende socialisten zich pas opende. Dat het allemaal veel erger zou worden, wist de koning destijds nog niet.

Ook de toespraak van El Rey begin januari vorig jaar maakte duidelijk dat de Juan Carlos zich meer dan zijn Europese collega’s als politicus gedroeg. Zo omschreef hij bij een nieuwjaarsreceptie de strijdkrachten als „bewakers van de nationale eenheid”, terwijl Spanje nog niet was genezen van het militaire spookbeeld. Deze uitspraak schoot veel Spanjaarden in het verkeerde keelgat, maar deed niet echt afbreuk aan de postuur van de koning.

Het reilen en zeilen rond het Spaanse vorstenhuis verloopt minder turbulent dan het Britse. Juan Carlos ontmoette zijn Griekse prinses Sofia (net als haar man in 1938 geboren) voor het eerst in 1954 aan de boord van het Griekse koninklijke jacht tijdens een cruise in de Aegeïsche zee. Zeven jaar later schoven ze elkaar een ring aan de vinger. Er was een godsdienstig verschil tussen de twee op te lossen. Daarom reisde de grootmoeder van Juan Carlos naar Rome om de paus toestemming voor een dubbele ceremonie te vragen. Het huwelijk van Juan Carlos en Sofia had op 14 mei 1962 in de rooms-katholieke kathedraal van Athene plaats.

De koning kan soms wat stuurs van zich afkijken. Spreken in het openbaar gaat hem niet gemakkelijk af. Hij is op zijn best tijdens informele bijeenkomsten. Hij heeft gevoel voor humor en een goed geheugen voor namen en gezichten. Drinkt en rookt weinig, en is een verwoed beoefenaar van sporten als zeilen, skiën, squash, tennis en karate.

Ook legt de Spaanse koning een jongensachtig enthousiasme voor technologische snufjes aan de dag. Zo heeft zijn kantoor heeft een videotelefoonverbinding met het Moncloa-paleis, de zetel van premier Gonzalez. De koningin groeide uit tot een zelfbewuste vrouw die veel voor armen en zwakken in de samenleving doet. Het paar kreeg drie kinderen: Elena (1963), Cristina (1965) en Felipe (1968).

Huwelijksmarkt

De laatste jaren neemt de publieke belangstelling voor de op huwbare leeftijd gekomen koningskinderen toe. De oudste, die op 18 maart met Jiame Marichalar y Sàenz de Tejada in het huwelijk treedt, was lange tijd een verlegen persoon. Van de drie kinderen scheen zij zich het ongemakkelijkst te voelen als ze officiële verplichtingen moest vervullen. De laatste jaren kwam zij wat meer uit haar schulp te voorschijn. Twee jaar geleden flapte zij eruit dat ze verschillende keren verliefd was, en dat, mocht ze de ware don Juan tegenkomen, graag met hem een groot gezin wilde stichten.

De jongste is Felipe, prins van As turias. Hij kreeg een militaire opleiding en studeerde rechten en economie. De bijna twee meter lange prins (incognito blijven lukt hem niet) bracht de hele nacht van de Tejerocoup aan de zijde van zijn vader door en wordt voorbereid op zijn taak als troonopvolger. Over hem en een relatie met een society-meisje Isabel Sartorius is de afgelopen jaren het nodige gespeculeerd.

De koning en zijn echtgenote laten hun gezag gelden als het gaat om de partnerkeus van hun kinderen. „Alles wat we van hen vragen is dat ze een aardig en beschaafd iemand trouwen”, zei Sofia in 1989. Ze hebben Isabel Sartorius te licht bevonden voor Felipe. Daarentegen is Jaime Marichalar in betere aarde gevallen. Naar verluidt heeft koningin Sofia zelfs op de verbintenis tussen Elena en Jaime aangedrongen. Het huwelijk met Jaime zou de wat naar ‘losbandigheid’ neigende prinses weer keurig in het gareel doen lopen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 11 maart 1995

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

Spaans koningshuis stevig geworteld

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 11 maart 1995

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken