Bekijk het origineel

„Die nacht leerde ik weer bidden”

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

„Die nacht leerde ik weer bidden”

Veel aandacht voor joden tijdens bevrijdingsherdenking Wegwijs ‘95

3 minuten leestijd

UTRECHT - „Dat ik hier sta, komt doordat mijn broer en ik op een september nacht uit kamp Westerbork gevlucht zijn, met de ‘saluutschoten’ van de SS achter ons aan. In die nacht leerde ik weer bidden, want sinds mijn jeugd was ik niet meer religieus geweest”.

Manfred Klafter is nu internationaal directeur van het centrum Amcha, dat zich inzet voor het lenigen van psychische nood onder overlevenden van de Holocaust. Hij sprak gisteren tijdens het bevrijdingsprogramma op Wegwijs ‘95. Een moment van bezinning tijdens de drukte van de beurs.

Klafter werd met zijn broer tijdens hun nachtelijke vlucht „gered uit de moerassige hei. We stonden tot de borst in de modder, met het onheilspellende geblat van de honden van de achtervolgers in de oren. Het ging regenen. Daardoor raakten de honden het spoor bijster en daarom kan ik u nu toespreken”.

Tot in Spanje

Klafter overleefde de oorlog. Op bevrijdingsdag fietste hij met zijn kersverse vrouw, met wie hij illegaal getrouwd was, van Amsterdam naar Utrecht om te kijken wat er van huis en familie geworden was. Een NSB’ér deed open. Die nacht sliep het echtpaar op de kale vloer.

Klafter bleef in leven; 110.000 andere Nederlandse joden kwamen om. Zij behoorden tot de zes miljoen joodse slachtoffers van het nazi-bewind. „Als u zes miljoen mensen op een rij zou zetten, heeft u een rij van hier in Utrecht tot achter in Spanje”, zegt P. Koelewijn van de organisatie Christenen voor Israël. „Als u de namen en woonplaatsen van de 1,5 miljoen joodse kinderen die omkwamen zou voorlezen, zou u twee jaar nodig hebben. Hitler en zijn trawanten hadden maar één doel: de vernietiging van het joodse volk. Het is hetzelfde doel als nu het moslimfundamentalisme heeft”.

Koelewijn spreekt zijn openingswoord uit nadat in een andere zaal een muzikaal gedeelte ten gehore is gebracht. Hieraan werkten mee Liesbeth Seppenwoolde (piano), Martin Mans en Daniël Roukema (orgel), Karel Bogerd (bariton), Noortje van Middelkoop (panfluit), Monica Kok (viool). Bastiaan van Vliet (hoorn) en Herman en Henk-Jan Drost (trompet).

Koelewijn citeert voor het gezelschap van enkele honderden mensen een rabbijn die vorige week bij de onthulling van een monument in Nijverdal erop wees dat te weinig Nederlanders zich tijdens de oorlog inzetten voor de redding van joden.

Inzet

Het Nijverdalse monument gedenkt de omgekomen familieleden van Wiesje de Lange. De Israëlische schrijfster spreekt na de vertoning van een aangrijpend diaklankbeeld over concentratiekamp Mauthausen. Ze prijst de inzet van hen die lijf en goed in de waagschaal stelden voor de redding van joden. „Toen Hitler Israël wenste te vernietigen, waren er in uw land die muren bouwden, beschuttende muren rondom ons volk”.

Wiesje draagt, zoals vele Israëli’s, een ijzeren plaatje met de namen van zes vermiste Israëlische soldaten. „Maar we hebben 6 miljoen vermisten te gedenken. Israëls zonen en dochteren hadden geen land te verdedigen. Zij hadden hun bestaan te verdedigen. Ons volk werd opgezogen en getransporteerd naar de plaatsen waar de dood efficiënt werd toegepast. Ik behoorde bij de rest die overleefde”.

Christenen

„De meeste Nederlanders die joden verborgen, waren christen”, zegt Klafter. „U, Nederlanders, waren ook de eersten die reageerden toen acht jaar geleden een groepje oud-Hollanders in Israël iets wilde doen aan de angsten, de eenzaamheid en de nachtmerries die 15 procent van de 300.000 overlevenden nog altijd aan de Holocaust heeft overgehouden. Stichting Amcha heeft mede door die steun nu 25 therapeuten in vier steden. Vrij naar Dik Trom zeg ik: De Nederlanders zijn een bijzonder volk. En dat is het”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 6 mei 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

„Die nacht leerde ik weer bidden”

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 6 mei 1995

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken