Bekijk het origineel

Der hongerigen spijs op de kerkzolder

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Der hongerigen spijs op de kerkzolder

Evangeliedienaar H. Hofman was van veel betekenis voor Schiedamse gemeenschap

5 minuten leestijd

SCHIEDAM - Op de ‘kerkzolder’ aan de Boterstraat te Schiedam kregen de kerkgangers vele jaren op zondag en in de week voedsel voor hun ziel. Tijdens de hongerwinter (1944- 1945) kregen de kinderen er een warme maaltijd voorgeschoteld. Evangeliedienaar H. Hofman drukte een geheel eigen stempel op het gebeuren.

Nederland herdenkt dit jaar dat vijftig jaar geleden ons land bevrijd werd. Allerlei persoonlijk herinneringen komen in de gedachten. Herinneringen uit de zogenaamde hongerwinter gaan je verdere leven mee. Honger, kou, geen elektriciteit. Vader in Duitsland, moeder met haar drie kinderen rond do tafel met als verlichting slechts een klein lichtje. Allerlei mensen die toch aan eten wisten te komen en ons gezin zo nu een dan wat toestopten of mijn moeder daarvoor goed lieten betalen.

In mijn gedachten in verband met de hongerwinter komen dan ook weer beelden boven over de zogenaamde zolder (ook wel het zaaltje genoemd) aan de Boterstraat te Schiedam waar mijn ouders ter kerke gingen. Hier werden tot 1955 de diensten gehouden van een groep mensen die geen eigen kerk wilden stichten, maar hoopten dat zij ooit nog eens terug konden keren naar de vaderlandse Hervormde Kefk.

H. Hofman, die de gemeenschap van 1929 tot 1975 diende, wist tijdens de moeilijke wintermaanden van 1944/1945 te regelen dat de kinderen daar elke woensdagmiddag een warme maaltijd kregen. Een aantal vrouwen was dan al vele uren druk geweest om de pot te koken op een grote kachel die tevens voor verwarming van de kerkruimte diende.

Herinneringen

Herinnneringen van een kind/jongeman aan een zolder die al bijna veertig jaar geen dienst meer doet als kerkelijke vergaderplaats, waarin nu de bar D. C. Brandersstad is gehuisvest. Herinneringen aan de catechisaties op zaterdagavond voor de grotere jongens, bijeen in de kleine ruimte die ook als consistorie gebruikt werd. Van 19.00 tot soms bijna 21.00 uur.

Herinneringen aan de meestal meer dan twee uur durende diensten. Aan de diensten op woensdagavond die gedurende het gehele jaar gehouden werden. Aan de vele kerkgangers die ’s zondags lopend, niet alleen uit Schiedam, maar ook uit Rotterdam en Vlaardingen, naar het oude pand kwamen. Persoonlijke ervaringen die de voorganger vertelde tijdens de preken. Mensen die uit hun leven vertelden als zij „overbleven” tijdens de bid- en dankdagen.

„Als God een zondaar te sterk was geworden” gebeurde het dat het vanaf de kansel vermeld werd. Was er iemand „geëindigd in een Drieënig God” dan werd daarvoor de Heere erkend en een lofpsalm aangeheven.

Hout

’t Was alles hout wat de klok sloeg: banken, vloer, schotten tussen de ruimten enzovoort. Het was ook erg gehorig. Tijdens een doopdienst ging eens de baby zo te keer dat de moeder die naast haar man voorin het gebouw zat het niet meer uithield en opstond om zelf haar kind, dat met de draagster in de consistorie zat, te gaan troosten en tot stilte te krijgen. Wat de draagster niet lukte, lukte de moeder wel.

Hoe?

Heel duidelijk is daar wel geworden dat voor de verkondiging van de boodschap van zonde en genade, voor het heenwijzen naar Christus -in Hem alleen is behoud te vinden- geen fraaie kerken nodig zijn. Ook op deze zolder, waar alles van hout was, werd beleefd, vooral tijdens avondmaalbedieningen: „Hier wordt de rust geschonken, hier ’t vette van Uw huis gesmaakt” als een voorsmaak van wat de Zijnen eeuwig ten deel zal vallen.

Hoe is deze kerkelijke groepering eigenlijk op deze zolder terechtgekomen voor het houden van de bijeenkomsten? Voor de Schiedamse gemeente ging op maandagavond ds. H. Stam voor die in 1896 door ds. B. Sterkenburg tot predikant was bevestigd. Aanvankelijk preekte ds. Stam in de aula van het oude Jacobs Gasthuis aan de Hoogstraat. Hij vond het preken daar niet zo fijn. Toen hij een keer de schipper Visser ontmoette, later met zijn dochter (voor kinderen bekend als tante Mar, een begrip voor deze gemeenschap) vroeg hij deze uit te zien naar een zaaltje. Visser huurde de zolder van de distilleerderij ”Weduwe A. van den Eelaart” aan de Boterstraat. Met behulp van vrienden werden banken en een preekstoel getimmerd en ds. Stam kon er gaan preken. Dat heeft hij gedaan tot zijn sterven op 5 mei 1916.

De gemeenschap kende toen en ook nu wel doop en avondmaal, maar geen ambtsdragers; wel een bestuur, wel catechisaties, maar geen openbare belijdenis. Zij wilden alles zo simpel mogelijk houden en durfden zich niet tot kerk te institueren; men leefde in de verwachting „dat God orde op zaken zou gaan stellen in de Nederlandse Hervormde Kerk”.

Daar bad de Schiedamse evangeliedienaar H. Hofman, zoals hij zich het liefst noemde -„geen dominee, want ik ben maar een eenvoudige schipper”-, dan ook regelmatig om. Het zou wel eens kunnen zijn dat hij op die eenvoudige zolder ook geestelijk zijn beste tijd gehad heeft!

Het gebouw was niet best onderhouden. Vooral als het hard regende gaf dat wel eens problemen, zoals tijdens een dienst eens gebeurde.

Aan de kerkdiensten op de zolder kwam een einde. De distilleerderij wilde de zolder weer terug hebben. Maar waarheen? Het werd voor Hofman een gebedszaak en hem werd een toegeruste opperzaal beloofd. Dat werd in 1955 de gereformeerde Plantagekerk. Op 23 december 1954 deelde de commissie van beheer aan de gereformeerde kerkeraad van Schiedam mee dat van de stichting tot instaridhouding ener kerkgemeenschap te Schiedam ter verbreiding van de gereformeerde leer volgens de synode van 1618/1619 een bod gedaan is op de Plantagekerk van ƒ75.000,- De gereformeerden maakten nog vier jaar gebruik van de kerk. Zij gingen daarna naar de nieuw gebouwde kerk de Goede Haven. Dat gebouw deed echter maar twaalf jaar dienst als zodanig. Daaraan werd reeds aandacht geschonken werd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 juli 1995

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Der hongerigen spijs op de kerkzolder

Bekijk de hele uitgave van donderdag 6 juli 1995

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken