Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Weinigen enthousiast over SGP-voorstel inzake betrokkenheid van vrouw

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Weinigen enthousiast over SGP-voorstel inzake betrokkenheid van vrouw

Wel oproepen om discussie af te sluiten en voorstel te steunen

12 minuten leestijd

Binnen het SGP-kader is vooralsnog weinig enthousiasme te vinden voor het voorstel van het hoofdbestuur om vrouwen die het partijbeginsel onderschrijven, de mogelijkheid te bieden buitengewoon lid te worden. Voor de ene gaat het voorstel te ver en voor een ander niet ver genoeg. Maar vrij algemeen klinkt wel de oproep om de zaak niet langer te laten voortslepen en snel tot een afronding te komen.

Dat blijkt uit een telefonische ronde langs verschillende SGP-betrokkenen die zich in het verleden hebben gemengd in de discussie over de positie van de vrouw; die op enigerlei wijze politiek betrokken zijn of meningsvormend bezig zijn voor hun achterban.

Degenen die voorstander zijn van een beperkt of volwaardig partijlidmaatschap voor de vrouw, kunnen wel leven met het voorstel van het hoofdbestuur, hoewel ze persoonlijk liever een stap verder wilden gaan. Ze leggen de nadruk op de noodzaak de discussie af te ronden en over te gaan tot de orde van de dag, namelijk het doordenken van de problemen waarvoor de SGP door de maatschappelijke ontwikkelingen wordt geplaatst.

Anderzijds zijn er opinievormers die vinden dat het hoofdbestuur te ver is gegaan in zijn voorstel. Zij tonen niet de bereidheid om terwille van de eenheid en de vragen van buiten de partij akkoord te gaan. Daarvoor is de zaak hun te principieel.

Tot deze laatste groep behoren ds. Tj. de Jong uit Staphorst, eindredacteur van het blad Het Gekrookte Riet, mr. M. van Manen uit Veenendaal van de Landelijke stichting ter bevordering van de staatkundig gereformeerde beginselen en het SGP-raadslid H. J. van Berkum uit Vriezenveen.

Tot deze laatste groep behoren ds. Tj. de Jong uit Staphorst, eindredacteur van het blad Het Gekrookte Riet, mr. M. van Manen uit Veenendaal van de Landelijke stichting ter bevordering van de staatkundig gereformeerde beginselen en het SGP-raadslid H. J. van Berkum uit Vriezenveen.

Laatstgenoemde vindt dat het voorstel het midden probeert te houden tussen de uitersten en daarom niemand tevreden stelt. Persoonlijk vindt Van Berkum dat het hoofdbestuur een stap te ver is gegaan. Door het buitengewoon lidmaatschap voor te stellen is er geen sprake meer van betrokkenheid, zoals destijds werd gevraagd door de huishoudelijke vergadering in Putten, maar van participatie. “Eenheid krijg je hier niet door. Zeker niet als vrouwen ook nog de mogelijkheid wordt geboden om buiten de eigen woonplaats buitengewoon lid te worden als de plaatselijke kiesvereniging geen voorstander is van een dergelijk lidmaatschap. Dat legt een basis voor conflicten en onenigheid”.

Kwaal

Van Berkum had liever gezien dat de kiesvereniging, bestaande uit mannen, de kern van de partij vormde en dat er daaromheen een kring van betrokken vrouwen zou komen. Hij vreest verder dat het voorstel in de praktijk het begin van een hellend vlak is, zodat over enkele jaren de vrouwen toch volledig lid zullen zijn. “Het middel is erger dan de kwaal”, zo vat hij zijn bezwaren samen.

Ook de hervormde predikant uit Staphorst, Tj. de Jong, vreest voor afglijding. De predikant verwacht dat het voorstel voor een buitengewoon lidmaatschap in de praktijk een opstapje zal zijn naar een beperkt en daarna volwaardig lidmaatschap. Hij erkent dat in het huidige voorstel de vrouwen in de zin van de wet geen lid zijn en ook niet kunnen worden, maar wijst erop dat er ongetwijfeld een zekere gewenning zal optreden. “Zeg in dit verband nooit ‘nooit’. Als we enkele tientallen jaren geleden hadden gezegd dat er in de jaren negentig een zekere betrokkenheid van de vrouw bij de SGP zou zijn, dan had men dat niet geloofd. Als ik me inleef in de positie van moderne vrouwen —voor zover dat kan— dan zou ik zeggen: Dit accepteren we, maar we strijden verder”.

“Ik zie het voorstel als een aanpassing aan de geest van de tijd. Die ontwikkeling gaat door, ook in de gereformeerde gezindte. Menselijkerwijs gezien is een aantal ontwikkelingen niet meer te keren, maar daarom moeten we ons principe niet opgeven. Kijk, artikel 36 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis is niet haalbaar in de huidige situatie en het wordt steeds minder haalbaar. Moeten we dat beginsel daarom schrappen? Nee dus. Ook al lijkt het wereldvreemd, we moeten ons niet aanpassen”, aldus de Staphorster predikant.

De mogelijkheid voor vrouwen om in een andere plaats lid te worden als hun kiesvereniging dat niet toelaat, noemt ds. De Jong “een wangedrocht. Het lijkt wel perforatie van gemeentegrenzen, zoals die in de Hervormde Kerk mogelijk is. Er zouden progressieve en conservatieve kiesverenigingen kunnen ontstaan”.

Antwoordend op de vraag of hij het dan ook niet eens is met de uitspraak in Putten dat er een zekere betrokkenheid van de vrouw mogelijk moet zijn, zegt ds. De Jong: “Inderdaad, men had toen de sluis dicht moeten draaien”.

Glibberig

Mr. M. van Manen van de Landelijke stichting ter bevordering van de Staatkundig Gereformeerde beginselen staat ook negatief tegenover het voorstel van het hoofdbestuur. Hij reageert overigens op persoonlijke titel. Het is zijns inziens niet de taak van de vrouw om actief binnen een kiesvereniging bezig te zijn. Hij citeert daarbij een uitspraak van wijlen ds. J. D. Barth: “Gij vrouwen, wier lust is in een stille en zachtmoedige geest, in het onverderfelijk versiersel, waarin de godzalige vrouwen u vanouds zijn voorgegaan, begeeft u niet op het glibberig pad van staatkundige medezeggingsschap, maar zoekt uw eer in die plaats, die God u in de schepping heeft toebedeeld”.

Van Manen vindt dat het hoofdbestuur de scheppingsorde inzake man en vrouw te weinig mee laat wegen in het voorstel: “De discussie wordt al te zeer versmald tot het aspect van het regeerambt”.

De tweede reden waarom de Veenendaalse jurist zich tegen het voorstel van het hoofdbestuur verzet, is het al eerder genoemde gevaar van het hellende vlak: “Het zal niet blijven bij meepraten”.

Hoewel ook Van Manen erkent dat het buitengewoon lidmaatschap in de zin van de wet geen lidmaatschap is, twijfelt hij eraan of het de bedoeling van de huishoudelijke vergadering in Putten is geweest om de betrokkenheid te regelen in een vorm van lidmaatschap “met zo vergaande bevoegdheden”. Op de vraag hoe het anders had gemoeten, antwoordt hij: “Ik dacht zelf aan een vorm van donateurschap”. Zou de vergadering dat hebben bedoeld met betrokkenheid en verbondenheid? Van Manen weet het niet, maar wijst erop dat de meest wezenlijke betrokkenheid van de vrouw bij de partij het gebed is.

Geweten

Oud-partijvoorzitter ds. W. Chr. Hovius uit Katwijk is eveneens tegenstander van het huidige voorstel van het SGP-hoofdbestuur, maar dan om heel andere redenen. “Mijn hoofdbezwaar is dat menselijke redeneringen inzake het niet lid kunnen worden van een vrouw, worden opgelegd als zijnde geboden Gods. De Schrift spreekt zich duidelijk uit tegen het regeerambt van vrouwen, maar bijbels gezien kan er niets zijn tegen het lidmaatschap van vrouwen van een kiesvereniging. En als ze daarvoor kwaliteiten hebben zouden ze best secretaresse of penningmeester kunnen zijn. Persoonlijk kan ik daarom niet met het voorstel van het hoofdbestuur akkoord gaan en ik zou het ook niet uit kunnen voeren”.

De hervormde predikant wijst erop dat zijn aftreden als partijvoorzitter twee jaar geleden door datzelfde argument inzake de omgang met de Schriften is ingegeven en niet door de afwijzing van het lidmaatschap voor de vrouw. “De wijze waarop de partij toen is omgegaan met Gods Woord kan ik in geweten niet voor mijn rekening nemen”.

De oud-secretaris van de partij. Boender, die gelijk met ds. Hovius opstapte, heeft helemaal geen behoefte om te reageren. Boender: “Ik ben destijds duidelijk voor mijn standpunt uitgekomen en heb er toen de consequensies uit getrokken door op te stappen als lid van het hoofdbestuur. De blijf er liever buiten. Of ik nog lid ben van de SGP? Ja, ik ben nog lid”. De argumentatie van ds. Hovius uit de Schrift omtrent de plaats van de vrouw in de politiek, wordt gedeeld door ds. M. A. van den Berg, hervormd predikant in Groot-Ammers. Maar gezien de uitspraken die de partij heeft gedaan in Putten, vindt hij het huidige voorstel het meest barbare. De meeste moeite heeft hij met de onenigheid die de partij hierover naar buiten uitstraalde. Dat heeft hem pijnlijk getroffen.

Ook SGP-burgemeester Hardonk uit Barneveld heeft dezelfde theologische insteek. Hij heeft zich twee jaar geleden tijdens de discussies over de plaats van de vrouw ondubbelzinnig uitgesproken voor een volwaardig lidmaatschap Van de kiesvereniging. Hij is daar nog niet van teruggekomen. “Ik kan met de beste wil van de wereld niet inzien waarom vrouwen geen bestuurslid van een kiesvereniging kunnen zijn. Dat heeft immers niets te maken met regeermacht in de zin zoals zij bij overheidsorganen wordt verstaan. Voor alle duidelijkheid: Ik ben wel tegen vrouwen als afgevaardigden in overheidsorganen”, aldus Hardonk.

“Gelet op de uitspraken van Puttenn in 1993 is het voorstel van het hoofdbestuur nu het maximaal haalbare en ik ben eigenlijk nog verwonderd dat men hiermee is gekomen. Dat neemt niet weg dat ik het geheel toch wat gekunsteld vind. Bovendien vrees ik dat er eerste- en tweedeklas kiesverenigingen zullen ontstaan als het de kiesverenigingen vrijstaat om vrouwen al dan niet te accepteren als buitengewoon lid”.

Loyaal

De eerste burger van Barneveld dringt wel aan op spoed, want de zaak houdt de SGP te lang bezig. Ook de predikant van de gereformeerde gemeente in Gouda, A. Moerkerken, vindt dat nodig. “De acht de tijd gekomen om loyaal te zijn en de gelederen te sluiten”, aldus de Goudse dominee, die zich wel kan vinden in de argumentatie van het hoofdbestuur dat een zekere betrokkenheid moet, maar dat van een volwaardig lidmaatschap geen sprake kan zijn. “Ds. Budding heeft goed uitgelegd dat dit met het nu gedane voorstel ook niet mogelijk is”.

Ds. C. Harinck uit Houten vindt ook dat de gelederen gesloten moeten worden. Persoonlijk had de predikant van de gereformeerde gemeente liever gezien dat er een vorm van beperkt lidmaatschap was gekomen, waarbij onderscheid gemaakt zou worden tussen kiezen, en gekozen worden. Het gekozen worden zou dan alleen aan de mannen toekomen en het kiezen zou ook voor vrouwen toegestaan zijn. “Ik denk dat die lijn ook meer vanuit de Schrift is te verdedigen. Waarom mogen vrouwen niet stemmen voor het bestuur van de partij, maar als er straks voor de Tweede Kamer gestemd moet worden, dan wel?”

“Dat is niet uit te leggen, zeker niet aan jongeren. En stel je voor dat het wel aanslaat, dan zie ik het toch als een opstapje naar een volwaardiger lidmaatschap. Dat is niet tegen te houden”. De predikant uit Houten erkent dat het hoofdbestuur niet veel anders kon. Het was gehouden aan de partij-uitspraak van Putten.

Ds. M. Golverdingen uit Groningen is dezelfde mening toegedaan als zijn ambtsbroeder uit Houten. Er zou een onder scheid gemaakt kunnen worden tussen actief en passief kiesrecht. De predikant voegt er echter direct aan toe dat hij de juridische consequensies van een dergelijk voorstel niet goed kan overzien.

Daarom kiest deze predikant van de gereformeerde gemeente toch voor het voorstel van het hoofdbesmur. “Ik kan er vrede mee hebben en acht het van groot belang dat vrouwen kunnen meespreken en meedenken. Als een vrouw dat op een verstandige wijze doet, kan dat positieve effecten hebben voor de vrouwen die maatschappelijk actief zijn, maar ook voor de mannen. Dè vrouw kan vanuit haar scheppingspositie bepaalde accenten leggen die zeer leerzaam zijn”, aldus ds. Golverdingen.

Niet zeuren

Mevrouw Grabijn-van Putten uit Den Haag, die momenteel reeds volwaardig lid is van de partij, oordeelt niet direct negatief over het hoofdbestuursvoorstel. “Het is op zichzelf een goede zaak dat vrouwen lid kunnen worden. Degenen die daar gebruik van maken, weten van tevoren dat ze een aantal beperkingen hebben, en dan zeg ik: Niet zeuren”.

Het Haagse SGP-hd vindt wel dat er erg veel beperkingen zijn. Zo kan zij niet begrijpen dat vrouwen bij de landelijke, provinciale of gemeentelijke verkiezingen wel mogen stemmen, maar bij de verkiezingen voor het bestuur van de kiesvereniging geen stemrecht hebben.

De discussie moet nu wel afgesloten worden, vindt mevrouw Grabijn. Uiteindelijk is het een bijzaak en de SGP is geen club van mensen die bezig moeten zijn met navelstaren, maar een politieke partij, met een boodschap voor de wereld.

Dat is ook de benadering van SGPraadslid Leertouwer uit Krimpen aan den IJssel. Hij gelooft overigens dat de regeling te laat komt. “Door de ontwikkeling van enkele jaren geleden is jammer genoeg een aantal mensen van de partij vervreemd en ik denk datje die met dit voorstel niet terugkrijgt. Als men twee jaar geleden met de mogelijkheid van een buitengewoon lidmaatschap was gekomen, had de schade beperkt kunnen blijven en zou ik er ook positiever over hebben geoordeeld”.

“Mijn voorkeur gaat nog steeds uit naar de huidige situatie, die niets regelt over het al dan niet toestaan van de vrouw als lid. De kiesverenigingen zijn dan vrij en dat is goed, want er wordt verschillend over gedacht in departij. Ik vraag me af hoe velen er nu behoefte hebben aan deze regeling”, aldus Leertouwer.

Verspilling

Hans Tanis, de voorzitter van de LVSGS/SGP-jongeren vindt het positief dat er een voorstel is gekomen over de uitwerking van de betrokkenheid van de vrouw. Hij roept iedereen binnen de SGP op om met het oog op de eenheid van de partij het voorstel objectief te beoordelen. De voorman van de SGP-jongeren wil de discussie zo snel mogelijk beëindigen, vanwege de zorgelijke ontwikkelingen in de maatschappij. “In zo’n tijd kunnen we het ons eenvoudigweg niet veroorloven kostbare energie te verspillen aan interne discussies”, aldus Tanis.

Ir. L. van der Waal, Europarlementariër, namens SGP, GPV en RPF, dringt ook aan op haast. “Er komen indringende vraagstukken op ons af. Die vragen om doordenking. Daarom roep ik de partij op zich achter het voorstel van het hoofdbestuur te stellen. We moeten kijken naar wat mogelijk is. Het is een zeer omstreden zaak binnen de partij en gegeven de uitspraken van Putten is het hoofdbestuur met een goed compromis gekomen. We hebben altijd nuanceverschillen in de partij gehad. Ook dit voorstel zal voor sommigen te ver gaan en voor anderen juist weer niet. Laten we letten op hetgeen ons bindt en zoeken naar wegen waarop we samen verder kunnen. De voorstellen van het hoofdbestuur bieden daarvoor een basis”, aldus de Europarlementariër.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 september 1995

Reformatorisch Dagblad | 27 Pagina's

Weinigen enthousiast over SGP-voorstel inzake betrokkenheid van vrouw

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 23 september 1995

Reformatorisch Dagblad | 27 Pagina's

PDF Bekijken