Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Spaanse VOlkspartij breekt niet door

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Spaanse VOlkspartij breekt niet door

Socialisten behouden Andalusië; PP-leider Aznar op zoek naar coalitiepartners

6 minuten leestijd

APELDOORN/MADRID - De Spaanse conservatieve Partido Popular (Volkspartij) behoefde geen raam in te slaan om binnen te komen. Voor het eerst in het twintigjarige democratische bestaan van Spanje betreedt „rechts” de regering via de weg van de stembus. Met 156 zetels in de 350 tellende Cortes won de partij van José Maria Aznar gisteren nipt, maar voldoende stemmen om de overwinning op te eisen.

Door de geringe overwinning van de conservatieve Volkspartij (PP) en haar chef Aznar hebben de kiezers duidelijk gemaakt dat zij de socialistische PSOE weliswaar moe zijn, maar uiterst sceptisch staan tegenover de PP. De politieke machtswisseling is dus halfhartig te noemen.

In de algemene parlementsverkie zingen in Spanje stonden 350 zetels op het spel. De socialistische partij (PSOE) van premier Felipe Gonzalez viel van 159 terug naar 141. Opiniepeilingen hadden het ditmaal bij het rechte eind. De PP steeg, maar niet met de voorspelde sprong voorwaarts: van 141 naar 156 zetels.

De uitslagen van de verkiezingen komen niet als een verrassing. Van een electorale aardverschuiving is geen sprake. Dat de sociahsten samen met de communisten van Verenigd Links (van achttien naar 21 zetels) op 162 zetels uitkomen, duidt erop dat de voorsprong van rechts niet groot is.

De PP wist met 156 zetels bij lange na niet de absolute meerderheid van 176 te halen. Hoewel PP-leider Aznar daar in de verkiezingsstrijd niet op zei te hopen, was de teleurstelling van zijn gezicht af te lezen. Zelfs reikte de PP niet tot het vorige aantal zetels van de PSOE (159).

Coalitie

Om te kunnen regeren, moet de Volkspartij een minderheidskabinet of een coalitie vormen met steun van andere partijen zoals de Catalaanse Convergència i Unió (van zeventien naar zestien zetels) of de Baskische PNV (behield vijf zetels). De steun van een Canarische partij was reeds gegarandeerd: vier zetels.

De afgelopen zomer schortten de zakelijk ingestelde Catalanen hun steun aan de socialisten op. Tot op de laatste dag van de campagne was het onduidelijk hoever het met een mogelijk compromis tussen de Volkspartij en de CiU was gesteld. CiU-lijsttrekker Joaquim Molins zei vorige week nog dat „de belangen van de PP niet verenigbaar zij met de Catalaanse belangen”. Maar de president van de autonome regio, Jordi Pujol, toonde interesse in eeji samenwerking met de PP. „Het is aan Aznar eerst uit te leggen wat zijn plannen zijn, en wij zullen afwachten”, aldus Pugol vanuit de Catalaanse hoofdstad Barcelona.

Met name de gedachte van de eenheidsnatie staat haaks op aspiraties van zelfbewuste deelstaten als Catalonië en Baskenland. Niet onwaarschijnlijk is dat de Volkspartij het hoofd zal moeten buigen voor voorwaarden van de regionale partijen om de komende vier jaar te kunnen regeren.

Vooral de Basken hebben moeitemet de Volkspartij. Vorig jaar ontsnapte Aznar ternauwernood aan een bomaanslag van de separatistische terreurorganisatie ETA. Dat Aznar inzake het geweld van ETA echter de weg van Gonzalez inslaat - die van de onderhandelingen, is niet waarschijnlijk, aangezien hij een harde aanpak in het vooruitzicht stelde.

Al bij de parlementsverkiezingen van juni 1993 tekende zich de neergang van de PSOE af. De daaropvolgende vierde socialistische regering van Gonzalez wist het imago van corruptie niet voldoende van zich af te schudden. Dat de premier vorige week openlijk schuld beleed voor het volle front van de natie -hij stelde zich verantwoordelijk voor de reeks schandalen van de afgelopen jaren- mocht niet baten. De man die Spanje Europa en de NAVO binnenloodste, beloofde een „strenge” oppositie te gaan voeren.

In de Eerste Kamer van het parlement sleepte de Volkspartij wel een absolute meerderheid in de wacht. Kenners onderstrepen het belang hiervan met betrekking tot de wetgeving.

Nieuwe gezichten

In een bepaald opzicht is met de zege van de Volkspartij een fase van de zogenaamde Spaanse transitie (overgang van dictatuur naar democratie) voltooid. Hoewel deze partij lange tijd werd geassocieerd met het regime van de in 1975 overieden generaal Franco, wist Aznar (43) de achteriiggende jaren dit beeld om te buigen in dat van een middenpartij. Behalve nog enkele oudgedienden, kent de PP veel mensen die het franquisme niet meemaakten. Daarmee voorziet de Volkspartij in de Spaanse behoefte aan „nieuwe gezichten”, aldus deskundigen.

De partij die het Iberische schiereiland tot 2000 zal besturen, is allesbehalve een homogene beweging. Veeleer is het een bonte verzameling van diverse ideologische denominaties die zich één weten door het bindmiddel antisocialisme. Hoewel Aznar en zijn echtgenote Ana Botella „católicos de misa” zijn (kerkgangers), is het rooms-katholieke sausje van de PP sterk aan slijtage onderhevig. Alleen in moreel en ethisch opzicht zullen de waarden en normen van de Volkspartij een christelijker uitstraling hebben dan dat dat bij de PSOE het geval was.

In de achterliggende maanden werd het programma van de PP verdoezeld door de kretologie dat Spanje aan het „alternatief” toe was. Daardoor bleven de standpunten vaag en abstract. Over de belastingen was wel het nodige te doen. Sleutel van de economische filosofie van de PP is de vereenvoudiging van het belastingstelsel (Aznar was niet voor niks belastinginspecteur). Dat houdt in: drie in plaats van achttien schijven. Verlaging van de hoogste tariefgroep van 56 procent naar 40, terwijl laagsten in plaats van 20 dan 18 procent inkomsten moeten afdragen.

De Volkspartij krijgt voorts een zware dobber aan het hoge percentage werklozen in Spanje. Volgens cijfers is 15,4 procent van de actieve beroepsbevolking zonder werk. Verder wenst de PP de begroting in evenwicht te brengen om deelname in de Europese Monetaire Unie mogelijk te maken.

Neergang beperkt

Al met al bleef de inzinking a la de Franse socialisten van de PSOE, waar velen op zinspeelden, gisteren uit. Volgens de vooraanstaande kandidaat van Verenigd Links, Pablo Castellano, kon dat ook niet omdat de PSOE een minimum van vijf miljoen stemmen gegarandeerd krijgt.

Verder bleek het charisma van Gonzalez zijn uitwerking op het publiek beslist niet te missen. Het opvallendst was dat merkbaar in de zuidelijke provincie Andalusië, waar parallel aan de nationale ook regionale verkiezingen werden gehouden. In Andalusië wisten de socialisten zich tegen de verwachting in ruimschoots te handhaven. Verenigd Links bleef ook hier ver beneden de verwachte resultaten. Bij nader inzien gingen veel van haar stemmen naar de PSOE te gaan, uit vrees voor een daverende overwinning van de Partido Popular.

Een kritische Castellano voegde er tegenover deze krant aan toe dat het uitstel van executie van de PSOE niet voor „eeuwig” is. „Het electoraat van de socialisten is bijzonder verouderd. De intelligentsia heeft de PSOE verlaten. De hooggeschoolde werknemers ook. Wie niet zijn weggelopen, dat zijn de gepensioneerden, die in Spanje tegen de zeven miljoen lopen. Dat zijn de mensen die pensioen met de regering vereenzelvigen. Vandaag doen ze dat met de PSOE, maar morgen net zo goed met iemand anders. Vandaar dat de ineenstorting van de PSOE niet van de ene op de andere dag zal plaatshebben. Maar ze komt wel. Gestaag en onvermijdelijk”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Monday 4 March 1996

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Spaanse VOlkspartij breekt niet door

Bekijk de hele uitgave van Monday 4 March 1996

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken