Bekijk het origineel

RMU worstelt met zondagsarbeid

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

RMU worstelt met zondagsarbeid

Tussen noodzakelijk en met-noodzakelijk werk doemt grijs gebied op

5 minuten leestijd

VEENENDAAL - Nfeuwe tij-den, nieuwe wetten. Maar ellb vernieuwing hoeft geen verbete-ring te zijn. De afgelopen jaren zijn de mogelijkheden tot wer-ken op zondag verruimd. De nieuwe regels maken het voor christenen moeilijker om hun overtuigii^ in het dagelijks le-ven gestalte te geven.

De zondagsarbeid wordt voor steeds meer mensen een gegeven of iets waarmee ze mogelijk te maken krij-gen. Om te helpen bij een bezinning op dit onderwerp, heeft de Reformato-risch Maatschappelijke Unie (RMU) haar jaarthemaboekje hieraan gewijd. Het boekje “Zondagsarbeid: geen rust meer?” wordt vanavond gepresenteerd tijdens de jaarvergadering.

Het is niet voor de eerste keer dat de RMU een geschrift het licht doet zien over werken op de eerste dag van de week. In 1987 verscheen een boek-je met dezelfde titel. De nieuwe Ar-beidstijdenwet en de Winkelsluitings-wet noopten de organisatie voor werk-gevers, werknemers en zelfstandigen ertoe de vorige publicatie te herschrij-ven. In het boekje komen zaken als zondag en sabbat, de begrenzing van zondagsarbeid, de arbeidsvoorwaarden en gewetensbezwaarden aan de orde.

Eigen gemoed

Met “Zondagsarbeid: geen rust meer?” geeft de RMU geen oplossing voor iedere situatie. Een overwegend op concrete gevallen gerichte benade-ring zou, volgens de werkgroep die het boekje schreef, niet voldoen. Daar- voor veranderen de omstandigheden te vaak. Bovendien wil de RMU niet heersen over de gewetens van haar le-den. Niettemin dienen die gewetens wel gebonden te zijn aan Gods Woord en wil. „Er kunnen zich echter situa-ties voordoen waarbij geldt, naar de woorden van Paulus, dat een ieder in zijn eigen gemoed ten volle verzekerd zij”.

De RMU probeert lijnen en criteria te geven waardoor in bepaalde geval-len grenzen gesteld kunnen worden. Bij het stellen van grenzen aan zon-dagsarbeid keert de RMU zich tegen de doperse wereldmijding en het on-schriftuurlijk gebruik van de christelij-ke vrijheid. Met dit laatste wordt be-doeld dat mensen het sabbatsgebod terzijde schuiven omdat Christus de wet heeft vervuld.

Het afbakenen van de grenzen blijkt voor de samenstellers niet eenvoudig te zijn. Vanzelfsprekend hanteren zij de grens tussen noodzakelijke en niet-noodzakelijke zondagsarbeid. Noodza-kelijk vinden zij het werken in de ge-zondheidszorg, de agrarische sector, de energiedistributie, bij politie en brandweer en het op gang houden en bewaken van continu-productieproces-sen. Niet-noodzakelijk is werken in het openbaar vervoer, winkels en beurzen, productiewerk in de proces-industrie en zondagsarbeid als gevolg van bedrijfstijdverlenging.

Openbaar vervoer

Op het ‘oog heldere en duidelijke grenzen. Tussen de scheidslijnen doemt niettemin een grijs gebied op. Zo vinden de auteurs openbaar ver-voer op zondag soms noodzakelijk. Tegelijkertijd raden zij het werken er-bij af. Het is van tweeën één; of de RMU wijst het openbaar vervoer op zondag af, of zij doet dat niet. Als de RMU kiest voor het laatste, en dat doet ze met veel slagen om de arm, dan kan zij een baan als buschauffeur ook niet afraden.

Bij de continuprocessen gaat het, in weerwil van wat de auteurs schrijven, niet enkel om productiebewaking. Wie in bijvoorbeeld de chemie achter de computerschermen het proces be-waakt, is vaak tegelijk bezig met de productie. Om dan de procesbewaking wel geoorloofd te achten en het wer-ken in het productieproces niet, doet wat gekunsteld aan.

De auteurs erkennen dat de continu-arbeid, ook die in de petrochemie, hen voor een dilemma stelt. Tegen de daaraan verbonden zondagsarbeid hebben zij grote bezwaren. Maar te-recht merken ze op dat bijna iedereen de producten van die arbeid, bijvoor-beeld benzine, zonder problemen ge-bruikt. Dat maakt het bepalen van een duidelijk standpunt moeilijk.

yVinkels

Een andere lastige kwestie lijkt de openstelling van winkels op zondag te zijn. Daar heeft de RMU, zoals be-kend, principiële bezwaren tegen. Toch raadt zij niemand af in deze sec-tor een onderneming te beginnen of een baan te zoeken. De RMU ver-klaart zich bereid met degenen die door de zondagsopenstelling in de problemen komen, „mee te denken”.

In deze kwestie wijst de belangen-organisatie op de solidariteit tussen koper en verkoper als het om het ka-rakter van de zondag gaat. „X)e koper die de zondag in ere wil houden, be-hoort zich solidair te weten met de verkoper die dit ook wil. De verkoper moet zich solidair weten met de koper wanneer het gaat om de samenstelling van het productenassortiment en een juiste en reële prijsstelling van de pro-ducten”. Een mooi uitgangspunt, maar vanwege „de hardigheid des harten” valt te vrezen dat in de praktijk zal blijken dat papier in dezen geduldig is.

Tot haar spijt moet de RMU con-cluderen dat de juridische positie van de werknemer met gewetensbezwaren tegen zondagsarbeid zwak is. Een wettelijke vrijstellingsregeling is er niet. Wel is in een aantal cao’s hier iets over opgenomen. De door de RMU ontworpen clausule voor indivi-duele arbeidscontracten biedt niet in alle gevallen bescherming, zo moeten de auteurs constateren.

Handreiking

“Zondagsarbeid: geen rust meer” is een zinvolle handreiking, maar meer bezinning is wel nodig. Gezien de steeds grotere greep van techniek en technologie op de maatschappij en de veranderende normen en waarden die leiden tot nog meer flexibilisering van de arbeidstijden en een 24-uursecono-mie, zullen steeds meer mensen wat de zondagsarbeid betreft in het grijze gebied belanden. Ze werken misschien zelf niet, maar laten dat door hun ge-drag wel een ander doen. Of zij zien zich min of meer gedwongen om op zondag te werken.

Dit soort vragen is niet te beant-woorden met enkel een verwijzing naar ieders persoonlijk geweten. Zij vragen om een diepgaander bezinning dan het RMU-boekje doet. Misschien kunnen zij een volgende keer onder de loep worden genomen. Veel RMU-le-den zouden met zo’n doordenking hun voordeel kunnen doen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 mei 1996

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

RMU worstelt met zondagsarbeid

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 mei 1996

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

PDF Bekijken