Bekijk het origineel

Het geheim van een Tibetaans klooster

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Het geheim van een Tibetaans klooster

Chinezen proberen door zuiveringsactie gezag dalai lama aan te tasten

6 minuten leestijd

LHASA - Tibet is een bezet land. Tibet is een Chinese provincie. Twee meningen over de status van een 12 mUjoen vierkante küometer groot land in Azië. Het zijn de visies van de verdreven leider, de dalai lama, en van de Chinezen. Tussen de verschillende oordelen zit de gewone Tibetaan. Hij is een tweederangsburger in e^en land.

Voor de tent staat een rij pelgrims. In hun hand een witte sjaal. Een voor een gaan ze, spreuken citerend, naar yoren. Een monnik neemt de sjaal in ontvangst. Vervolgens gaat de pelgrim door de knieën en buigt hoofd en handen voor een 12-jarige jongen. De jongen is het doel van de pelgrimstocht. Hij geeft de pelgrim een tikje met een stok. De pelgrim staat op en krijgt van een andere monnik een rood koord. Een bevifijs dat hij er echt is geweest.

Het tafereel speelt zich af in het boeddhistische klooster van Tsurphu, zo’n 70 kilometer ten noordoosten van de Tibetaanse hoofdstad Lhasa. Het is een van de vele kloosters in het land waar voor het overgrote deel van de Tibetanen elke stap in hun leven door het boeddhisme wordt bepaald.

In Tsurphu houdt het hoofd van de Karmapa-sekte verblijf. Het hoofd is in dit geval de 12-jarige jongen. Hij is vier jaar geleden gevonden als de reïncarnatie van de vorige abt. Zijn vondst was niet onomstreden. Achter de schermen is de zoektocht gepaard gegaan met intriges en een mysterieus auto-ongeluk. De dalai lama heeft hem uiteindelijk als de ware opvolger aangewezen.

Sinds zijn installatie houdt de kleine boeddha, zoals hij in de volksmond ook wel wordt genoemd, iedere middag om 1 uur audiëntie. Van heinde en verre stromen devote Tibetanen toe om van hem de ‘zegen’ te krijgen. De jongen lijken de grote aantallen volgelingen weinig te doen. Routinematig hanteert hij zijn stokje. De leiding van de audiëntie berust bij volwassen monniken. Treuzelende pelgrims krijgen van hen een zetje.

Portret

Andere plaats, ander klooster. De deur gaat van slot. Langzaam opent de non de toegang tot de kapel. Het doek wordt opgetild. Daarachter prijkt in volle glorie een groot portret van de dalai lama. Met nauw verholen trots toont de non de schat van haar uit twee kleine gebouwen bestaande klooster. Een voor haar kostbaar bezit.

Aan de onthulUng van het geheim van dit klooster is het een en ander voorafgegajin. De bezoekers hebben de vrouw foto’s van haar geesteUjke voorman gegeven. Zij heeft ze daarna een tijdje geobserveerd terwijl ze gelijktijdig de kloosterkoe in de gaten hield. Nadat de non ervan overtuigd is dat de westerlingen te vertrouwen zijn, geeft ze haar geheim pnjs.

Een opmerkelijke daad. Foto’s van de verdreven dalai lama zijn sinds kort verboden bezit voor de boeddhistische kloosters. De Chinezen voeren sinds mei invallen uit om de gelegenheden te zuiveren van portretten van de geestelijke voorman van de Tibetanen. Het afgelegen klooster is tot nu toe aan de aandacht van de machthebbers ontsnapt. Het kan een kwestie van tijd zijn, voordat ook hier de foto in beslag wordt genomen.

De autoriteiten in Tibet proberen met de actie hun greep op de gang van zaken in de kloosters te vergroten. Het begin van de zuivering kende enkel verliezers. Als speerpunt van de actie hadden de Chinezen en hun Tibetaanse handlangers het klooster van Ganden uitgekozen. Dat bevatte in hun ogen te veel verderfelijke afbeeldingen. De aanwezi ge monniken namen de inval niet. Er werd gevochten en er vielen schoten. Sindsdien is het klooster gesloten.

De schoonmaakoperatie heeft de sfeer in de kloosters verslechterd. Vooral in de grote bolwerken van het Tibetaanse boeddhisme is de spanning voelbaar. De op zich vriendelijke Tibetaanse monniken bewaren een gepaste afstand tegenover de bezoekers. „ Een enkeling vraagt om foto’s van zijn leider. Maar deze eenling wekt op zijn beurt het wantrouwen van de bezoeker op. Het kan een provocateur zijn.

Het zou niet de eerste keer zijn dat westerse bezoekers door monniken bij de politie werden aangegeven. Als onderdeel van hun verdeelen-heerspolitiek hebben de autoriteiten binnen de kloosters verklikkersnetwerken opgezet. De scheidslijn tussen wie wel en wie niet te vertrouwen is, is flinterdun.

Geregistreerd

De actie tegen de kloosters past in het beleid dat de’Chinezen tegenover alle levensovertuigingen voeren. Officieel is er vrijheid van godsdienst voor geregistreerde religies, maar die moeten zich dan wel houden aan de kaders van het overheidsbeleid. Niet-geregistreerden, onder wie veel rooms-katholieken en protestanten, worden lastiggevallen of opgepakt.

Tegen elke religie die zich niet patriottisch opstelt, wordt sinds vorig jaar, zo blijkt uit een recent rapport van Amnesty International, hard opgetreden. Niets moeten de machthebbers in Peking hebben van de combinatie religie en minderheidsgroeperingen. De islamieten in het noordwesten en de Tibetanen ondervinden dat dagelijks. Hun levensovertuiging en identiteit ervaren de Chinezen als een bedreiging voor de nationale eenheid.

Dit gevaar pakken ze op elke wijze aan. Het gedoe rond de Panchen Lama is daar een voorbeeld van. De Panchen Lama is na de dalai lama de belangrijkste geestelijke in het Tibetaanse boeddhisme. De tiende Panchen Lama overleed in 1989. Aanhangers van de dalai lama vonden vorig jaar een reïncarnatie en de Chinezen, geholpen door Tibetaanse medestanders, kwamen er ook met een op de proppen. Het waren allebei 6-jarige jongens uit .Tibet. In mei is de Chinese vondst officieel geïnstalleerd als Panchen Lama.

Met hun bemoeienis willen de machthebbers het gezag van de Dalai Lama aantasten. Hoe minder invloed hij heeft, des te gemakkelijker het voor hen wordt de Tibetanen on der de duim te houden. De werkelijkheid is minder simpel. De verboden leider heeft voor zijn volgelingen haast mythische proporties aangenomen. Voor hem zijn jonge monniken en nonnen bereid door het vuur te gaan.

Hun protest wordt niet gesmoord door systematisch opgevoerde onderdrukking. Mensenrechtenorganisaties rapporteren dat er nu meer Tibetanen in Chinese gevangenissen zitten dan twee jaar geleden. In januari bedroeg hun aantal 650. Dit zijn de mensen over wie de organisaties dossiers hebben samengesteld. Van een tachtigtal andere poltieke tegenstanders is het lot onbekend. De gevangenen worden geslagen en gefolterd, wat soms de dood tot gevolg heeft.

Geen lolletje

Voor veel Tibetanen buiten de gevangenis is het leven ook geen lolletje. Hoteleigenaars, touroperaters en gidsen die veel met westerse toeristen werken, worden in de gaten gehouden. Regelmatig voelen leden van de veiligheidsdienst hen aan de tand. Misdraagt een toerist zich, dan wordt het de’ Tibetanen aangerekend. Zij kunnen hun baan veriiezen.

En dat komt hard aan in een land waarin „de Chinezen de beste banen hebben. Het aantal Chinezen in Tibet is als gevolg van door Peking gestimuleerde migratie hoger dan het aantal Tibetanen. Onofficiële cijfers spreken van 7,5 miljoen Chinezen en 6 miljoen Tibetanen. Als de getallen kloppen, dan zijn de Tibetanen een minderheid in eigen land. Tweederangsburger zijn ze al sinds de vlucht van de dalai lama in 1959.

De repressie heeft de geest van de Tibetanen niet geknakt. Zij proberen er het beste van te maken. Een aantal tradities hebben ze weten te bewaren, waaronder die van de polyandrie. Als een Tibetaans gezin bijvoorbeeld drie zoons telt, trouwen ze allen met een en dezelfde vrouw, om versnippering van het eigendom te voorkomen. Of, zoals een jonge Tibetaan met een ondeugend lachje vertelt: „Ik heb twee vaders, maar één moeder”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 21 augustus 1996

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Het geheim van een Tibetaans klooster

Bekijk de hele uitgave van woensdag 21 augustus 1996

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken