Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

PDSR, enige regeringspartij in Roemenië

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

PDSR, enige regeringspartij in Roemenië

Verlies extremistische partners wellicht winst in dubbele verkiezingsstrijd

7 minuten leestijd

LEIDERDORP - De Partij ‘an de Sociale Democratie van toemenië (PDSR) regeert sinds naandag weer alleen. Begin leze week raakte zij haar laatste lubieuze coalitiegenoot, de Parij van Nationale Eenheid van loemenië (PUNR), kwijL EerIer haakten de extreem rechtse ‘artij van Groot-Roemenië PRM) en de extreem linkse Soialistische Partij van de Arbeid PSM) af. Met nog twee maanlen te gaan naar de parlementsn presidentsverkiezingen van legin november, bepaald geen Iramatisch verlies voor de nogal erdeelde achterban van staatsloofd niescu. Met tolk/vertaler loemeens Jan Willem Bos overien we deze laatste herschiking van het politieke landschap.

De breuk tussen de Roemeense coatiegenoten had Bos „eigenlijk” niet erwacht. „Die scheiding van wegen ing wel veel eerder in de lucht. Maar a uitgebreide onderhandelingen kwalen PDSR en PUNR toch overeen de nderlinge geschillen aan de kant te jhuiven en de samenwerking tot aan e verkiezingen voort te zetten. De artijen beloofden elkaar zelfs niet in e wielen te zullen rijden tijdens de srkiezingscampagne, Dat het alsnog )t een breuk kwam zo kort voor de erkiezingen, was dus onverwacht”. Waardoor brokkelde deze Roeleense coalitieregering af? „Tussen e vier partijen heeft het nooit echt geboterd. De PRM en PSM stapten het eerst op. En de resterende regeringspartijen PDSR en PUNR lagen met elkaar overhoop over ‘s lands Hongaarse minderheid. Voorts speelden er veel conflicten op het persoonlijke vlak”.

Met name uitspraken van PUNRvoorzitter Gheorghe Funar, de omstreden burgemeester van Cluj, over president Iliescu vielen bar slecht bij de politieke partner PDSR. „Jedere keer moest dat dan weer met de mantel der liefde worden bedekt”, vat de redacteur van het Roemenië Bulletin deze coalitiefricties samen.

Politieke clown ‘

Mogen we de laatste meldingen van internationale media geloven, dan hebben nieuwe wilde beschuldigingen van Funar aan Iliescu’s adres direct tot de coalitiebreuk tussen PDSR en PUNR geleid. De spoedige wederzijdse ondertekening (16 september in Timisoara) van het Hongaars-Roemeense basisverdrag strijkt Funar enorm tegen de haren in. Op grond daarvan beschuldigt hij het Roemeense staatshoofd van „verraad aan de nationale belangen” en voorspelt hij het verlies van Transsylvanië (Zevenburgen) aan Hongarije nog vóór het jaar 2000. Funar dreigt een handtekeningenactie ter afzetting van president Iliescu te organiseren. „Onzinnige acties!” oordeelt Bos. „Absoluut, de dadendrang van een clown. Deze acties van Funar staan overigens niet apart. Ze horen thuis in de bredere context van diens hele politieke carrière. Sinds Funar politiek actief is, gooit hij voortdurend olie op het vuur. Wanneer hij maar meent dat de Roemeense belangen zijn geschaad, dreigt Funar met de rechter of roept „Verraad!” Al met al de acties van een clown”.

Deelt de Roemeense publieke opinie deze zienswijze grosso modo? Anders geformuleerd: Hoe groot is de achterban van „clown” Funar? „In de opiniepeilingen scoort zijn partij op dit ogenblik 4 procent. Dat zijn hoofdzakelijk lieden met nostalgie naar het Ceausescu-tijdperk en lui die om wat voor reden een hekel aan Hongaren hebben”.

Een bijzonder kleine minderheid, benadrukt de tolk/vertaler. „Vaak hoor je beweren dat in Roemenië het extremisme enorm bloeit. Vergelijk dat eens met Frankrijk! Daar vindt de tegenvoeter van Funar, Le Pen -Ook zo’n soort clown die almaar dreigt en boude uitspraken doet- aanzienlijk meer publieke weerklank. Een echte basis heeft Funar zeker niet. En die basis wordt bovendien ook steeds smaller. Bepaalde extremistische elementen binnen de Democratische Unie van de Hongaren uit Roemenië (UDMR) voeren hem vanzelfsprekend. De PUNR is geen sterke politieke beweging in Roemenië”. Roemenen met heimwee naar de

Ceaujescu-periode... „Je treft ze naar verluidt vooral aan onder de kleine nationalistische, extremistische partijen. Als je hun krantjes ook leest, blijken het veelal generaals of kolonels buiten dienst te zijn. In die kringen moet je dergelijke opvattingen doorgaans zoeken”.

Onzinnige optie

Welke actuele betekenis heeft het Hongaars-Roemeense basisverdrag, het definitieve breekpunt van de regeringscoalitie in Boekarest?

Bos: „JIet is heel belangrijk. Van de zijde van de Europese Unie (EU) en de Raad van Europa is op Boedapest en Boekarest fikse druk uitgeoefend bij de totstandkoming van het document. De EU heeft keihard gesteld dat ze er niet over piekert Hongarije en Roemenië als lid op te nemen zonder dit basisverdrag”.

„Boedapest en Boekarest zijn be hoedzaam tewerkgegaan bij de precieze uitwerking van het verdrag. Zij spiegelden zich aan een identiek verdrag tassen Hongarije en Slowakije. Dat was er weliswaar veel sneller, maar resulteerde in bijzonder veel onenigheid na de ondertekening. Een kwestie van interpretatieverschillen”.

„De vrees overigens dat zoiets er ook nu weer zit aan te komen. Struikelblok is in dit geval de Roemeense annex bij de opname van aanbeveling 1201 van de Raad van Europa over de rechten van minderheden. De UDMR vraagt om heronderhandeUngen. Funar is woedend”. „Ik denk dat het geen eenduidig

verdrag is, waar alle partijen vrede mee zullen hebben. De hoop dat het een beginnetje is voor een verbetering en verdere uitbreiding van de relaties tussen Roemenen en Hongaren, die in wezen helemaal niet zo slecht zijn als weleens gesuggereerd wordt”.

Het basisverdrag gaat inderdaad uit van de onschendbaarheid van het grondgebied van Hongarije en Roeme nië. Daarnaast verplichten Boedapest en Boekarest zich gelijkelijk om een reeks van internationale afspraken over de behandeUng van minderheden na te leven. Wat wil je nog meer?

„Het basisverdrag komt neer op de bestendiging van een houding die allang bestaat”, vult Bos aan. „Op enkele marginale Hongaarse kringen na die Erdely (Transsylvanië) voor het vaderland claimen. Van gematigde Hongaren hoor je zuUce nationalistische geluiden niet. Treffend voorbeeld is een uitlating van de Hongaarse president Arpad Göncz. Hij zei eens: „Hoe moeten we in vredesnaam Transsylvanië terugnemen? Dan hebben we een land met 22 miljoen mensen, van wie 12 miljoen Hongaren en 10 miljoen Roemenen. Wat moeten we daar nu mee?!” Inderdaad, een onzinnige optie. Geen zinnige Hongaar in Roemenië die naar die doelstelling streeft”.

Moeiteloos tweetalig

De verdragen van Helsinki van midden jaren zeventig sloten die mogelijkheid trouwens al uit. „Het is ge; woon goed dat dit standpunt nog eens bekrachtigd wordt”, stelt de Roemeniëspecialist.

Netelige punten zijn de autonomie voor de Hongaarse minderheid in Roemenië en haar eventaele collectieve rechten. „Bestuurlijke autonomie krijgen de Hongaren sowieso niet. Mijns inziens ook een onding, zo’n pohtieke regeling in alleen de twee districten waar de Hongaren in de meerderheid zijn. Die districten genieten immers evenveel autonomie krachtens de grondwet als de andere. En verder zijn de meeste sociaal-cultarele eisen van de Hongaren in Roemenië eigenlijk wel ingewilligd. Of ze dus nog zo vreselijk veel te klagen hebben, waag ik te betwijfelen”.

Leveren straks de voorziene tweetalige borden (in het Roemeens én Hongaars) in woonplaatsen „met een beduidende minderheid” soms nog een bron van veel ongenoegen, etnische wrijvingen op?

Bos: „J3at is een kwestie van plaatselijk bestaur. Het is weUicht mijn nuchterheid als buitenstaander, maar daarvan moét je geen punt maken. De afgelopen zomer vertoefde ik in Roemenië. Op straat in Timisoara wordt Hongaars gesproken. Mensen pendelen moeiteloos tussen Hongaars en Roemeens in gesprekken. De politiek blaast die wrijving op. Het is niet zozeer een zaak van het volk”.

„De kloppartijen tassen Roemenen en Hongaren van Tirgu Mures van 1990 hebben zich niet herhaald. Laten we wel wezen! Daar liggen zes jaar van redelijke stabiliteit, redelijke ontwikkeling van Roemeens-Hongaarse relaties tassen. Inclusief redelijke inwilliging van terechte Hongaarse eisen. Neem onderwijs in de moedertaal. Het komt momenteel vooral op de eigen opstelling aan”.

De PDSR, verreweg de grootste regeringspartij, heeft zich in elk geval pal voor de verkiezingen van al haar extremistische partners ontdaan. Niet toevallig, interpreteert Jan Willem Bos. Een kwestie van opvijzeling van het eigen imago binnen- én buitenslands. En vooral wellicht „opzetje voor een coalitie met de Democratische Conventie”, bundeling van oppositionele krachten. Want die ligt in de laatste opiniepeilingen duidelijk op kop.

Interessant detail: Adrian Nastase, voorzitter van de PDSR, ijvert op de valreep voor verhoging van de kiesdrempel van 3 naar 5 procent. „Daar zitten al haar voormalige coalitiegenoten, PRM, PSM en PUNR, onder! Blijft de drempel 3 procent, dan komen ze volgens de peilingen wel in het parlement”, aldus de redacteur van het Roemenië Bulletin.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 september 1996

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDSR, enige regeringspartij in Roemenië

Bekijk de hele uitgave van donderdag 5 september 1996

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken