Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een poliin de Zwolse binnenstad

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Een poliin de Zwolse binnenstad

Psychiater Meissner: „Een probleem is veel te gauw een pastoraal probleem”

7 minuten leestijd

De eerste stukjes van de diagonale lijn door Nederland liggen er: een gereformeerd psychiatrisch ziekenhuis met een polikliniek in Bosch en Duin, een poli in Dordrecht en een poli in Zwolle. Aanvankelijk was de diagonaal langer: in Groningen zou nog een GPZ-voorzienii^ komen, én in Zeeland een. Maar Keulen en Aken zijn ook niet op één dag gebouwd.

Het eerste lustrum zit er net opDe polikliniek van het Gereformeerd Psychiatrisch Ziekenhuis te Zwolle bestond in juni vijf jaar. Plannen uit het begin lieten in Zwolle een soort tweede GPZ’tje zien, maar dat ideaal was te hoog gegrepen. Wat nu boven de winkelruimtes van Leen Bakker aan heMussenhage te vinden is, is een volwaardige polikliniek.

Over het nut van verspreid over het land liggende poliklinieken zegt eindverantwoordelijk behandelaar op de locatie Zwolle, psychiater dr. J. W. G. Meissner: „J3e verschillende voorzieningen op de diagonale lijn hebben alles te maken met het streven om de gezondheidszorg dichter naar de mensen te brengen. Je probeert de hulpverlening zo patiëntvriendelijk mogelijk te doen zijn”.

Gebied

Maar voor sommige patiënten blijven de afstanden nog wel ergroot. De locatie Zwolle dient een behandelgebied te bestrijken dat loopt van Groningen naar Enschede, van Nijmegen via Wageningen tot Harderwijk/Putten. Een vierde GPZvoorziening in het noorden is geen overbodige luxe. „Het blijft”, zegt dr. Meissner, „jiog steeds een soort intentie, een streven. We zouden het liefst tegemoet willen komen aan alle gereformeerde hulpvragen, het liefst ons hulpaanbod zo dicht mogelijk bij de patiënt brengen, maar dat wordt natuurlijk toor een heel belangrijk deel ingevuld door de overheid”.

N. Kwakkel, sociaal-psychiatrisch verpleegkundige: „De poli in Zwolle kan bij lange na niet voldoen aan de vraag. Met als gevolg dat we werken met wachüijsten. Die lijst is niet altijd even lang. Op het moment dat mensen horen dat ze nog een half jaar moeten wachten voordat ze aan de beurt zijn, haken ze soms af. Ze gaan dan ergens anders hulp zoeken waardoor het aantal wachtenden minder wordt”. Dr. Meissner: „Er zijn ook men

sen die het wél aandurven om lang durig op hun beurt te wachten. Sommigen willen per se door ons geholpen worden. In die tussentijd hou den we overigens wel contact met elkaar. Iemand die vandaag belt, kan volgende week komen voor een ge sprek. Dan volgt er vaak nog eegesprek, en soms nog een derde ge sprek. Als het uiteindelijke advies eruit bestaat dat wij die patiënt kunnen helpen, gaat de wachtlijst in werking”.

Acute nood

Psychiatrische nood laat zich ech ter slecht beteugelen door een wachtlijstwachüijst van een halfjaar of langer. Dr. Meissner: „Wij zijn gewoon te klein. Dat is de kern van de zaak. Bij acute nood is het heel vervelend als je moet zeggen: „Ja sorry hoor, maar we hebben geen plek”. Dan betrek je soms de huisarts er vast bij, zodat hij voorlopig medicijnen voorschrijft bijvoorbeeld”. Kwakkel; „Een wachtUjst van langer dan een halQaar is behoorlijk lang. In elk geval langer dan gewenst en langer ook dan de gemiddelde wachtlijst bij psychiatrische poliklinieken in Nederland”.

De stelling dat er in Nederland aanzienlijk meer psychiatrische nood is dan zeg maar 25 jaar geleden, willen beide GPZ-woordvoerders niet zomaar beamen. Meissner: „Dat is moeiUjk hard te maken. Psychiatrische nood is tegenwoordig gemakkelijker zichtbaar. Het taboe is eraf. Wat ook meespeelt, is dat de psychiatrie de afgelopen jaren een stormachtige ontwikkeling heeft doorgemaakt. We. kunnen per ziek tebeeld veel meer dan in de jaren zestig, om maar wat te noemen. Als mensen het gevoel hebben dat er aan hun kwaal daadwerkelijk iets te doen is, melden ze zich sneller bij een instelling voor psychische hulp verlening. Wie vroeger aan schizo frenie leed, leed aan iets ontzettends, terwijl schizofrenie op dit moment prima te behandelen valt. De royale beschikbaarheid van hulp verleners roept de hulpvraag wel licht wat wakker”. De maatschappij vraagt om snelheid, om haast; Dat brengt mensen wel in toenemende mate in de pro blemen. Meissner: „Stress, span ning, dat is in. Er wordt van mensen vaak te veel gevraagd, een arbeidsniveau bijvoorbeeld dat ze niet waar kurmenkunnen maken. Dan krijg je het bum-out-effect. Daaruit kun je wel prima tevoorschijn komen, maar het schept toch even iets van psychiatrische problematiek”.

Bij de opening van de GPZ-polikliniek te Zwolle, nu vijf jaar geleden, maakte een landelijke ‘&ant meldipg van de stelling dat gerefor meerde mensen lang zouden wach ten met het zoeken naar hulp voor hun psychische problemen. Te lang zelfs. Pas als het water hun aan de lippen stond, zouden ze zich schoor voetend melden bij een hulpverleningsinstantie. Waar komt dat beeld toch vandaan?

Dr. Meissner: „Onze ervaring hieromtrent is dat hoe bevindelijker men is, men des te minder genegen is eigen psychische klachten als zo danig te onderkennen. Als zulke mensen in de put raken, worden er direct lijnen uitgelegd naar en vanuit het geloof Problemen worden dan al gauw pastorale problemen; de do minee moet eraan te pas komen, ter wijl dat eigenlijk de psychiater zou moeten zijn. Met een psychiater wil men zich in principe lieverüeverUever niet inla ten”.

Drempel

Maar iiu is het GPZ er! „Wij krij gen hier”, zegt Meissner, „4’egelmatig mensen uit de bevindelijke kring, waarbij we zeggen: „Tjoh, u had ook best eens wat eerder aan de bel mogen trekken”. Bij een bepaald soort klachten is het van belang om er vroegtijdig wat aan te doen. Aan dé andere kant is het ook zo dat de aanwezigheid van een eigen GPZ de drempel voor die mensen lager heeft gemaakt”.

Meissner heeft de indruk dat zijn gereformeerde poUkliniek ruime in gang heeft gevonden bij de achter ban. „J[n Genemuiden en Staphorst zijn we, geloof ik, geaccepteerde psychiatrische hulpverleners. Er is een stuk vertrouwen gegroeid. Het zou interessant zijn om eens uit tzoeken op welke wijze de h,puding van je mensen in de afgelopen vijf jaar is veranderd: van aversie tot vertrouwen. Een psychiater is niet meer zo’n vreemd verschijnsel en dat doet mensen eerder naar de telefoon grijpen”.

Aan het gereformeerde karakter van de Zwolse kliniek wordt gewerkt. „Dat is binnen onze instelling sterk in ontwikkeling”, zegt psychiater Meissner. „Jn die beginjaren kwamen we daar misschien niet echt aan toe. Nu alles loopt, is er wat meer ruimte om ook naar de inhoudelijke kant van de gereformeerde identiteit te gaan kijken”.

Samenhang

Als het aan dr. Meissner ligt, gaat het GPZ zich intensief oriënteren op de verhouding tussen psychiatrie en pastoraat. „Tussen die beide gebieden is samenhang en verschil. In de praküjk loopt het sterk door elkaar heen, maar daarbij is het zaak pastoraat en psychiatrie te blijven onderscheiden, te ontwarren. Mensen uiten zich nog wel eens in godsdienstige taal, waarbij je je afvraagt: Bespreekt men nu een spiritueel, een godsdienstig probleem, of hebben we het over neurosen en psychosen? Dat moeten we goed uit elkaar weten te houden, anders verslikken we ons erin. We moeten, willen we elkaar recht doen, daarover zuiver blijven denken. Dat betekent dat je als psychiater wel eens tegen iemand zegt: Mevrouw, meneer, het is prima als wij nu over geestelijke zaken gaan spreken, daarvoor is ook ruimte, maar in de eerste plaats zijn wij er om te kijken naar uw psychisch welbevinden”.

Reguliere riagg’s hebben jarenlang die samenhang tussen geloof en psychiatrie wellicht verwaarloosd. Maar juist de Zwolse riagg gaf landelijk toch maar het startschot om zich op het punt van zingevingsvragen positief op te stellen. „J)at was een revolutie!” zegt dr. Meissner. „Dat is als een lopend vuurtje het land doorgegaan. De laatste jaren zijn er binnen de riagg’s speciale mensen aangewezen die zich bezighouden met dat veld van psychiatrie en pastoraat”.

Bont

Het patiëntenbestand van de Zwolse poli is een bont geheel van gereformeerden en niet-gereformeerden, gelovigen en niet-gelovigen, kerkelijke mensen en onkerkelijke mensen. Teamcoördinator Kwakkel: „Maar het grootste deel is natuurlijk kerkelijk. We zien ook wel gebeuren dat mensen invullen: „Geen godsdienst”, maar dat ze wel een christelijk verleden hebben en op grond daarvan bij ons aankloppen”.

DU is de tweede aflevering van een zevendelige serie rond de actie voor het Gereformeerd Psychiatriscli Ziel(enhuis (GPZ). Volgende week dinsdag deel 3: “Het pionierstijdperk is voorbij”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 september 1996

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Een poliin de Zwolse binnenstad

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 september 1996

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken