Bekijk het origineel

Intense stilte in het Drents-Friese Jfbld

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Intense stilte in het Drents-Friese Jfbld

Nationaal park in oprichting ideaal gebied voor rustzoekende wandelaars en fietsers

6 minuten leestijd

„Wandelen door het Drents-Friese Wold is een belevenis", staat in een folder van staatsbosbeheer. Di e kun je uit een klein kastje halen, aan het begin van de Zuidelijke Veldhuizen wandeling, in de boswachterij Smilde. Zeer origineel. Fietsen maakt die belevenis nog ruimer en zelfs een verkenning met de auto is verrassend mooi. De variatie in het gebied is groot. Er zijn uitgestrekte naald- en loofbossen, stuifzanden, heidevelden, graslanden en een moerasgebied.

Het Drents-Friese Wold is sinds mei “nationaal park in oprichting". De ruim 6000 hectare natuur is, na de Veluwe, het grootste aaneengesloten bos- en heidegebied van ons land. Het ligt gunstig op de helling van het Drentse Plateau. Het Wold is een gevarieerd gebied van bos- „ sen, beekdalen, hei met vennetjes en stuifzand, afgewisseld door cultuurgebied. De akkers en weilanden storen niet in het natuurgebied. Integendeel: ze voirmen er een belangrijk onderdeel van.

We volgen de weg van het pittoreske dorpje Vledder, via Doldersum en Wateren naar Appelscha. Er is eerst een landschap van weifanden en akkers, wel open, maar met veel verspreide bosjes en houtwallen, waardoor het niet kaal is.

Het is opvallend stil op de weg. De enkele auto’s die ons passeren, kunnen we gemakkelijk op de vingers van één hand tellen. En voor wie ligt dat fraaie fietspad er eigenlijk? De tijd van toeristen en vakantiegangers is in de eerste week van september voorbij. Voor de oudere fietsers, die we later op de dag in groot aantal zien, is het om kwart over tien blijkbaar nog te vroeg.

Herkauwen

Aan beide kanten van de eenzame weg liggen koeien te herkauwen. Ze zijn een toonbeeld van intense rust. De wandelaar moet hier de schoonheid en de rust ook als het ware herkauwen. Terecht staat in het laatste nummer van “Natuurbehoud": „De rust die men zoekt, is hier overduidelijk te vinden". Wij ervaren het nog meer als het landschap al gauw verandert van cultuur in natuur.

Rechts van de weg is het Bouwersveld van het Drentse Landschap. Daar is het beeld meteen echt Drents: hei met veel pijpestrootjesgras, verspreide vliegdennen en witte stammen van berkenbomen. Halfweg Appelscha ligt, op de flank van het beekdal van de Vledder AA, het Doldersummerveld. Schoonebeker schapen en ossen proberen de hei van overtollige soorten gras te ontdoen. Het is niet vreemd meer om koeien en paarden het gezelschap van schapen en geiten te zien aanvullen of vervangen. Toch is het geen ideaal beeld in de natuur, die daardoor iets cultuurachtigs krijgt. Heide groeit op arme grond, maar koeien en paarden produceren juist veetmest. Toch zijn beheerders van natuurgebieden tevreden over het resultaat.

Graancultuur

De weg van Wateren naar Appelscha ligt gedeeltelijk strak tussen inlandse eiken geklemd. Hij doet dromen over de tijd toen de straat nog een zandpad was en de kleinschalige boerenbedrijven een typische landelijke sfeer hadden. Toen het nog een landschap was zonder maïs, die nu ook hier enorme percelen beslaat en het uitzicht belemmert. We zien gelukkig niet alleen maïsvelden tijdens onze verkenning van het toekomstige nationale park’.

Grote akkers, waarop graan heeft gestaan, liggen als gouden stoppelvelden in de zon te bHnken. In het verleden waren het vooral de rogge- en havervelden, die het landschap op de zandgronden zijn karakter gaven. Ze waren heel wat vriendelijker dan de massieve maïsvelden, die weinig ruimte laten voor de flora en de fauna.

Collega Harry Wonink van dagblad Tubantia schreef in een van zijn boeken: „Nog tot ver in deze eeuw, tot jaren na de laatste oorlog, zijn de rogge- en havervelden voor het landschappelijk schoon van groot belang geweest. Tussen de halmen twinkelde net blauw van de koren bloemen en langs de rand verdrong zich de valse kamille. In de oogsttijd werden de bundels gemaaide rogge in torens op het stoppelveld gezet om te drogen. Wat boden die gouden kegels een fraai gezicht".

Verdroging

We rijden door boswachterij Appelscha en stoppen bij een plek waar eens een ven was. Het is intens stil langs het fietspad. In de hei, grenzend aan het verdroogde ven, lopen enkele geiten. Een buizerd roept klagend. Ver weg blaft een hond. Daarna is het nog stiller. Het ven is door het langdurige tekort aan regenwater helaas in een troosteloze, uitgedroogde ondiepte veranderd. Vooral Drenthe lijdt onder het dalen van de grondwaterstand en de langdurige droogte. Ook daaraan zal aandacht worden geschonken nu het gebied straks gemeenschappelijk zal worden beheerd. Men hoopt het met een nat biotoop aan te vullen, waardoor het belangrijk aan natuurwaarde zal winnen.

Van Appelscha gaan we over een smalle weg door het landbouwgebied de Oude Willem, waar vooral de ruimte heerlijk is. De diepblauwe lucht is laag boven de horizon afgezet met wollige stapelwolken. Ver weg, achter de lage bosrand, vormt een enorme koppel in formatie vliegende vogels een wolk van zwarte stippen. De kijker laat zien dat het kieviten zijn, die al wekenlang in grote koppels fourageren en prachtige vliegoefeningen houden. Een buizerd zeilt moeiteloos, zonder zichtbare beweging van zijn vleugels, over het weidse landschap. Een tweede staat te bidden als een torenvalk en laat zich opeens als een steen vallen. Hij vliegt echter met lege pootjes verder.

Muizenjagers

Aan de rand van een groot stoppelveld, met tot aan de horizon uitzicht over de akkers, eten we onze boterham. Er jagen enkele buizerds en twee torenvalken, want op het stoppelveld vieren de muizen feest. Nergens heb ik buizerds zo lang en zo fraai zien bidden als in dit Drentse cultuurlandschap. Met snel wapperende vleugels, het lichaam enigszins achterwaarts gericht, de staart gespreid en de poten gestrekt als om direct te kunnen toegrijpen, hangen ze boven de plek waar ze een prooi zien. Meestal stoten de muizenjagers tevergeefs.

Een torenvalk heeft meer succes. Hij vliegt, met een muis in zijn pootjes, l a boven het land naar een plek waar hij zijn middagmaal zal houden. Bij een parkeerplaats hangt een Gelderse roos vol met trossen oranje-rode bessen, gestoofd door de zon. De lijsterbessen zijn nog feller van kleur. In een pol pijpestrootjesgras langs een bospad, hangt een bont zandoogje van de zon te genieten. Boven een maïsakker jagen kwetterende zwaluwen op insecten.

We hebben in de auto al gemerkt hoe eenzaam en stil de wegen en paden hier zijn. Tijdens een wandeling in een boslaan ervaren we pas echt wat stilte is. Een paar keer passeren ons fietsers. Dit nationale park in oprichting is een echt stiltegebied.

In de driehoek tussen Vledder, Diever en Appelscha beheren Natuurmonumenten, staatsbosbeheer en het Drentse Landschap de natuurterreinen. Dat beheer van die beschermde gebieden is nog versnipperd. Door de wijziging in nationaal park zal er een gemeenschappelijk beleid komen. Volgens Natuurmonumenten zal het Drents-Friese Wold een uitdagend nationaal park worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 september 1996

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Intense stilte in het Drents-Friese Jfbld

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 september 1996

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken