Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

„Betekenis van collecten neemt af”

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Betekenis van collecten neemt af”

Interkerkelijke geldwerfactie ”Kerkbalans” start voor 25e keer

5 minuten leestijd

ROTTERDAM - De interkerkelijke geldwervingsactie Kerkbalans start morgen voor de 25e keer. De ledentallen van de kerken dalen, de inkomsten stijgen nog steeds. Maar steeds minder. Ieder jaar wordt het spannender. Wanneer zet de daling in? Ds. H. J. J. Radstake, voorzitter van de hervormde commissie geldwerving, is niet echt bezorgd. „De rek is er nog niet uit. Van de hervormde mensen die geven, draagt 46 procent minder dan 100 gulden bij. Dat zou beter kunnen”.

Zeven kerken brachten vorig jaar 700 miljoen bijeen. De hervormden zorgden voor 275 miljoen, de gereformeerden voor 191 miljoen en de rooms-katholieken gaven bij elkaar 117 miljoen. De andere vier kerken die meedoen met Kerkbalans, de Oud- Katholieke Kerk, de Doopsgezinde Sociëteit, de Evangelisch Lutherse Kerk en de Remonstrantse Broederschap, deden de rest van de duiten in het zakje.

De kerken zijn in staat meer levend geld bijeen te brengen dan enige andere charitatieve organisatie in Nederland, concludeert de predikant. Ter vergelijking noemt ds. Radstake, hervormd predikant in Rotterdam, Foster Parents Plan. Dat ontving in 1994 135 miljoen. Onder levend geld verstaan de kerken de vrijwillige bijdragen, legaten, inkomsten uit bazars en collecten.

Chipknip

De betekenis die de laatste categorie voor de geldwerving van de gemeente heeft, neemt alleen maar af, aldus ds. Radstake. „Er zitten minder mensen in de kerk. Maar dat niet alleen. Als de chipknip doorzet, hebben kerkgangers binnen afzienbare tijd geen contant geld meer in hun portemonnee”.

De geldwervingsactie Kerkbalans richt zich op de vrijwillige bijdragen. Zesentwintig jaar geleden is het allemaal begonnen. Kerkvoogdijen konden toen steeds moeilijker de eindjes aan elkaar knopen. Tot de jaren twintig kwam 80 procent van de inkomsten van de Hervormde Kerk uit dood geld en 20 procent uit levend geld, legt ds. Radstake uit. „In 1950 was die verdeling precies omgekeerd. Deze snelle omslag vereiste van de kerkvoogden een omschakeling. De beheerders van vermogen moesten aan geldwerving gaan doen. Dat was lastig”.

De eerste hervormde actie, onder het motto ”Trouw moet blijken”, werd gehouden in 1972. Ongeveer 250 gemeenten deden mee. De inkomsten stegen met 30 procent. Andere kerken bleken dezelfde financiële problemen te hebben. Vanaf het volgende jaar kwam er een gezamenlijke actie: Kerkbalans.

Die naam staat voor een methodiek, stelt ds. Radstake. De jaarlijkse actie is bedoeld om de plaatselijke gemeente te helpen tot een verantwoorde vorm van geldwerving te komen. De actie is niet landelijk voorgeschreven. Alle gemeenten krijgen het materiaal aangeboden. Van de 1041 hervormde gemeenten doet 75 procent uit dé breedte van de kerk mee. Omdat alle grote steden meedoen, staat dit voor 85 tot 90 procent van de zielen. Bij de gereformeerde doet twee vijfde van de kerken mee. „De zelfstandigheid is daar groter”.

Eigen folder

Een in drieën gevouwen langwerpige folder -de rk-variant is vierkanter van vorm- gaat ieder jaar naar alle pastorale eenheden van de gemeenten die meedoen. „Elke gemeente heeft de mogelijkheid de folder met een eigen tekst te laten bedrukken”, stelt de predikant met nadruk. Dat maakt het voor iedereen ook mogelijk om mee te doen met Kerkbalans, vindt hij. „De naam Heere met drie e’s of allemaal hoofdletters mag nadrukkelijk”.

Aan Kerkbalans meedoen kost de gemeente niets meer dan de drukkosten van de folders. Het is overigens de Vereniging van Kerkvoogdijen die de administratieve afhandeling verzorgt.

Vrijwillige bijdragen via Kerkbalans innen biedt alleen maar voordeel, vindt Radstake. „De inkomsten zijn hoger. De plaatselijke actie krijgt landelijke publicitaire ondersteuning. Doordat de kerken zich gezamenlijk presenteren, is er gemakkelijker toegang tot de media. Het reclamebudget bedraagt op jaarbasis 35.000 tot 40.000 gulden. „Dat vind ik voor zeven kerken niet veel. We werken voornamelijk met onze naamsbekendheid”.

Niet iedere gemeente doet mee met Kerkbalans. „Elke gemeente doet aan geldwerving. Maar op plaatsen waar op dankdag genoeg geld wordt opgehaald om een jaar te draaien, bevelen we onze actie niet aan”.

Plaatselijk

Om ieder misverstand weg te nemen, beklemtoont hij dat het bij Kerkbalans om een plaatselijke actie gaat. „Het geld is puur en alleen voor de instandhouding van de eigen gemeente”. Bij de organisatie van Kerkbalans zijn ook geen functionarissen in dienst. Ds. Radstake en secretaris ds. H. A. van Til „doen het erbij”.

De motivatie van de Rotterdamse predikant om voor Kerkbalans te werken: „Bij collega’s kom ik vaak een scheiding tussen geestelijke en materiële zaken tegen. Het geestelijke heeft dan een forse meerwaarde. Met geld bemoei je je niet als dominee. Naar mijn overtuiging vallen theologisch gezien beide onder de heiliging. Een goede manier van geld werven is een geestelijke zaak: Hoe houden we de gemeente in stand voor het volgende geslacht? Hoe zorgen we ook in financieel opzicht dat de gemeenten blijft draaien?”.

Bij mensen die tegen de ouderlingkerkvoogd zijn, signaleert ds. Radstake eenzelfde soort dualisme. „Ik hecht er wel aan dat het om ouderlingenkerkvoogd gaat. En daar wil ik hen op zijn tijd nog wel eens aan herinneren”. De predikant is namelijk zeer overtuigd van de waarde van pastorale zorgvuldigheid. „We moeten mensen op maat benaderen”. Verder kenmerkt een goede manier van geldwerven zich door openheid. „De boeken moeten ter inzage liggen”. Het allerbelangrijkste voor een goed resultaat van de actie Kerkbalans is betrokkenheid van de leden.

Gereformeerden

De gedachte dat hervormden gereformeerden op sleeptouw gaan nemen in het SoW-proces kan de predikant niet onderschrijven. De gereformeerden hebben volgens hem een minder grote onkerkelijke rand. De bijdragen per gift en per ziel zijn bij hen groter dan in de Hervormde Kerk „Van de Afscheiding en de Doleantie hebben ze geleerd voor de kerk te zorgen”.

„Ik werk natuurlijk met landelijke cijfers. Plaatselijk kan het wel eens anders liggen. Van de gemeenten die zich tot de Gereformeerde Bond rekenen, hebben er veel een hoge betrokkenheid. Daar zal het financieel ook niet slecht gaan. Maar er zijn natuurlijk ook nog wel niet-bondsgemeenten met een hoge betrokkenheid.

Als commissie weigeren we de inkomsten overigens uit te splitsen naar modaliteit. Er vallen geen conclusies te trekken dat bepaalde gebieden meer in de min zitten dan andere. De Randstad een rampgebied? Dat is niet zo. Wel een stukje, maar een deel loopt prima”.

Voor de toekomst is ds. Radstake niet pessimistisch. „De grote vraag waar de kerk voor staat is: Wat betekent het afnemend aantal leden voor je apparaat? Ben je in staat hetzelfde aantal kerkgebouwen overeind te houden? Een ander lastig punt is dat van de solidariteit. Dan bedoel ik nog niet eens van de Bond naar de vrijzinnigen of omgekeerd. Maar bijvoorbeeld van Nunspeet met zes predikanten naar Rotterdam-Delfshaven met slechts één predikant”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 8 januari 1997

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

„Betekenis van collecten neemt af”

Bekijk de hele uitgave van woensdag 8 januari 1997

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken