Bekijk het origineel

Jeugdwijding als commercieel succes

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Jeugdwijding als commercieel succes

Verplicht DDR-ritueel verslaat na de ”Wende” nog altijd zijn duizenden

5 minuten leestijd

APELDOORN - Tussen maart en juni is het in de voormalige DDR de tijd van de jeugdwijding. Niet minder dan 100.000 14-jarigen doen dan op feestelijke wijze hun intrede in de ”wereld van de volwassenen”. De helft van een hele jaargang neemt dan deel aan een ritueel waar jongeren voor de ”Wende” bijna niet omheen konden. Met het vertrek van Honecker en consorten leek het met de jeugdwijding gedaan. Maar de jeugdwijding wint aan populariteit nu de commercie er zich over ontfermt Onderneming ”Jugendweihe”.

De 10.000 jongeren die deze maanden in de Evangelische Kirche openbare geloofsbelijdenis afleggen, steken mager af bij hun seculiere leeftijdgenoten die aan de jeugdwijding deelnemen. De wijding is geen uitvinding van de DDR om de kerk te bestrijden. Het idee is afkomstig van 19e-eeuwse vrijdenkers. In 1859 begon de Bond van Vrijzinnige Gemeenten met de jeugdwijding in de plaats van de geloofsbelijdenis. Begin 20e eeuw nam de arbeidersbeweging het idee over.

De communistische DDR-autoriteiten maakten er een massaal gebeuren van. Tegenover de geloofsbelijdenis zou een staatsfestiviteit moeten staan. In 1955 stelde Berlijn (Oost) de jeugdwijding officieel in. Wie niet deelnam, had letterlijk een probleem. Uiteindelijk nam 95 procent van de kinderen aan de jeugdwijding deel. De overstap van kind naar volwassene was verbonden met een belofte van trouw aan de staat, het socialisme en de vriendschap met de Sowjet-Unie. Elk kind in de DDR Kreeg van het centrale comité voor de jeugdwijding een boek. Meestal was dat: ”Het socialisme - Jouw wereld”.

Eerzucht

De jeugdwijding is vandaag de dag geen verplichting meer, maar desondanks is het massale karakter niet verdwenen. Het boek voor elke jongere is er nog altijd. Dit jaar een rijk geïllustreerde uitgave over alle landen van Europa. Dat de jeugdwijding de ”Wende” heeft overleefd en ieder jaar zelfs populairder wordt, is vooral het werk van de, jeugdwijdingsverenigingen, die in het ritueel geld zien.

Het is niet zomaar dat Brucksch, de voorzitter van de jeugdwijdingsverenigingen in de deelstaat Saksen, de woorden „heel normale onderneming” moeiteloos over de lippen komen. Met het verdwijnen van de DDR leek het gebeurd met de jeugdwijding. Het bleek echter al snel dat de bevolking de jeugdwijding niet kwijt wilde.

De nodige eerzucht kan de verenigingen die de jeugdwijding organiseren niet worden ontzegd. Stuk voor stuk willen ze door de Staat als jeugdwerkinstantie worden erkend. Dat is tot dusver alleen in Berlijn en Saksen-Anhalt gebeurd. In Saksen blokkeert minister van sociale zaken Geisler (CDU) de erkenning. Volgens de bewindsman kan een jeugdvereniging op steun van de Staat rekenen als ze op lange termijn werkt, met als doel de opvoeding van jongeren tot burgers die zich van hun verantwoordelijkheid bewust zijn. De verenigingen die de jeugdwijding regelen, voldoen niet aan die eis. Ze bereiken alleen de jongeren die aan de jeugdwijding deelnemen en bovendien is het lidmaatschap tot één jaar beperkt.

De voorzitter van de Saksische jeugdwijdingsverenigingen, Hütter, benadrukt dat hij open jeugdwerk verricht. Bij 2770 meetings hebben vorig jaar bijna 110.000 jongeren aan de jeugdwijding deelgenomen. Hütter meent dat de kerkelijk meelevende Geisler zich vooral door partijpolitieke motieven laat leiden.

Hütter zegt niet uit te zijn op staatsondersteuning voor de jeugdwijding. Als door de Staat erkende jeugdwerkinstantie zou hij geen omzetbelasting hoeven te betalen. En dat is hem heel wat waard.

Middenstand

Reclame hoeven de verenigingen niet te maken. „Het is een stuk familietraditie”, verklaart Heidi Richter het succes van de jeugdwijding. Mevrouw Richter is de voorzitter van de belangenvereniging voor humanistisch jeugdwerk en de jeugdwijding in Berlijn. „De ouders hebben de jeugdwijding gedaan, nu willen ze het voor de eigen kinderen. Wij geven slechts aan de wensen van de ouders gehoor”, zegt de Berlijnse. ”Wij”, dat zijn vaak oud-docenten of afgestudeerde sociale wetenschappers, vaak oudere mensen die van de jeugdwijding en het jeugdwerk na 1990 hun beroep hebben gemaakt.

De plaatselijke middenstand profiteert mee van de jeugdwijding. De jongens hebben een nieuw kostuum nodig, de meisjes een feestelijke jurk. Een geschikte zaal wordt afgehuurd en aangekleed met bloemen. Een kapel speelt wat makkelijk in het gehoor liggende liedjes en een cateringbedrijf zorgt voor hapjes. De familie koopt cadeaus. Het krijgen van geschenken is voor jongeren in veel gevallen de reden om de jeugdwijding af te leggen.

De politiek is ook van de partij bij de jeugdwijding. Politici, vooral van PDS en SPD en in mindere mate van CDU/CSU, fungeren op zo’n dag als feestredenaar. Gemeenteraadslid Weissgerber (SPD) uit Leipzig is van mening dat „de jeugdwijding een belangrijk vacuüm opvult in het onchristelijke oosten. „Politici moeten zich dat realiseren”, schrijft Weissgerber in een brochure over zijn werk als spreker bij jeugdwijdingsbijeenkomsten. „Op zo’n dag moet je de politiek laten rusten. Het gaat om het bevorderen van de democratische gemeenschapszin”.

Anti-christelijk

Tussen kerken en jeugdwijdings-instanties is de relatie minder gespannen dan in het verleden. „We zijn minder op elkaar gebeten”, zegt Hütter. Anno 1997 wordt bij de jeugdwijdingsbijeenkomsten niet meer met het christelijk geloof en de kerken gespot.

De woordvoerder van de Evangelische Kerk in Dresden, Oelke, geeft toe dat de huidige jeugdwijding niet meer met de DDR-happening valt te vergelijken. Hij wijst er echter op dat de kerk net als in het verleden van mening is dat jeugdwijding en geloofsbelijdenis niet samengaan. „Daar is niets aan veranderd. De jeugdwijding heeft altijd een anti-christelijk karakter gehad, ook voor 1933. En daar is toch de huidige jeugdwijding op gebaseerd. Belijdenis doen is getuigenis afleggen van het geloof En daar gaat een tweejarige voorbereiding aan vooraf. Maar wat is nu jeugdwijding?”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 april 1997

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Jeugdwijding als commercieel succes

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 april 1997

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken