Bekijk het origineel

De poort naar België en Frankrijk

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

De poort naar België en Frankrijk

5 minuten leestijd

„Wat de Maas bracht in Maasbracht, bracht de Maas in Maasbracht”. De Maasbrachters zijn trots op hun dorp aan de rivier. Voor de schippers is het Limburgse plaatsje de poort naar België en Frankrijk, buitenstaanders verbazen zich over de vele scheepvaartactiviteiten in dit verder tamelijk onbetekenende plaatsje aan de Maas. Na Rotterdam heeft Maasbracht al vele jaren de grootste binnenhaven van ons land. Hoe lang nog?

“Maasbracht zelfstandig”, meldt een opzichtig bord bij de rotonde. Was getekend, het “Burger-comité voor Havengoed”. Maasbracht maakt zich, nauwelijks zes jaar na de herindeling met Ohé en Laak, Linne en Stevensweert, opnieuw zorgen over zijn zelfstandigheid. Als het nu zover komt, zal de tweede binnenhaven van Nederland niet langer de boventoon voeren, maar ingedeeld worden bij de grote buur Roermond. Het is niet alleen de schrik van de bestuurders. Ook de ondernemers vrezen dat de binnenvaartbelangen op de twee de plaats zullen komen.

De scheepvaart drukt een zwaar stempel op de ruim 6000 inwoners tellende plaats. Ongeveer 250 schippers hebben hun waladres in de gemeente Maasbracht. Naast deze binnen vaartbedrij ven zijn er nog eens 25 bedrijven actief op het gebied van transportbemiddeling over water. Circa twintig bedrijven ondernemen activiteiten met betrekking tot winning van, handel in en vervoer van grondstoffen zoals zand, grind en klei.

Goud

Het waren de Limburgse delfstoffen die aan het begin van deze eeuw de scheepvaartactiviteiten in Maasbracht sterk stimuleerden. Het begon met het “zwarte goud” (de kolen) en na de sluiting van mijnen ging de drukte gewoon verder met het winnen van het zogenoemde witte goud (grind). Belangrijk was het graven van een kanaal „van Maasbracht naar Maastricht”, het Julianakanaal, tussen 1920 en 1935.

Inmiddels zijn in de gemeente Maasbracht’in de sector scheepsbouw en reparatie ongeveer 25 bedrijven actief. Ten slotte houden 35 bedrijven zich bezig met dienstverlening. Volgens een gemeentewoordvoerder bedraagt het totaalaantal aan water gebonden bedrijven in de gemeente 375. „Ten opzichte van het totaalaantal bedrijven is dat 42 procent. De totale werkgelegenheid in Maasbracht bedraagt ongeveer 3500 arbeidsplaatsen”. Dat is de helft van de totale werkgelegenheid.

Maasbracht heeft een bijzondere relatie met de schippers. Dat blijkt uit de aanwezigheid van de ligplaatsenschool, voor kinderen van schippers, de internaten De Maasvaart en Prins Bernhard, een speciaal verzorgingstehuis, een diversiteit aan (rooms-katholieke) kerkgemeen schappen en niet te vergeten de schippersbeurs.

Kenmerkend voor het dorp is de zogenaamde drielingsluis van Maasbracht met het grootste verval in Nederland. Er kunnen verschillen optreden van maar liefst 12,5 meter: een muur van water. De sluizen geven toegang tot het Julianakanaal, ooit gegraven om het onbevaarbare deel van de Maas richting Maastricht te overbruggen. Pal achter de sluis liggen de oudjes: binnenvaartscheepjes, inmiddels ongeschikt en te klein voor het economische bedrijf anno 1997. Hun eigenaren verdienden er eens hun boterham mee. Net als de vaartuigen zelf zijn ze (te) oud geworden. De ligplaatsen vormen een bijzonder ‘bejaardenhuis’ op het water. De gemeente voert in haar vlag zelfs een stokanker, dat verwijst naar de schippers die hun anker definitief hebben uitgegooid in het Limburgse dorp.

Grindwinning

Een belangrijk probleem dat de scheepvaartsector bedreigt is het wegvallen van de grindwinning in Limburg. In 1990 hebben de provincie en het Rijk afgesproken dat er nog maximaal 35 miljoen ton zal worden geleverd voor de nationale behoefte. Daarna wordt de winning beëindigd. Scheepvaart en betonindustrie zullen hieronder lijden, zo is de (terechte) vrees van het gemeentebe stuur, dat naarstig zoekt naar alternatieven op transportgebied. Wellicht kan dat ook voor een deel worden gevonden in de groeiende containervaart.

Volgens de gemeente krijgt de haven, als er geen maatregelen worden genomen, meer het karakter van een doorgangshaven dan van een verblijfshaven, met alle gevolgen van dien. Om dit te keren, denken de bestuurders aan het meer stimuleren van de haven als sociale wachtplaats met specifieke sociaal-culturele voorzieningen voor (oud-)varenden. Ook zijn er plannen de havenboulevard aantrekkelijker te maken voor het toerisme.

Schippersbeurs

De opheffing van de schippersbeurs, nog voor het jaar 2000, hangt als een tweede zwaard van Damocles boven de Maasbrachter schippershoofden. Toenemende concurrentie, schaalvergroting en verzakelijking zullen hun tol eisen. „De prijzen zullen verder dalen en langzamerhand worden eigen bedrijfjes stuk gemaakt”, verwacht brigadier van de poUtie te water J. Bos. Achter zijn bureau in het bureau van de Maasbrachtse rivierpolitie, gesitueerd op een uniek punt aan de Loswal, is de Limburger niet hoopvol gestemd. „Jakken en jagen, daar draait het tegenwoordig om. Een dag voor de ene sluis, anderhalve dag voor de volgende. Kom daar nu eens om. Er zijn dubbele sluizen, de wachters worden van tevoren geïnformeerd en een halfuur wachten is al veel. De schepen moesten groter, want de collega deed het ook. Zoniet, dan verlies je je werk”.

Bos, die zelf als binnenvaartschipper zijn loopbaan begon, hunkert nog wel eens naar de dagen van weleer. „Het was ook veel gezelliger, de schippers kwam op de sluizen bijeen. Daar stond ook steevast een café, wat ook een zakelijke functie had. Ze konden er telefoneren. En zelfs de bevrachter wist de groepjes schippers in de cafés te vinden...”

Dit is het eerste verhaal in een serie van drie over belangrijke Nederlandse binnenvaarthavens.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

De poort naar België en Frankrijk

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 19 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 28 Pagina's

PDF Bekijken