Bekijk het origineel

Een kerkdienst zonder collecte

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een kerkdienst zonder collecte

Aalmoezenier Bultinck ziet aantal protestanten in Belgische gevangenis groeien

6 minuten leestijd

DENDERMONDE - De kerkdienst verloopt voor een groot deel nog eenvoudiger dan een gewone protestantse eredienst. Er is nooit een vertegenwoordiging van de drie ambten. En een collecte is er ook niet Uiteraard niet. Want de bezoekers hebben geen geld. Dat is pastoraal wel iets om over na te denken, vindt ds. C. L. T. Bultinck. Hij pleit voor een alternatief, zodat ze toch ook iets kunnen bijdragen, de gevangenen onder wie hij werkt.

De 37-jarige predikant is sinds 1 mei hoofdaalmoezenier voor de strafinrichtingen van justitie in België. Daarvoor diende hij de gemeente Dendermonde. Ds. Bultinck is lid van de Verenigde Protestantse Kerk in België (VPKB). Een kerk die volgens hem niet is te vergelijken met enige kerk in Nederland. Globaal onderscheidt ds. Bultinck in zijn kerkverband drie richtingen. Een liberaal-reformatorische, een conservatief-reformatorische en een evangelische richting.

Bij de laatste denkt hij aan het bedienen van de ‘grootdoop’ en aan charismatische elementen zoals het spreken in tongen. Dat maakt vooral aan Waalse kant opgang. De liberaal reformatorische richting houdt zich met name bezig met maatschappelijk-sociale vraagstukken en maakt ongeveer 60 procent van de kerk uit. Ds. Bultinck, geschoold in Heverlee en daar onder anderen gevormd door dr. C. A. Tukker, dr. G. Bos en dr. M. Pretorius, rekent zichzelf tot de klassiek-reformatorischen. „Die zijn meer christologisch bezig met de verkondiging van Christus en Zijn heil voor persoon en samenleving. De nadruk ligt wel meer op de persoonlijke bekering”.

Liedboek

Bij behoudend-reformatorisch moet je in België niet meteen denken aan de drie Formulieren van Enigheid, waarschuwt de predikant. „We hebben andere belijdenisgeschriften: de Confessio Augustana, de methodistische geloofsbelijdenis en, net als in Nederland, de Heidelbergse Catechismus en de Confessio Belgica (NGB)”. Zelf maakte hij voor de catechisatie wel gebruik van de Heidelberger. Ook komt het voor dat men eruit preekt. Dat gebeurt dan niet in een tweede dienst op zondag, maar in plaats van de morgenpreek over een gewoon schriftgedeelte. „Maar zelden hoor”.

Bijambt

Hoeveel leden de VPKB telt, is onduidelijk. Getallen van 30.000 tot 35.000 worden genoemd. Er zijn inclusief wijkgemeenten 110 gemeenten. In Dendermonde bezoeken ruim veertig mensen de kerkdienst. Landelijk gezien is dat meer dan gemiddeld. In alle gemeenten aan de Nederlandstalige kant maakt men gebruik van de Nieuwe Vertaling (1951) en het Liedboek voor de Kerken. Een aantal gemeenten zingt ook uit de bundel van Johannes de Heer en hier en daar gebruikt men de Opwekkingsbundel. Aan de Franstalige kant gebruikt men de ‘vertaling Louis Segond en de bundel “Louange et prière”. De laatste wordt gaandeweg verdrongen door “Are en ciel”.

Bij ds. Bultincks gemeentewerk in Dendermonde hoorde een bij ambt in de plaatselijke gevangenis: plaatsvervangend aalmoezenier. In België heet elke geestelijk verzorger in de gevangenis zo. Ook de protestantse.

Tot zijn taken hoorde regelmatig celbezoek aan degenen die zich hebben ingeschreven op de rol van de protestantse godsdienst. Het systeem bij onze zuiderburen is zo dat elke gedetineerde bij binnenkomst de gelegenheid krijgt zich in te schrijven bij een van de erkende godsdiensten. Dat zijn de roomskatholieke, de protestantse, de joodse. de anglicaanse, de orthodoxe en de islamitische godsdienst. Een andere mogelijkheid is kiezen voor het humanisme of niet inschrijven. Dat laatste is in toenemende mate het geval, constateert de hoofdaalmoezenier.

Godsdienst, en daarmee de aalmoezenier, raakt in de marge. Voor protestanten geldt dat misschien nog wel meer, denkt ds. Bultinck. „De ontkerkelijking is in de samenleving gaande. In het criminele milieu is dat nog sterker”.

Toch heeft de aalmoezenier in destrafinrichtingen een volwaardige plaats. Hij is stemgerechtigd vertegenwoordiger op de personeelsconferentie. ’ Als lid daarvan mag ook hij advies geven over een penitentiair verlof of een voorwaardelijke of voorlopige invrijheidstelling. In overleg met andere personeelsleden helpt ds. Bultinck ook zoeken naar mogelijkheden voor reïntegratie, naar huisvesting, werk, opleiding of inkomen.

De predikant mag wel andere mensen bezoeken dan die op de protestantse rol, en wie dat wil mag de protestantse eredienst bijwonen. Maar het moet wel van de gedetineerde uitgaan. Lang niet iedereen op de protestantse rol is ook van protestantsen huize. Sommigen komen omdat vrienden in de gevangenis de protestantse eredienst bezoeken. „Ik ben daar heel nuchter in. Maar in toenemende mate kom ik toch ook mensen tegen -en je spreekt dan vooral over jongeren- met een protestantse of evangelische achtergrond. Eigenlijk is dat niet zo gelukkig”.

Eind 1991 begon ds. Bultinck met acht inschrijvingen. Een jaar later kreeg hij met 32 inschrijvingen te maken. „Dat lag niet aan mij, maar aan de overbevolking die er kwam”. Het totaalaantal gedetineerden is nu in verband met verbouwingswerkzaamheden gedaald tot rond de 150, maar eerst lag het dik boven de 200.

Wat de „nieuwe bediening van hoofdaalmoezenier” inhoudt, kan ds. Bultinck nog niet precies vertellen. „Ik werk volop aan de terreinverkenning. Nu ben ik bezig om alle instellingen te bezoeken”.

Het gaat in heel België om 35 gevangenissen en acht instellingen voor bijzondere jeugdzorg.

Samenwerking

De samenwerking tussen VPKB’ers en evangelischen -sinds jaar en dag een heikel punt in België- verloopt volgens ds. Bultinck in het gevangeniswerk prima. Sinds 1839 is de synodevoorzitter van de VPKB voor de overheid de spreekbuis van het Belgisch protestantisme. Niet alleen voor de VPKB, maar ook voor alle andere protestanten. Dat laatste is tegen het zere been van veel evangelischen.

Ds. Bultinck heeft van zijn eigen kerk echt de indruk dat die wel wil samenwerken. „Maar ze wil niet haar historische rechten zomaar een-twee-drie overboord gooien en aan anderen geven. Er zitten twee kanten aan de zaak. Je bent ook solidair met je achterban en met een stuk geschiedenis”.

In het beleid van het aalmoezenierschap is er in ieder geval wel „een ernstige inspraak van de andere kerkgenootschappen”. Bij de vergaderingen van de nationale commissie voor het aalmoezenierschap in de strafinrichtingen zijn officiële afgevaardigden van de „ Zevende-dagsadventisten, van de vrij-evangelische gemeenten en van het Vlaams verbond voor pinkstergemeenten aanwezig. Ze hebben een raadge~ vende stem. „De synode is hiermee akkoord. De synodale raad vond het zoeken naar afgevaardigden uit andere kerken alleen maar gunstig”.

De predikant heeft overigens wel de indruk dat de samenwerking in het gevangeniswerk soepeler verloopt dan in andere afdelingen. „Ik denk dat mensen van onze kerk die in de gevangenis bezig zijn wat theologische spiritualiteit en theologische oriëntatie betreft meer op dezelfde lijn zitten met mensen uit de andere kerkgenootschappen dan in het onderwijs het geval is. Zeker in het gevangeniswerk, in crisispastoraat, kom je met theologische discussies niet veel verder”.

Vanuit dezelfde geest of vanuit dezelfde Christusgesteldheid werken, zeker in de gevangenis, vindt ds. Bultinck van groot belang. „Ik denk dat het bij de meeste protestantse aalmoezeniers gaat om het helpen van de mens vanuit Christus’ Evangelie, vanuit Zijn kruis en opstanding”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 21 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Een kerkdienst zonder collecte

Bekijk de hele uitgave van maandag 21 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken