Bekijk het origineel

In het zweet voor een emmer pieren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

In het zweet voor een emmer pieren

Zeeaasspitter Jan Quist: „Ik geniet elke ochtend op de uitgestrekte slikken”

5 minuten leestijd

WESTENSCHOUWEN - Zodra de slikken van de Oosterschelde droogvallen, steekt hij de dijk over. Gewapend met een riek en een emmer gaat hij dagelijks op zoek naar pieren en zagers. De handel in wormen heeft de 44-jarige beroepsspitter Jan Quist uit Westenschouwen geen windeieren geld. Toch kiest hij binnenkort voor een andere bron van inkomsten. „Helaas is het beroep van pierenspitter op sterven na dood”.

Uit de koelkast haalt Quist een houten bakje tevoorschijn. In de droge, zwarte zeegrond krioelen tientallen pieren. De spitter heeft ze in alle soorten en maten: dikke, langgerekte, donkerbruin gekleurde en meer bloederige exemplaren. Met de vingertoppen strijkt hij over de wormen heen, terwijl zijn ogen scherp toezieii op de bewegingen van de dieren. „Deze is dood”, zegt Quist hardop. Achteloos slingert hij de pier in een volle prullenbak naast de toonbank.

Het schuurtje naast zijn woning aan de rand van Westenschouwen is zo’n beetje het handelscentrum van Quist. Sportvissers en rederijen die met hengelaars de Oosterschelde opvaren, nemen er dagelijks zo’n acht kilo pieren en zagers af. Om aan de vraag naar wormen te kunnen voldoen trekt de pierenspitter vrijwel dagelijks naar het natuurpark. Zodra de zandplaten droogvallen, is hij van de partij.

Rustgevend

De Schelphoek onder Serooskerke geldt als een van zijn populaire stekjes. „Het liefst ga ik ‘s morgens al om half vijf aan de slag”, zegt Quist. „Niets is zo rustgevend als in je eentje op uitgestrekte slikken te staan. Alles om je heen is stil, de zon rijst langzaam op en in de verte zie je alleen maar de waterlijn. Na dertig jaar spitten vind ik dat nog steeds fantastisch”.

Meestal slaat Quist zijn hand een uur of drie lang aan de riek. Zijn werkmethode is even eenvoudig als vermoeiend. Met gekromde rug woelt hij meter voor meter de zware zeeklei om. Alle pierfen en zagers die tevoorschijn komen, verdwijnen vervolgens in de rode emmer. „Ze zeggen wel eens: Iedereen kan spitter worden. Maar dat is beslist geen waar. Reken maar dat je heel wat spierkracht nodig hebt. Vooral als je dicht bij het water spit, moet je wel eens op je tanden bijten”.

Per dag vangt de beroepsspitter al gauw 2000 wormen. Een resultaat waar een hobbyspitter stil van wordt. Quist: „Ik heb spitters meegemaakt die zes uur lang zwoegden voor 600 pieren. Het scheelt natuurlijk dat ik van jongsaf op de slikken sta. Al op mijn tiende jaar ging ik met mijn oudere broer mee. Wij spitten voor een handelaar in Renesse, Kees Hogerhuis. Hij betaalde een cent per pier”.

Zoals velen in Zeeland heeft Quist jarenlang het vak in zijn vrije tijd uitgeoefend. Tot tien jaar geleden was hij in dienst bij een aannemer als metselaar. „Elk uurtje dat ik vrij was, stak ik in het pierenspitten. Je mag gerust weten: ik heb handenvol geld verdiend”. Quist ging in de gloriedagen van de zeeaasspitters dagelijks met 3500 wormen naar huis. Die brachten bij pierengrossier Ponsen in Burghsluis al gauw 800 gulden op. „Ik kon bij wijze van spreken elke avond champagne drinken”.

Quist besloot tien jaar geleden van zijn hobby een beroep te maken. Hij liet zich inschrijven bij de Kamer van Koophandel, waar de dienstdoende medewerker hem met verbazing vroeg: „Pierenspitter? Wat is dat nu weer?” Quist: „Het is een prachtige baan. Wormen zijn prachtige beestjes,- zagers zijn nog mooier. Die hebben echte koppies, met angeltjes waarmee ze af en toe in je handen bijten. De grootste die ik ooit ving, was een zager van zo’n dertig centimeter lang. Het dier woog een ons. Ik heb het een kennis cadeau gedaan”.

Uitgekeken

Vrij snel nadat Quist zelfstandig zeeaasspitter werd, had hij veertien man in dienst. Dat aantal slonk in de loop der jaren steeds meer, vanwege een afnemende vraag naar pieren, aldus de spitter. „Sportvissers raken onderhand uitgekeken op de Oosterschelde. Ze vangen te weinig. De belangrijkste oorzaak ligt volgens mij bij twee kotters. Die visseji het hele gebied leeg. ‘s Nachts hoor ik ze vanuit mijn huis bezig onder aan de dijken. Ze slepen alles weg”.

Behalve met teruglopende vraag kampen de spitters oök met strengere regelgeving. Zij mogen de laatste jaren slechts op een beperkt aantal, afgebakende locaties aan het werk. „Het allerergste vond ik dat de Slikken van Vianen verboden terrein werden. De spitters hebben de afsluiting van het uitgestrekte gebied ervaren als een schop tegen het zere been”

Quist herinnert zich de spanning onder de pierenspitters en de opsporingsambtenaren uit die tijd nog levendig. „Veel spitters weigerden de Slikken van Vianen op te geven. Op een gegeven moment was het gewoon oorlog met de politie. Justitie voerde allerlei acties met helikopters en snelle bootjes uit. Later keerde de rust gelukkig terug. Natuurlijk, elke spitter krijgt wel eens een proces-verbaal. Dat is inherent aan het vak. Pas kreeg ik er ook een. Ik was m’ n spitvergunning vergeten”.

Vogels

Volgens Quist zijn de regels voor beroepsspitters op percelen in de Oosterschelde te streng. „De provincie slaat door. Alles wordt opgeofferd aan de natuur. Maar ik zal je vertellen dat het werk van ons de natuur ten goede komt. Denk maar niet dat wij de vogels verjagen. Het tegendeel is het geval. Tijdens het spitten moet ik altijd goed erg in mijn emmertje met pieren houden. Anders pikken de vogels het leeg”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 24 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

In het zweet voor een emmer pieren

Bekijk de hele uitgave van donderdag 24 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken