Bekijk het origineel

Zen en het christelijk belijden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Zen en het christelijk belijden

4 minuten leestijd

Robert E. Kennedy, van oorsprong rooms-katholiek priester, meent dat “zen” ook door christenen beoefend kan worden. Wat is zen? Dat is moeilijk in eeii of twee woorden te zeggen. Zen is een wijze van geconcentreerd mediteren, die in het boeddhisme, met name in China en Japan, beoefend wordt. De bedoeling van zen is dat de geest van de mens leeggemaakt wordt van alles wat met de aarde te maken heeft en als het ware één wordt met God of met het goddelijke.

Kennedy is door de zen-gedachte gegrepen. Hij trok, na de jezuïetengelofte afgelegd te hebben, aanvankelijk als missionaris naar Japan om Japan tot het christendom te bekeren, maar kwam, na zijn religieuze zekerheden kwijtgeraakt te zijn, onder de indruk van zen-beoefenaars en werd vijftien jaar later zen-leraar in New York. Toch beschouwt hij zichzelf als christen en niet als boeddhist. Hij meent dat het beoefenen van zen mensen kan helpen hun religie beter te beleven en hun religieuze leven, met name de omgang met God en het gebed, meer diepgang kan geven.

Ik moet zeggen dat ik daar allerminst van overtuigd ben. Zen hoeft misschien niet als religie beschouwd te worden, zoals Kennedy zegt, maar is toch van het boeddhisme niet los te maken. Zaken als zich geheel leeg maken, twaalf uur of langer intens geconcentreerd met rechte rug zitten (zazen genoemd) om tot leeg worden te komen en het eenzijn van alle dingen, heeft meer te maken met de boeddhistische religie en het pantheïsme (in alles is “god”) dan met het christelijk belijden. Misschien moeten we zelfs zeggen dat het beoefenen van zen, met de bedoeling leeg gemaakt te worden van het aardse, haaks staat op het christelijk belijden van God als Schepper en van Christus als de Weg, de Waarheid en het Leven.

Kennedy zegt: Jezus is niet de enige weg tot behoud, er zijn meer wegen en Boeddha is een van de profeten die de kerken nodig hebben. Hij spreekt dan ook van de interreligieuze dialoog en zegt dat genade, waarheid en redding ook gevonden kunnen worden in het boeddhisme. Ik zie de zen-praktijken niet als een hulp bij het bidden, maar eerder als een juk, waar tegenover ik Jezus’ woorden zou willen stellen: „Neemt Mijn juk op u en leert van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van hart en gij zult rust vinden voor uw zielen; want Mijn juk is zacht en Mijn last is licht”.

Tussen het christendom en het boeddhisme is een onoverbrugbare kloof Redding is in het boeddhisme inzicht hebben in je eigen natuur (blz. 23). In het christelijk belijden is het gered worden door een Ander, Die de weg naar het kruis ging om zondaren van het eeuwig verderf te behouden. Ik houd het erop dat de schrijver gelijk heeft als hij zegt: „Zen is waardeloos voor de in blind vertrouwen biddende christen”. Daaruit trek ik de conclusie dat zen voor elke ware Christus-belijder waardeloos is.

De pogingen die de schrijver in deel drie van zijn boek doet om zen-koans (dat zijn onlogische zegswijzen om de geest leeg te maken) te verbinden met bijbelse gedachten of gedachten en uitspraken van Jezus, zijn gewrongen en geforceerd en overtuigen niet. Ik onderstreep liever wat de dalai lama zei (blz. 14), dat het een illusie is om te menen dat boeddhisme en christendom twee talen zouden zijn voor hetzelfde geloof, omdat het onderscheid zo groot is dat zij die zich “boeddhistenchristenen” noemen, proberen twee geheel verschillende zaken te verenigen.

Dit boek heeft mij allerminst verrijkt. Het leidt eerder van het christendom af dan dat het verdiepend zou zijn.

N.a.v. “Zen en Christendom”, door Robert E. Kennedy; uitg. Mirananda, Den Haag, 1996; ISBN 90 6271 865 5; 152 blz.; ƒ22.50.

Ds. H. Veldhuizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Zen en het christelijk belijden

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken