Bekijk het origineel

„Kerkasiel toont falen rechtsstaat”

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

„Kerkasiel toont falen rechtsstaat”

Actie vraagt aandacht voor lot van duizend uitgeprocedeerde Iraniërs

4 minuten leestijd

EINDHOVEN/HELMOND Terugkeren naar zijn vaderiand Iran is onmogelijk, zegt Morteza (33). „4)e dood wacht me op”. Kericen proberen zijn dreigeie tdlzetting uit Nedei d drom te vooriiomen. Met een demonstratieve knipoog naar Justitie bieden ze de politieke vluditeGng een tijdelijke schuilplaats in de keric

Morteza en zijn zes landgenoten zijn zaterdag voor het eerst sinds het begin van hun ‘kerkasiel’ verhuisd. De veertig dagen -symbool van de lijdenstijdin de hervormd/gereformeerde Morgensterkerk in Eindhoven zaten erop. In het hart van de samenkomstzaal, dat tijdelijk als badmintonveld dienst deed, staan weer de gebruikelijke rode plastic stoelen.

Alleen een stapel matrassen, een biljarttafel, vier banken en een televisie met videorecorder in een bijzaal herinneren nog aan het verblijf van de uitgeprocedeerde asielzoekers. De komende zes weken duiken ze onder in de Bethlehemkerk in Helmond. Daarna trekken de Iraniërs verder door het land: al ruim vijftien kerken overwegen hun medewerking aan de estafetteactie te verlenen.

In het kerkasiel krijgt de ellende van het Nederlandse asielbeleid een gezicht, zeggen Sandra Jaspers en Conny van den Broek. Namens hun vluchtenlingenorganisatie zijn ze nauw betrokken bij het Steunpunt Kerkasiel Iraanse Asielzoekers. Kerkasiel moet volgens de twee een openbaar debat ontketenen over het verwijderingsbeleid naar Iran. De symbolische actie wil aandacht vragen voor het lot van de naar schatting duizend uitgeprocedeerde Iraniërs die met uitzetting worden bedreigd.

Het kabinet bepaalde half juni dat deze asielzoekers in voorkomende gevallen kunnen worden teruggestuurd naar Iran. Uit een ambtsbericht van het ministerie van buitenlandse zaken was na meiijk opnieuw gebleken dat dit niet op voorhand onverantwoord is, hoewel de mensenrechtensituatie in het land nog steeds zorgelijk blijft.

Zelfmoord

Jaspers en Van den Broek verwerpen die visie. Zij baseren zich daarbij op informatie van Iraanse vluchtelingenorganisaties, Amnesty International, Human Rights Watch en de asielzoekers zelf.

„Voor hen is het land onveilig, ook al kunnen wij dat misschien moeilijk beoordelen. Maar je gaat niet aan een touw hangen voor niets. Daar moet een reden voor zijn”, zegt Van den Broek fel. Geregeld gaan Iraanse asielzoekers in hongerstaking, soms ook plegen ze uit wanhoop zelfmoord of doen ze een poging daartoe.

Het Nederlandse asielbeleid is onbarmhartig, onrechtvaardig, te zakelijk en soms schaamteloos, menen Jaspers en Van den Broek. „Het beleid moet vooral afschrikkend zijn. Je laat mensen niet eerst binnen om ze vervolgens te helpen. Nee, je weert ze, je negeert ze. Zijn ze er dan nog, dan probeer je ze met nieuwe regels het land uit te werken”, zegt Jaspers bitter.

Volgens haar zijn de standaardinterviews met ambtenaren vaak te kort en worden verhalen soms simpelweg niet geloofd. Ook noemt ze het onmogelijk om de veiligheid van teruggestuurde asielzoekers in Iran te controleren. Bovendien maken ambtenaren procedurele fouten waardoor asielzoekers onterecht terug moeten, zo weet ze uit ervaring. „De menselijke maat is ergens kwijtgeraakt”.

Daarom nemen steeds meer kerken hun toevlucht tot het kerkasiel, dat al zo oud is als de weg naar Rome. Maar de huidige vorm mist elke juridische of kerkrechtelijke grond. Met de Franse Revolutie werd het recht op kerkasiel afgeschaft. Sindsdien geldt de scheiding tussen kerk en staal. Mensen moesten voortaan bij de burgerlijke rechter hun recht zien te halen.

Ongehoorzaam

Toch menen Jaspers en Van den Broek niet dat zij burgerlijk ongehoorzaam zijn, zoals een enkel gemeentelid van de Morgensterkerk soms fijntjes opmerkte. „De asielzoekers staan op je stoep. Moet je ze dan buiten laten staan? Je mag toch niet doof zijn voor de bijna letterlijke klop op de deur? Je helpt ze. Als dat burgerlijk ongehoorzaam is, dan draag ik die eretitel graag”, aldus Van den Broek. „Kerkasiel is een fatsoenlijke bijdrage aan de rechtsstaat door op de pijnpunten en miskleunen van het systeem te wijzen”.

Voor Morteza lijkt kerkasiel voorlopig zijn enige hoop op redding. In Teheran was hij leider van een geheime politieke organisatie. Geregeld organiseerde de elektrotechnicus geweldloze demonstraties tegen het in zijn ogen ondemocratische regime. Morteza belandde in 1985 vanwege zijn politieke activiteiten in de gevangenis. Drie jaar later werd hij vrijgelaten. Opnieuw ging hij in het ondergrondse verzet, vertelt de Iraniër in goed verstaanbaar Nederlands. In 1995 moest Morteza noodgedwongen zijn geboorteland ontvluchtten, nadat twee vrienden waren opgepakt tijdens een demonstratie. Tijdens de verwachte martelingen zouden zij de naam van Morteza hebben genoemd.

Via Turkije en Polen, en dankzij een duur betaalde smokkelaar, belandde hij uiteindelijk in Nederland. Hij vroeg asiel aan, maar kreeg van Justitie nul op het rekest.

Nachtmerrie

Terugkeren naar Iran is volgens Morteza levensgevaarlijk. „Niemand zal meer iets van mij horen als ik terug moet. Ik zal helemaal verdwijnen. Dood. Dat is mijn nachtmerrie, elke keer weer”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 28 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

„Kerkasiel toont falen rechtsstaat”

Bekijk de hele uitgave van maandag 28 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken