Bekijk het origineel

Kosterschap blijft vakmanschap

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Kosterschap blijft vakmanschap

Cursus deskundigheidsbevordering GMV voorziet in behoefte

6 minuten leestijd

ZWOLLE - „Een goede koster verstaat zijn vak”. Met deze zin geeft J. Westert, waarnemend directeur van het Gereformeerd Maatschappelijk Verbond (GMV), aan dat goed kosterschap specifieke deskundigheid vereist op verschillende vakgebieden. Het GMV biedt voor het eerst een cursus voor kosters aan. De animo blijkt zeer groot.

De koster is beslist niet alleen schoonmaker. Op zijn visitekaartje zou evengoed kunnen staan dat hij gastheer is, cateraar, jeugdwerker, technicus of geluidsman. De koster is een kerkelijk werker in de breedste zin van het woord. Bij een trouwdienst bijvoorbeeld is hij de vriendelijke gastheer, op een catechisatieavond toezichthouder en luisterend oor voor de jeugd. Als de geluidsinstallatie opeens gaat fluiten, wordt van hem verwacht dat hij de knoppen zo bedient dat heel snel iedereen weer met volle aandacht luistert. Deskundigheidsbevordering past heel goed bij dit veelzijdig beroep.

Niet zelden bidt een predikant tijdens de dienst voor een goed verloop ervan. Dan draagt hij vaak de organist op in het gebed en vraagt om een zegen over al het andere werk in ‘s Heeren huis. Daartoe behoort zeker het werk van de koster.

De koster moet weten hoe veel vorken in heel wat kerkelijke stelen steken. Maar voor dit vak bestaat geen beroepsopleiding. Mensen kijken soms wat neer op de man die geacht wordt de kerk schoon te houden. Maar velen beseffen niet wat er allemaal bij komt kijken.

Eigen cursus

Omdat geen commerciële instelling brood ziet in bijscholing van kosters, besloot het vrijgemaakte GMV in overleg met de Vakgroep kosters tot een cursus deskundigheidsbevordering. Het wordt een uitgebreide cursus die september dit jaar van start gaat en tot midden 1988 duurt. In ruim vijftien dagdelen, zeg maar zeven volle dagen, heeft de cursus plaats. Van de rond de honderd kosters uit vrijgemaakte kring tekenden er 25 in. Daarmee zit de cursus vol.

Het GMV denkt al aan een volgende serie. Daarvoor kunnen ook niet-vrijgemaakte kosters intekenen. Leden van het GMV betalen 1400 gulden. Niet-le-’ den moeten dieper in de buidel tasten: 2100 guldens.

Het GMV constateerde dat bij de commissies van beheer van de kerken -in de hervormde kerk zijn dat de kerkvoogdijenwel belangstelling was voor deskundigheidsbevordering van de kosters. Uiteindelijk zullen zij de cursus ook moeten betalen. De positie van een koster is ook niet altijd gemakkelijk, want zijn of haar ‘bazen’ zijn uiteindelijk ook maar ‘amateurs’ die vrijwilligerswerk verrichten.

Imagoverbetering

In de breedte van het kerkelijk leven is al heel wat gedaan om het imago van de koster te verbeteren. Sommigen zijn ook kerkelijk administrateur. In de loop van de tijd kwamen er algemeen geldende salarisschalen en een arbeidsvoorwaardenregeling. Steeds meer is het besef gaan leven dat koster zijn een veelzijdig en, niet te vergeten, een zeer onregelmatig beroep is. Kosters zijn eigenlijk duizendpoten.

Tijdens de cursus zullen acht onderwerpen aan de orde komen. Het eerste is veiligheid in en rond het kerkgebouw. Een veiligheidsfunctionaris van een arbodienst en een brandweerman geven dan les. Maar ook een onderwerp als criminaliteitsbestrijding komt aan de orde. Een politieman is daarbij docent.

In de praktijk blijkt dat diefstal tijdens diensten kan worden voorkomen door het monteren van speciale deurklinken, zodat de kerkdeuren van binnenuit wel opengemaakt kunnen worden maar niet van buitenaf. Maar hoe legt de koster het aan als een groep jon gens met brommers tijdens de dienst het kerkplein op crosst en heel storend is?

Schoonmaken

De tweede module gaat over het efficiënt en eigentijds schoonmaken van het gebouw. Voor- en nadelen van zelf schoonmaken en uitbesteden ervan komen aan de orde. Een professionele schoonmaker zal zijn licht daarover laten schijnen. Voor deze onderdelen komen de kosters naar de vrijgemaakte kerk in Apeldoorn.

In de Nijkerkse kerk aan het Jan Steenhof, gelegen naast een moskee, heeft het cursusonderdeel technisch onderhoud en inrichting van het gebpuw plaats. Hoe kan de koster een bijdrage leveren aan onderhoud? Het hoofd van de afdeling techniek en milieu van de Nationale Woningraad doceert.

Veel kosters zijn ware meesters in het verzorgen van maaltijden en koffietafels, warme en koude buffetten. Hij or ganiseert recepties, vergaderingen en wijkavonden. Maar de Nederlandse horecawet stelt een aantal eisen aan het schenken van dranken en het bereiden van voedsel. Tijdens een ochtendcursus doceert een deskundige gemeenteambtenaar in de vrijgemaakte kerk van Barneveld. Kosteres en gastvrouwe daar is Cora ten Heuw.

’s Middag zijn de cursisten te gast bij partyservice De Kouwe Keuken in Barneveld. Het opstellen van offertes, bewa ren en bereiden van voedsel komen dan aan de orde, alsmede het inschatten van de hoeveelheid hulppersoneel dat nodig is. Ook het opstellen van draaiboeken krijgt aandacht.

Verder komen onderwerpen aan de orde als energie- en milieu-eisen. Juist voor de dagelijks beheerder van het kerkgebouw is het van belang op de hoogte te zijn van de mogelijkheden zuinig om te gaan met energie. Kosters en commissies van beheer noch kerkvoogdijen hoeven overigens bang te zijn dat er verkooppraatjes worden losgelaten om extreem dure projecten tot vermindering van energiegebruik aan te schaffen. Het doel is financieel verantwoord beheer van de kerk en de verwarming ervan. Een energie-expert verzorgt deze module.

De koster als gastheer krijgt ook aandacht. Hoe gaat deze gastheer of gastvrouw te werk tijdens erediensten, op vergaderingen en bijeenkomsten? Gasten willen zich thuis voelen. Hoe maak je het gezellig? Hoe ontvang je buitenkerkelijken, hoe ga je om met bruidsparen?

Kerkelijk werker

Een andere onderdeel is: “De koster als kerkelijk werker maar dan zonder ambtelijke status”. Hoe gaat deze spil in de gemeente om met informatie die hem bereikt? Juist hij wordt vaak als eerste geconfronteerd met kritiek op dominee en kerkenraad. Zelf is hij trouwens ook vaak onderwerp van kritiek. Maar wie zal precies doorgronden welke graad van omgangskunde nodig is om met de jongeren van de gemeente om te gaan voor en na de clubs, de catechisatie of andere bijeenkomsten. De koster heeft soms veel geduld en wijsheid nodig. Gespreksvaardigheid vormt ook een lesonderdeel.

De adjunct-directeur van het GMV verzorgt zelf de module “De koster in de arbeidsverhouding”. Het GMV is immers de gereformeerde vakorganisatie die deze elementen goed kan belichten. Bij de cursusmap horen salarisschalen en arbeidsovereenkomsten. Weinig werkers zullen zo onregelmatig actief zijn als de koster. Hoe ga je daar verantwoord mee om? Deze module wordt uiteraard verzorgd in het GMVgebouw in Zwolle.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Kosterschap blijft vakmanschap

Bekijk de hele uitgave van woensdag 30 juli 1997

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken