Bekijk het origineel

Houtworm, boktor en zwammen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Houtworm, boktor en zwammen

Firma Van Lierop: „Kerken mogen nooit bezuinigen op onderhoud”

5 minuten leestijd

ALPHEN A/D RIJN - „Iedere kerk komt eens aan de beurt”. Zo reageert ir. J. G. M. Creemers van het bedrijf Van Lierop Impregneerbedrijven, dat gespecialiseerd is in het bestrijden van houtworm in kerken. Vanaf 1961 heeft de firma Van Lierop honderden kerken ‘behandeld’. ‘Van Lierop, de houtarts”. Zo presenteert het Alphense bedrijf zich. Het heeft eveneens vestigingen in Liempde (NB), Heerhugowaard en Echt (L).

Houtwormen, boktorren, knaagkevers, zwammen en houtrot: het bedrijf weet er wel raad mee. Het bekendst is de houtworm, die oók wel meubelkever heet. Het is een klein, onopvallend kevertje dat maar enkele weken leeft, maar ondertussen wel honderden larfjes nalaat. Die beginnen klein, maar door het knagen aan het hout groeien ze snel. Ze verpoppen en ze vliegen als kever weer uit en het hele proces begint opnieuw. Totdat het hout wordt verpulverd tot poeder.

Van Lierop zet bestrijdingsmiddelen in tegen de aantasting van hout. Wormen, torren en kevers worden niet meer vergast, zoals vroeger gebeurde. De behandeling gebeurt nu met vloeistof. „Maar wel met minder milieubelasten de middelen dan voorheen”, zo voegt Creemers eraan toe.

Waterschade ALS KLANT

„Problemen ontstaan vooral door water- en vochtschade. Daar waar een lekkage is, gaat het hout rotten en worden muren door zwam aangetast. De huiszwam en andere actieve zwammen zijn hoog ontwikkelde schimmels, die hout aantasten dat onmiskenbaar al enige tijd vochtig is. De oorzaken kunnen variëren van onvoldoende ventilatie en optrekkend of doorslaand vocht tot niet opgemerkte lekkages. Via speciale zwamdraden kan de huiszwam ook droog hout aantasten. De zwam groeit zelfs over en door muren heen.

Voor kerken met oude dwarsbalken die in de muur steken, heeft de zwam ingrijpende consequenties. Het gevolg is immers dat de balk niet meer goed draagt. Vroeger moesten gehele balken worden vervangen. Daarbij was er het probleem dat de balk op zich nog wel goed was, maar alleen bij het gedeelte dat aan de muur grenst, was aangetast”.

Kunsthars

Van Lierop heeft nu een methode bedacht waarbij hij gebruikmaakt van kunsthars. Hierdoor blijft de oorspronkelijke balk zo veel mogelijk intact. Ingegoten wapeningsstaven, die worden verankerd in het gezonde hout, zorgen voor een extra verbinding tussen het oude en het nieuwe deel. Dankzij deze mooie methode hoeven de soms prachtig versierde draagbalken niet meer te worden vervangen.

„Het is van belang om te zien hoe problemen met hout en steen zijn ontstaan”, benadrukt ir. Creemers. „Dat geldt vooral voor de zwam, waarvan het bestaan is terug te voeren op vocht problemen. Dit soort mankementen kunnen we in de toekomst gemakkelijk vermijden. Als balkkoppen in de muren te vochtig worden, dan geeft dat problemen. Open kerktorens zijn mooi, maar het gevolg is dat duiven erin kunnen. Gevolg: vervuiling door uitwerpselen en nestmateriaal. Op den duur loop je dan het risico dat dit spul het hout en steen ernstig aantast”.

Zeldzame plaatsen

Vooral als er grote kapconstructies zijn, is er veel werk te doen. In monumentale panden is veel eikenhout verwerkt. Het probleem is dat mankementen vaak niet tijdig worden ontdekt. „Er zijn plekken waar niet veel mensen rondlopen en waar de werkster nooit komt. Het is zaak om schadelijke situaties zo vroeg mogelijk te signaleren, zodat je het onheil in de kiem kunt smoren”, aldus ir. Creemers.

Binnen de restauratiewereld wordt steeds meer gekeken naar het onderhoud. Van Lierop heeft ook een aantal abonnementen lopen om jaarlijkse con troles uit te voeren. Ir. Creemers vindt het van verantwoordelijkheidsgevoel getuigen wanneer zijn werknemers iets signaleren dat niet tot hun directe werk behoort. „Dan is het passend om dit te melden, zodat we bijtijds kunnen ingrijpen”.

Wisselend

Een van de grootste klussen van het bedrijf was de St.-Laurenskerk in Alkmaar. Na bijna een jaar daaraan te hebben gewerkt, woonde de firma Van Lierop de plechtige opening door de Koningin bij. Andere grote projecten waren de St.-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch, het stadhuis van Maastricht en het gebouw van de Eerste Kamer. De constructie en het gewelf van de plenaire zaal waren door houtworm aangetast. Die zaal was onder meer beroemd door het beschilderde plafond. Men was bang dat die zouden worden aangetast omdat de vloeistof door de naden van het gewelf zou lopen. De opdracht werd naar volle tevredenheid opgeleverd. Van Lierop werkt vaak in oude kerken. Ir. Creemers is niet ontevreden over de kwaliteit van de bouw. Volgens hem kan deze nu preciezer gebeuren. „Zo kunnen we de houtsterkte vrij nauwkeurig berekenen. Vroeger was dat meer gebaseerd op ervaring en nattevingerwerk”.

Creemers maakt zich wel zorgen over het aantal kerkgebouwen dat leeg raakt als gevolg van fusie en afstoting. „Als kerken fuseren en mensen in één gebouw samenkomen, betekent dat dat het andere gebouw leeg komt te staan en buiten het gewone onderhoudswerk valt. Er bestaat geen groter risico dan machterstallig onderhoud. Toch kunnen we niet zeggen dat het beheer slecht is. Het is belangrijk dat wanneer iemand iets ziet, er onmiddellijk een deskundige bijkomt om de zaak te verhelpen. Kerken mogen nooit bezuinigen op dit soort posten”.

Dit is het zesde deel in de serie “De kerk als klant”. Volgende week dinsdag deel 7: “De ethiek van het vak van glazenier”.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 5 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

Houtworm, boktor en zwammen

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 5 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 12 Pagina's

PDF Bekijken