Bekijk het origineel

Van spinnewiel naar software

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Van spinnewiel naar software

India viert aanstaande vrijdag vijftig jaar onafhankelijkheid

7 minuten leestijd

Schril steekt de felwitte schotelantenne af tegen een vrouw uit de sloppenwijken die haar afwas in de rivier doet. In New Delhi verrijzen hypermoderne kantoorgebouwen naast armoedige hutjes van golfplaten. De grootste -en armstedemocratie ter wereld viert op 15 augustus vijftig jaar onafhankelijkheid. Nog altijd is India een land van enorme contrasten.

Sinds, enkele weken staat een “paria” aan het roer van de Aziatisciie supertanker. Kociieril Raman Narayanan is de eerste president die afkomstig is uit de kaste van de “onaanraakbaren”, de laagste sociale klasse in het land. De kersverse leider verloochent zijn afkomst niet. Hoewel de 76-jarige econoom waarschijnlijk nog nooit in een palmboom is geklommen, betitelt hij zich steevast als „kokosnotenplukker”, aldus het Duitse weekblad Der Spiegel in zijn jongste editie.

Met een overweldigende meerderheid van 87,5 procent koos het Indiase federale parlement Narayanan tot president. Een ware triomf voor de paria’s, die jarenlang synoniem waren voor schoenenpoetsers en latrinereinigers. Symboliseert het aantreden van deze hindoe ook een ommekeer in de gehele Indiase maatschappij die altijd langs strakke kastenlijnen functioneerde?

Culturele revolutie

Vooral West-Europese staten laten zich graag aansteken door het gevoel van verandering dat veel Indiase ondernemers koesteren. „Er is een ware culturele revolutie uitgebroken”, sprak de Duitse ambassadeur Frank Elbe onlangs optimistisch. Hoewel het Franse dagblad “Le Monde” het land (nog) niet tot de Asian Tigers -zeer snel groeiende economieën in Azië- rekent, kopte het toch: „Ook India is ontwaakt”.

Als wekker fungeerde de Wereldbank, die zes jaar geleden een dringende waarschuwing aan het adres van India deed. De deviezenreserves waren nog slechts voor enkele weken toereikend en de regering-Rao moest dringend een noodkrediet aanvragen. Vanaf die tijd is de economische groei in het land verdubbeld tot 7 procent per jaar. Optimistische prognoses geven aan dat India in 2020 de vierde economische grootmacht tèr wereld zal zijn - na China, de VS en Japan.

Palaniappan Chidambaran, minister van financiën in het kabinet van premier Gujral, waarschuwt echter voor euforie. Vooral de enorme bevolkingsgroei vormt volgens hem een zware aanslag op de economie. „Bovendien moeten we niet vergeten dat zwart Afrika absoluut niet de armste regio op de wereldbol is. In werkelijkheid zijn wij Zuid-Aziaten de armsten: India, Pakistan, Bangladesh”, aldus de bewindsman.

Ongekende contrasten

De voormalige Britse kolonie blijft een land van extremen. Het heeft zich opgewerkt tot grootste exporteur van software in Azië, maar meer dan de helft van de volwassen bevolking kan niet lezen en schrijven. Velen moeten van minder dan een dollar per dag rondkomen. Bovendien is bijna tweederde van de kinderen onder de vijfjaar ondervoed. „In zul ke tegenstellingen past een staatshoofd dat als paria op de wereld kwam”, schrijft Der Spiegel.

Het dichtbevolkte land kent een lange traditie van geweld. Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het Britse be stuur vormde het bevel een demonstre- rende menigte in Amritsar met geweld uiteen te jagen. In april 1919 schoten militairen 379 betogers dood en verwond den honderden anderen. De slachting bracht de politieke uitersten in India bij elkaar. De geweldloosheid predikende Gandhi en de aristocratische Nehru verenigden zich in de strijd voor onafhankelijkheid.

In de nacht van 14 op 15 augustus 1947 kwam een einde aan 182 jaar Brit In de nacht van 14 op 15 augustus se overheersing. In een dramatische rede riep Pandit Nehru: „Als het middernachtelijk uur slaat, zal India in leven en vrij retoriek kon echter de gevolgen van het heid ontwaken”. De weerklank van zijn vertrek van de koloniale machthebbers niet verzachten.

„Divide and quit”, riepen de Indiase moslims de Britten toe. „Verdeel (het de jurist Mohammed Ali Jinnah eisten ze land) en vertrek”. Onder aanvoering van de opdeling van het land. De regering in Londen -met de inspanningen van de Tweede Wereldoorlog net achter de ruggaf toe aan de druk en stemde toe in een scheiding tussen moslims en hindoes.

Macaber spel

De kroonkolonie viel uiteen in drie delen: India, West-Pakistan en Oost-Pakistan, het latere Bangladesh. De willekeurig getrokken grenzen leidden tot een enorme golf van geweld, met name in de deelstaat Punjab. Duizenden hindoes, Sikhs en moslims moesten uit hun oorspronkelijke woongebieden vluchten. Een genadeloze jacht begon. Vooral de Sikhs moesten het ontgelden. In Lahore viel een opgesloten menigte ten prooi aan de vlammen, nadat moslims een volgepakte tempel in brand hadden gestoken.

Spoedig sloegen de Sikhs terug. Terroristen hielden treinen met moslims vanuit Punjab tegen en sneden de passagiers de keel door. Wagonladingen vol slachtoffers rolden het station van Lahore binnen. „Een geschenk uit India”, stond met witte verf op de treinstellen geschreven. Op hun beurt namen Pakistani op precies dezelfde manier wraak. In enkele weken tijd eiste dit macabere spel 600.000 levens. Meer dan 12 miljoen mensen raakten ontheemd en zo’n 100.000 jonge vrouwen werden als ‘oorlogsbuit’ weggevoerd.

Volgens Der Spiegel was de regering in Londeii medeverantwoordelijk voor het bloedbad. De Britten hadden steeds verklaard dat hun troepen ook na 15 augustus 1947 nog enige tijd in het grensgebied gestationeerd zouden blijven om de orde te handhaven. Zodra echter de “Union Jack” werd gestreken, vertrokken de troepen van Viscount Mountbatten. Overigens wilde ook Nehru niets weten van een verlenging van de Britse aanwezigheid. „Liever zie ik India tot het laatste dorp in vlammen opgaan, dan dat ik Britse soldaten om hulp vraag”.

Mevrouw G.

De daaropvolgende jaren kenmerkten zich door oorlog en gewelddadige incidenten. In 1948 schiet een extremistische hindoe Mahatma Gandhi dood. In 1961 nemen Indiase troepen het eiland Goa in, een kleine Portugese kolonie. Een jaar later komt het tot een gewapend treffen met China. In 1965 raken India en Pakistan slaags over de provincie Kasjmir. De derde oorlog tussen de twee landen volgt in 1971, waarbij Pakistan wordt verslagen en Oost-Pakistan als Bangladesh verdergaat.

Inmiddels is Nehru’s dochter Indira aan de macht gekomen. Haar bewind is een aaneenschakeling van binnenlandse ongeregeldheden. De spanningen lopen zo hoog op dat “mevrouw G.” in 1975 de noodtoestand afkondigt. Oppositieleiders belanden in de gevangenis, media worden gecensureerd en telefoons afgetapt. In 1977 krijgt de bewindsvrouw de rekening gepresenteerd: bij de algemene verkiezingen keert haar partij niet meer in het parlement terug.

Drie jaar later verschijnt Indira Gandhi opnieuw op het toneel. Ditmaal om haar zoon Rajiv in het politieke zadel te helpen. In 1982 bezetten extremistische Sikhs de “Gouden Tempel” in Amritsar en veranderen het heiligdom in een vesting. Twee jaar lang laat Indira de fanatici begaan voordat ze het bevel tot bestorming van het complex geeft. De actie eindigt in een slachting. Op 31 oktober 1984 wordt mevrouw Gandhi uit wraak door Sikhs vermoord.

Zoon Rajiv regeert slechts vijf jaar. Ook hij komt bij een aanslag om het leven. In 1991 laat een Tamil-vrouw een op haar lichaam aangebrachte bom ontploffen.

Voetsporen uitwissen

Anno 1997 heeft president Narayanan de ambtseed afgelegd. „Door mij te kiezen hebben de politici zich niets van de grenzen van religie, kaste, taal en afkomst aangetrokken”. De ‘kokosnotenplukker’ weet waar hij over praat. Slechts een generatie geleden moesten paria’s na een bezoek aan een dorp van Brahmanen -de hoogste sociale klasse in India- de plaats achterwaarts verlaten en hun voetsporen met een bezem’ uitwissen, zodat hogeren in rang zich niet aan onaanraakbaren zouden bezoedelen.

Met name in de steden is de kastenstructuur door verwesterlijking sterk verwaterd. Woorden zoals paria en onaanraakbare worden niet meer in het openbaar gebruikt. President Narayanan gebruikt de term “dalit” -onderdrukte- om zichzelf en zijns gelijken aan te duiden. Desondanks komt het af en toe nog tot spontane geweldsuitbarstingen tegen de lagere klassen van de bevolking. Enkele dagen voor de verkiezingen vielen in Bombay dertien doden en 34 zwaargewonden - allen “onderdrukten”.

Als India volgende week vrijdag zijn jubileum viert, zal echter een “dalit” als staatshoofd fungeren. Een duidelijk symbool van de veranderingen in het door geweld geteisterde land dat vijftig jaar geleden nog als parel aan de Britse kroon schitterde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 9 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Van spinnewiel naar software

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 9 augustus 1997

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken